Παράλληλα με τη διαδοχή της Λαγκάρντ, στο τραπέζι βρίσκονται η κάλυψη της θέσης της Σνάμπελ και η επικείμενη αποχώρηση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα ευρύτερο πακέτο διορισμών, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδουν διεθνή μέσα, μεταξύ των βασικών ονομάτων για την προεδρία βρίσκονται ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ολλανδίας Κλάας Κνοτ και ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος. Παράλληλα, δεν αποκλείεται να προκύψει τρίτο πρόσωπο ως συμβιβαστική λύση, εάν οι κυβερνήσεις δεν καταλήξουν σε συμφωνία.
Το σενάριο Κνοτ
Ο Κλάας Κνοτ διαθέτει μακρά εμπειρία στην ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική, καθώς διετέλεσε διοικητής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας από το 2011 έως το 2025 και υπηρέτησε για 14 χρόνια στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Παράλληλα, από το 2021 έχει την προεδρία του Financial Stability Board.
Ο Κνοτ έχει κατά καιρούς υιοθετήσει πιο αυστηρές θέσεις σε ζητήματα νομισματικής πολιτικής, αν και η στάση του απέναντι στην ΕΚΤ μεταβλήθηκε σημαντικά με τα χρόνια. Η εμπειρία του στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα αποτελεί ένα από τα στοιχεία που ενισχύουν το προφίλ του.
Η υποψηφιότητά του συνδέεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, με ένα ευρύτερο πακέτο συμφωνίας. Η Γαλλία φέρεται να είναι διατεθειμένη να στηρίξει τον Ολλανδό για την προεδρία, υπό την προϋπόθεση ότι γαλλικό πρόσωπο θα αναλάβει τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ. Μεταξύ των ονομάτων που έχουν αναφερθεί είναι η πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Λοράνς Μπουν και η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας Ανιές Μπενασί-Κερέ.
Μια τέτοια συμφωνία θα απαιτούσε παράλληλες διευθετήσεις για τη σύνθεση του Εκτελεστικού Συμβουλίου και την ισορροπία μεταξύ των χωρών. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με το σενάριο που περιγράφεται, θα μπορούσαν να γίνουν αλλαγές σε άλλα χαρτοφυλάκια, μεταξύ αυτών και σε εκείνο που αφορά τις αγορές.
Υπάρχουν, ωστόσο, και παράγοντες που μπορούν να δυσκολέψουν την υποψηφιότητα Κνοτ. Η Ολλανδία έχει ήδη καταλάβει στο παρελθόν την προεδρία της ΕΚΤ, ενώ οι πιο αυστηρές θέσεις που είχε εκφράσει κατά την περίοδο της ελληνικής κρίσης χρέους ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο πολιτικής συζήτησης.
Η υποψηφιότητα Ερνάντες ντε Κος
Ο δεύτερος βασικός υποψήφιος είναι ο Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, ο οποίος από το 2025 είναι γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), ενώ στο παρελθόν διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας.
Ο Ισπανός οικονομολόγος θεωρείται πιο μετριοπαθής ως προς τη νομισματική πολιτική και έχει αποκτήσει διεθνή εμπειρία από τη θητεία του σε ευρωπαϊκούς και παγκόσμιους θεσμούς. Εάν επιλεγεί, θα είναι ο πρώτος Ισπανός που θα αναλάβει την προεδρία της ΕΚΤ.
Η επιλογή του θα μπορούσε να αφήσει διαφορετικές δυνατότητες κατανομής των υπόλοιπων κορυφαίων θέσεων, μεταξύ άλλων και εκείνης του επικεφαλής οικονομολόγου.
Ένα πιθανό διαπραγματευτικό χαρτί για τη Γερμανία θα μπορούσε να αφορά τη διαδοχή του Ερνάντες ντε Κος στην BIS. Στο πλαίσιο των σεναρίων που εξετάζονται έχει αναφερθεί το όνομα του διοικητή της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ. Αντίστοιχα, ο Κνοτ θα μπορούσε να αποτελέσει υποψήφιο για την ηγεσία της BIS, αν και μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε ευρύτερη διεθνή συναίνεση.
