Οι προτάσεις υπογραμμίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα της χρηματοδότησης, καθώς οι συνολικές ανάγκες της Ουκρανίας εκτιμώνται σε πάνω από 135 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 83 δισ. ευρώ προορίζονται για τον στρατό και 55 δισ. ευρώ για τη σταθεροποίηση της οικονομίας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν τονίζει ότι η στήριξη πρέπει να παρέχεται με τρόπο που δεν επιβαρύνει τη βιωσιμότητα του ουκρανικού δημόσιου χρέους, να είναι άμεσα διαθέσιμη από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες σε αεράμυνα, drones, πυραυλικά συστήματα και ενεργειακή ασφάλεια. Όπως επισημαίνεται, η στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι τρεις επιλογές στήριξης
1. Μη επιστρεπτέες διμερείς συνεισφορές: Τα κράτη-μέλη θα παρέχουν επιχορηγήσεις με ετήσιο στόχο τουλάχιστον 45 δισ. ευρώ, που θα εγγράφονται στους εθνικούς προϋπολογισμούς και θα κατανέμονται με βάση το ΑΕΠ κάθε χώρας. Η επιλογή αυτή δίνει προτεραιότητα στη διαφάνεια και τη δίκαιη κατανομή βάρους μεταξύ των κρατών-μελών.
2. Περιορισμένου κινδύνου δάνειο: Η ΕΕ θα δανειστεί από τις διεθνείς αγορές και θα παρέχει δάνειο στην Ουκρανία, με εγγυήσεις των κρατών-μελών. Η αποπληρωμή θα εξαρτάται από το εάν και πότε η Ουκρανία θα λάβει αποζημιώσεις από τη Ρωσία. Η λύση αυτή μειώνει τον άμεσο δημοσιονομικό αντίκτυπο, απαιτεί όμως ισχυρή διακυβέρνηση και συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών.
3. Δάνειο από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία: Πρόκειται για μια καινοτόμο και σύνθετη νομική και οικονομική λύση, κατά την οποία η αποπληρωμή του δανείου θα γίνεται μόνον όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τον πόλεμο. Η επιλογή αυτή προϋποθέτει την παράταση του παγώματος των ρωσικών κεφαλαίων, συνεχή ομοφωνία των κρατών-μελών και αυστηρές νομικές ασφαλιστικές δικλείδες.
Οι προτάσεις μπορούν να συνδυαστούν ή να ακολουθήσουν η μία την άλλη ως μεταβατικά σχήματα, ώστε να ανταποκριθούν γρήγορα και αποτελεσματικά στις ανάγκες της Ουκρανίας.
Άμεση απόφαση ζητά η Κομισιόν
Η Φον ντερ Λάιεν υπογραμμίζει ότι η στάση της Ευρώπης απέναντι στην Ουκρανία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ειρήνη στην περιοχή και τη μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η Κομισιόν ζητά άμεση απόφαση από τα κράτη-μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή και έγκαιρη χρηματοδότηση των στρατιωτικών και οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2026-2027.
