Σύμφωνα με το Reuters, oι φετινές περιφερειακές εκλογές σε όλη την Ιταλία έληξαν με ισοπαλία 3-3 μεταξύ των δύο κύριων πολιτικών στρατοπέδων, αλλά οι πειστικές νίκες των κεντροαριστερών κομμάτων στην Καμπανία και την Απουλία τους έδωσαν ελπίδα ότι μπορούν να αποτρέψουν την κατάκτηση απόλυτης νίκης από τη Μελόνι το 2027.
«Εδώ και μήνες ακούμε το ίδιο κουρασμένο ρεφρέν: η Τζόρτζια Μελόνι δεν έχει αντίπαλο, είναι ανίκητη, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση απέναντί της. Τα αποτελέσματα στην Καμπανία και την Απουλία δείχνουν ότι υπάρχει εναλλακτική», έγραψε ο κεντρώος γερουσιαστής και πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι στην πλατφόρμα Χ.
Παρόλο που ο συνασπισμός της Μελόνι -που περιλαμβάνει το κόμμα Αδελφοί της Ιταλίας, τη Φόρτσα Ιτάλια και τη ακροδεξιά Λέγκα - προηγείται των αντιπάλων του στις εθνικές δημοσκοπήσεις, η ισχύς του ενδέχεται να χαλαρώσει εάν τα κεντροαριστερά κόμματα αναπαράγουν τις περιφερειακές συμμαχίες τους και σε εθνικό επίπεδο.
Ο ιταλικός νότος αποδεικνύεται καθοριστικός
Η Μελόνι και οι σύμμαχοί της ανέλαβαν την εξουσία με ευκολία το 2022, κυρίως επειδή τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της κεντροαριστεράς -το Δημοκρατικό Κόμμα και το αντισυστημικό Κίνημα Πέντε Αστέρων - απέτυχαν να σχηματίσουν συμμαχία πριν από την ψηφοφορία, διχάζοντας την αντιπολίτευση σε αρκετές κρίσιμες μονομαχίες.
Αυτό αποδείχθηκε ιδιαίτερα κοστοβόρο στη Γερουσία, όπου τα δεξιά κόμματα, ενεργώντας συντονισμένα, κατάφεραν να κερδίσουν 120 από τις 200 έδρες που ήταν διαθέσιμες, με την υποστήριξη να συγκεντρώνεται κυρίως στον πλούσιο βορρά.
Οι Ιταλοί πρωθυπουργοί χρειάζονται πλειοψηφία και στα δύο σώματα του κοινοβουλίου για να κυβερνήσουν, γι’ αυτό η ψήφος του νότου είναι ζωτικής σημασίας.
Ο Λορέντσο Πρελιάσκο από την εταιρεία δημοσκοπήσεων YouTrend δήλωσε ότι μια κεντροαριστερή συμμαχία σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στον συνασπισμό της Μελόνι.
«Υπάρχουν περίπου 20 οριακές περιφέρειες στο κεντρικό και νότιο τμήμα που βρίσκονται σήμερα στα χέρια των συντηρητικών. Αν τις χάσουν, αυτό μπορεί να σημάνει ένα ενδεχόμενο αδιέξοδο στο κοινοβούλιο», είπε.
Το κυβερνητικό μπλοκ ετοιμάζει αλλαγές στον εκλογικό νόμο
Αντιμέτωπος με αυτήν την προοπτική, ο ακροδεξιός κυβερνητικός συνασπισμός ενδέχεται τώρα να επιδιώξει την αναθεώρηση του εκλογικού νόμου, όπως λένε πολιτικοί και αναλυτές.
Σύμφωνα με το ισχύον σύστημα, οι περισσότεροι βουλευτές εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση, αλλά το 36% εκλέγεται με το σύστημα «όποιος προηγείται κερδίζει» - γεγονός που αποτελεί πραγματικό ρίσκο για τη Μελόνι.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, επικεφαλής της Φόρτσα Ιτάλια, έχει ήδη προτείνει την κατάργηση των μονοεδρικών περιφερειών υπέρ ενός πλήρως αναλογικού συστήματος.
Την ίδια στιγμή, ο Τζιοβάνι Ντοντζέλι, ανώτερο στέλεχος των Αδελφών της Ιταλίας, είπε στην εφημερίδα Corriere della Sera την Τρίτη ότι με το σημερινό σύστημα κανένα μπλοκ δεν θα μπορούσε να κερδίσει τις επόμενες εκλογές.
«Η αντιπολίτευση θα ήταν ευχαριστημένη με αυτό, επειδή θα ήταν έτοιμη να σχηματίσει μια (ευρεία) κυβέρνηση που θα τους περιλαμβάνει όλους, αλλά εμείς όχι. Θέλουμε όποιος κερδίσει να μπορεί να κυβερνά για πέντε χρόνια», είπε.
Αμοιβαία εχθρότητα εντός της αντιπολίτευσης - Ανάγκη για ενιαίο μέτωπο
Παρόλο που η κυβέρνηση Μελόνι έχει αποτύχει να υλοποιήσει πολλές από τις δυναμικές μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η Ιταλία, οι επενδυτές έχουν καλωσορίσει μια περίοδο σχετικής πολιτικής σταθερότητας, που έχει εξασφαλίσει μια σειρά αναβαθμίσεων από τους οίκους αξιολόγησης.
Το κόμμα Αδελφοί της Ιταλίας προηγείται στις δημοσκοπήσεις με ποσοστό άνω του 30%, πολύ μπροστά από το PD και το Κίνημα Πέντε Αστέρων. Αλλά με τους συμμάχους της, -τη Λέγκα και τη Φόρτσα Ιτάλια-, να παραμένουν κάτω από το 10%, η δημοτικότητα της Μελόνι μπορεί να μην αρκεί.
Ωστόσο, οι τάξεις της αντιπολίτευσης - από τη ριζοσπαστική αριστερά, τις αντικαπιταλιστικές ομάδες έως και τους πιο μετριοπαθείς κεντρώους με φιλοεπιχειρηματικό προφίλ- έχουν δυσκολευτεί περισσότερο να ενωθούν.
Οι αναλυτές λένε ότι η πρόκληση για την αντιπολίτευση είναι να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους της πίσω από ένα ενιαίο, εθνικό σχέδιο, ύστερα από χρόνια αμοιβαίας εχθρότητας.
«Η κεντροαριστερή συμμαχία πρέπει να πείσει τους δικούς της ψηφοφόρους να την στηρίξουν», δήλωσε ο Ράντο Φόντα από την εταιρεία δημοσκοπήσεων SWG.
Η πρώτη τους ευκαιρία να παρουσιάσουν ενιαίο μέτωπο θα είναι σε δημοψήφισμα που έχει προγραμματιστεί για την άνοιξη του 2026 σχετικά με μια αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση στη δικαιοσύνη που προωθεί η Μελόνι. Ήττα σε αυτή την ψηφοφορία θα μπορούσε να εμφανίσει την πρωθυπουργό ξαφνικά ευάλωτη.
«Η μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής για εκείνη», δήλωσε ο Πρελιάσκο της YouTrend. «Γενικά θεωρείται νικήτρια, αλλά αν χάσει το δημοψήφισμα, πιστεύω ότι η φήμη της θα μπορούσε να πληγεί».