Παράλληλα, η κατανομή της θέσης του επικεφαλής οικονομολόγου παραμένει κρίσιμο στοιχείο των διαπραγματεύσεων, καθώς η επιλογή προσώπων από χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από άλλα κράτη-μέλη.
Το ενδεχόμενο ενός τρίτου προσώπου
Εάν οι βασικές υποψηφιότητες δεν συγκεντρώσουν την απαιτούμενη στήριξη, στο τραπέζι μπορεί να βρεθεί ένας συμβιβαστικός υποψήφιος.
Υπάρχει προηγούμενο: το 2019 η υποψηφιότητα της Κριστίν Λαγκάρντ για την προεδρία της ΕΚΤ προέκυψε στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής συμφωνίας για την κατανομή κορυφαίων θέσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο έχουν κατά καιρούς αναφερθεί ονόματα όπως η Νάντια Καλβίνιο, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και πρώην υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας. Η Καλβίνιο δεν έχει δηλώσει δημοσίως ενδιαφέρον για τη θέση, ωστόσο το όνομά της έχει συμπεριληφθεί στις συζητήσεις. Η εμπειρία της στη διοίκηση μεγάλου ευρωπαϊκού θεσμού και το γεγονός ότι είναι γυναίκα αποτελούν στοιχεία που μπορούν να ληφθούν υπόψη στην κατανομή των θέσεων.
Άλλο όνομα που έχει αναφερθεί είναι ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό. Μια τέτοια επιλογή θα έδινε, ωστόσο, στη Γαλλία την προεδρία της ΕΚΤ για τρίτη φορά, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από χώρες που δεν έχουν καταλάβει ποτέ τη συγκεκριμένη θέση.
Στα πιθανά ονόματα έχει συμπεριληφθεί και ο διοικητής της Φινλανδικής Κεντρικής Τράπεζας Όλι Ρεν, πρώην επίτροπος της ΕΕ, ο οποίος στο παρελθόν είχε διεκδικήσει κορυφαίες θέσεις στην ΕΚΤ.
Το σενάριο παρατεταμένου αδιεξόδου
Το πιο σύνθετο ενδεχόμενο αφορά την παράταση των διαπραγματεύσεων χωρίς συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τη διαδικασία, ιδίως εάν συμπέσει με σημαντικές πολιτικές εξελίξεις σε μεγάλες χώρες της Ευρωζώνης. Στο κείμενο που εξετάζει τα πιθανά σενάρια περιλαμβάνεται και το ενδεχόμενο οι διαπραγματεύσεις να παραταθούν πέρα από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου και Μαΐου, γεγονός που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες.
Η Γαλλία αποτελεί ιδιαίτερα κρίσιμο παράγοντα στις συζητήσεις, λόγω του υψηλού δημόσιου χρέους και της ευαισθησίας των αγορών ομολόγων απέναντι στις δημοσιονομικές εξελίξεις. Σε περίπτωση παρατεταμένου αδιεξόδου, η επιλογή της επόμενης ηγεσίας της ΕΚΤ θα μπορούσε να συνδεθεί ακόμη περισσότερο με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες.
Για την ώρα, πάντως, η διαδικασία βρίσκεται σε φάση διαπραγμάτευσης και δεν έχει προκύψει οριστική συμφωνία. Το ενδεχόμενο ενός ευρύτερου «πακέτου» για την κατανομή των κορυφαίων θέσεων της ΕΚΤ παραμένει ανοιχτό, με τις κυβερνήσεις να καλούνται να συνδυάσουν την επιλογή της νέας ηγεσίας με την ισορροπία μεταξύ χωρών, πολιτικών προσεγγίσεων και φύλων στο Εκτελεστικό Συμβούλιο.
