Στην τελευταία έκθεση "Παγκόσμια Εμπορική Προοπτική και Στατιστικά" που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η ΠΟΕ προβλέπει ότι η ανάπτυξη του εμπορίου το 2025 θα φτάσει το 2,4%, σημαντικά αυξημένη από την προηγούμενη εκτίμηση του 0,9% στην έκθεση του Αυγούστου.
Η προοπτική για το επόμενο έτος, όμως, δεν είναι τόσο θετική, με την οργάνωση να μειώνει την προηγούμενη πρόβλεψή της για ανάπτυξη 1,8% του εμπορίου το 2024 σε ένα απογοητευτικό 0,5%.
"Η ανάπτυξη του εμπορίου αναμένεται να επιβραδυνθεί το 2026 καθώς η παγκόσμια οικονομία ψυχραίνεται και καθώς θα γίνει αισθητός ο πλήρης αντίκτυπος των υψηλότερων δασμών για όλο το έτος", δήλωσε η ΠΟΕ, όπως μεταδίδει το CNBC.
Οι εμπορικοί δασμοί έχουν γίνει κυρίαρχο χαρακτηριστικό και εμπόδιο για το παγκόσμιο εμπόριο από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξέπληξε φίλους και εχθρούς με το εκτεταμένο καθεστώς δασμών του τον Απρίλιο. Οι χώρες έσπευσαν να συνάψουν εμπορικές συμφωνίες με τον Λευκό Οίκο, αλλά ακόμη και σύμμαχοι, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν δει έναν βασικό δασμό 10% να παραμένει στα αγαθά που εξάγονται προς τις ΗΠΑ.
Εμπόριο και εισαγωγές "πρόβλεψης"
Ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου αυξήθηκε απότομα στο πρώτο εξάμηνο του 2025 – αυξήθηκε κατά 4,9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος — με διάφορους παράγοντες να συνεισφέρουν στην ισχυρή αυτή επέκταση. Αυτοί περιλάμβαναν την πρόβλεψη για υψηλότερους δασμούς στις εισαγωγές προς τις ΗΠΑ, και ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες με αποπληθωρισμό, υποστηρικτική δημοσιονομική πολιτική και σφιχτές αγορές εργασίας, οι οποίες ενίσχυσαν τα πραγματικά εισοδήματα και την κατανάλωση σε μεγάλες οικονομίες.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές και η αυξημένη ζήτηση για προϊόντα σχετιζόμενα με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), όπως τα ημιαγωγικά, οι διακομιστές και ο εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών, οι οποίοι συνέβαλαν στην ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου, με την δαπάνη για την AI να ενισχύει σχεδόν το ήμισυ της συνολικής εμπορικής ανάπτυξης στο πρώτο εξάμηνο του 2025, αυξάνοντας κατά 20% σε ετήσια βάση σε αξία.
Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για την ανάπτυξη προϊόντων AI έχει ενταθεί, με τις ΗΠΑ και την Ασία να επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στον τομέα.
Η ΠΟΕ σημείωσε ότι οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν περίπου το 1/5 της παγκόσμιας εμπορικής ανάπτυξης σε προϊόντα AI στο πρώτο εξάμηνο του 2025. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης ήρθε από την Ασία, η οποία κατέχει σχεδόν τα δύο τρίτα της ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου AI την ίδια περίοδο.
"Η ανάπτυξη του εμπορίου εκτεινόταν σε όλη την ψηφιακή αλυσίδα αξίας, από το ακατέργαστο πυρίτιο και τα εξειδικευμένα αέρια μέχρι τις συσκευές που τροφοδοτούν πλατφόρμες cloud και εφαρμογές AI", δήλωσε η ΠΟΕ στην έκθεσή της, σημειώνοντας ότι "η εξαγωγική απόδοση της Ασίας ήταν ισχυρή σε προϊόντα AI, σύμφωνα με την παγκόσμια αύξηση των επενδύσεων στον τομέα".
Πιθανές αρνητικές προοπτικές
Ένας βασικός κίνδυνος για την τελευταία πρόβλεψη είναι η εξάπλωση περιοριστικών εμπορικών μέτρων και η αβεβαιότητα πολιτικής σε περισσότερες οικονομίες και τομείς, ανέφεραν οι οικονομολόγοι της ΠΟΕ. Από την άλλη πλευρά, ανέφεραν ότι η συνεχής ανάπτυξη του εμπορίου προϊόντων και υπηρεσιών AI θα μπορούσε να προσφέρει μια μέση-term ώθηση στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η ανάπτυξη των εξαγωγών υπηρεσιών αναμένεται να επιβραδυνθεί από 6,8% το 2024 σε 4,6% το 2025 και 4,4% το 2026. Αν και δεν επηρεάζεται άμεσα από τους δασμούς, το εμπόριο υπηρεσιών μπορεί να επηρεαστεί έμμεσα μέσω συνδέσεων με το εμπόριο αγαθών και την παραγωγή.
Απότομη επιβράδυνση
Ατενίζοντας το μέλλον, η ΠΟΕ παρατήρησε ήδη σημάδια αδυναμίας στο εμπόριο και την παραγωγή στις αναπτυγμένες οικονομίες, όπως μείωση της επιχειρηματικής και καταναλωτικής εμπιστοσύνης και πιο αργή ανάπτυξη της απασχόλησης και των εισοδημάτων.
Η Γενική Διευθύντρια της ΠΟΕ, Ngozi Okonjo-Iweala, δήλωσε σχολιάζοντας την τελευταία πρόβλεψη της οργάνωσης: "Η μετρημένη αντίδραση των χωρών στις αλλαγές των δασμών γενικά, η αναπτυξιακή δυνατότητα της AI, καθώς και η αυξημένη εμπορική συνεργασία μεταξύ των υπόλοιπων χωρών του κόσμου —ιδίως μεταξύ των αναδυόμενων οικονομιών— βοήθησαν να μετριαστούν οι δυσκολίες στο εμπόριο το 2025."
"Η ανθεκτικότητα του εμπορίου το 2025 οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη σταθερότητα που παρέχει το σύστημα πολυμερών κανόνων του εμπορίου. Ωστόσο, η αυτοπεποίθηση δεν είναι επιλογή," πρόσθεσε η Okonjo-Iweala.
"Οι σημερινές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα είναι μια έκκληση για δράση, ώστε τα έθνη να επανεξετάσουν το εμπόριο και να θεμελιώσουν από κοινού έναν ισχυρότερο πυλώνα που θα προσφέρει μεγαλύτερη ευημερία για όλους τους ανθρώπους παγκοσμίως," είπε.
