Η αμερικανική πρόταση των 28 σημείων, που έχει προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις, συνοδεύεται από διορία προς το Κίεβο έως την Πέμπτη, γεγονός που έχει επιταχύνει τις διαβουλεύσεις.
Το περιεχόμενο της αμερικανικής πρότασης και οι αντιδράσεις
Το σχέδιο ζητά από την Ουκρανία να αποδεχθεί σειρά παραχωρήσεων, μεταξύ αυτών την εκχώρηση εδαφών, τη δραστική μείωση του στρατεύματος και την εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης στο ΝΑΤΟ. Οι όροι αυτοί ταυτίζονται με βασικές ρωσικές αξιώσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται έντονες επιφυλάξεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Ευρωπαίοι ηγέτες που συναντήθηκαν στο περιθώριο της Συνόδου της G20 υπογράμμισαν ότι το σχέδιο αποτελεί ένα «πρώτο προσχέδιο» και ότι χρήζει ουσιαστικής αναθεώρησης προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία και η μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας.
Η Ευρώπη επιμένει πως τα σύνορα δεν μπορούν να μεταβάλλονται με τη βία και ότι τυχόν περιορισμοί στη δομή και το μέγεθος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων θα καθιστούσαν τη χώρα ευάλωτη σε μελλοντικές επιθετικές ενέργειες της Ρωσίας. Παράλληλα, διπλωματικοί κύκλοι ξεκαθαρίζουν ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να ενσωματώνει αναγνώριση de facto κατοχής ουκρανικών εδαφών.
Οι επαφές στη Γενεύη
Στη σημερινή συνάντηση συμμετέχουν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ, με κύριο στόχο τη διαμόρφωση της τελικής διατύπωσης που θα συζητηθεί μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι. Παράλληλα, σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία βρίσκονται επίσης σε επαφές με τους ουκρανούς και αμερικανούς συνομιλητές τους, επιχειρώντας να ευθυγραμμίσουν τις θέσεις των δυτικών κρατών πριν από κρίσιμες αποφάσεις.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης ανέφερε ότι η «γραμμή επαφής» μπορεί να αποτελέσει σημείο εκκίνησης για διαπραγματεύσεις, αλλά τόνισε ότι δεν πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί στο δικαίωμα της Ουκρανίας να επιλέγει τις συμμαχίες της, ούτε δεσμεύσεις που θα την οδηγούσαν σε αποδοχή του ρωσικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Το ενδιαφέρον της Μόσχας
Σε παράλληλη τροχιά, προετοιμάζεται ξεχωριστή συνάντηση ΗΠΑ - Ρωσίας για το αμερικανικό σχέδιο, η οποία, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, θα πραγματοποιηθεί σύντομα σε διαφορετική τοποθεσία. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει χαρακτηρίσει το σχέδιο «εν δυνάμει βάση» για τελική συμφωνία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Μόσχα βλέπει τη διαδικασία ως ευκαιρία να διασφαλίσει στρατηγικά οφέλη.
Η θέση του Κιέβου
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επιβεβαιώνοντας τις συνομιλίες, υπέγραψε διάταγμα για τη συγκρότηση της ουκρανικής αντιπροσωπείας. Υπογραμμίζει ότι οι εκπρόσωποί του έχουν σαφή εντολή να προστατεύσουν τα εθνικά συμφέροντα και να αποφύγουν οποιονδήποτε όρο θα μπορούσε να επιτρέψει νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον. Ο Ζελένσκι έχει επαναλάβει ότι αναζητά κάθε διπλωματική οδό για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να προδώσει την κυριαρχία της χώρας.
Οι διαβουλεύσεις στη Γενεύη λαμβάνουν χώρα λίγο πριν από την έκτακτη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών τη Δευτέρα, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να παρουσιαστεί ενιαίο μέτωπο τόσο απέναντι στο Κίεβο όσο και στην Ουάσιγκτον, ενόψει μιας πιθανής νέας φάσης στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό, καθώς οι σύμμαχοι της Ουκρανίας προσπαθούν να συμφωνήσουν σε ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει ρεαλισμό με διασφάλιση της ουκρανικής κυριαρχίας και της ευρωπαϊκής σταθερότητας.
