Άλλωστε, όταν ο Ερντογάν ορκίστηκε για τρίτη θητεία το 2023, ο Μαδούρο πέταξε από το Καράκας για να παραστεί δίπλα στον ηγέτη που έχει αποκαλέσει «αδελφό». Οι κυβερνήσεις τους έχουν ανταλλάξει πολλές επισκέψεις σε επίπεδο υπουργών τα τελευταία χρόνια, συνήθως για την υπογραφή στρατηγικών συμφωνιών, και διατηρούν μια υγιή εμπορική σχέση.

Έτσι, όπως τονίζει η Washington Post, δεν θα προκαλούσε έκπληξη, αν ο Μαδούρο — τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι θέλει να εκδιώξει «με τον εύκολο τρόπο… ή με τον δύσκολο» — εξετάζει την Τουρκία ως πιθανό ασφαλές καταφύγιο, αν αποφασίσει να εγκαταλείψει το Καράκας.

Ο «δύσκολος τρόπος», όπως έχει υπονοήσει ο Τραμπ, περιλαμβάνει τη χρήση των τεράστιων ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων των ΗΠΑ που έχουν συγκεντρωθεί στην Καραϊβική, κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας, για να τον συλλάβουν ή να τσακίσουν τη στρατιωτική του αντίσταση.

«Η Τουρκία είναι το ιδανικό μέρος γι’ αυτόν», δήλωσε άτομο εξοικειωμένο με τις συζητήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τις τρέχουσες επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα. Ο Μαδούρο «εμπιστεύεται τον Ερντογάν… [και] ο Ερντογάν έχει καλές σχέσεις με τον Τραμπ… Στο τέλος της ημέρας, ποια είναι τα ρεαλιστικά και αποδεκτά αποτελέσματα; Προφανώς, οι άνθρωποι το σκέφτονται, εργάζονται πάνω σε αυτό».

Συμφωνία εξορίας

Μια πιθανή συμφωνία εξορίας του Μαδούρο στην Τουρκία, είπε το ίδιο άτομο, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας επειδή δεν είχε άδεια να μιλήσει επίσημα, θα μπορούσε να περιλαμβάνει «εγγυήσεις», πιθανότατα ότι δεν θα εκδοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έχει κατηγορηθεί για διακίνηση ναρκωτικών, διαφθορά και ναρκοτρομοκρατία, με επικήρυξη 50 εκατομμυρίων δολαρίων.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, έπειτα από αίτημα πολλών χωρών της αμερικανικής ηπείρου, ερευνά από το 2013 πιθανές «εγκληματικές πράξεις κατά της ανθρωπότητας», συμπεριλαμβανομένων παράνομων κρατήσεων, στη Βενεζουέλα.

Όταν ρωτήθηκε αν μια εξορία του Μαδούρο στην Τουρκία έχει συζητηθεί, ή αν ο Τραμπ — όπως είπε την Τρίτη — «ίσως μιλήσει ο ίδιος μαζί του», η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι απάντησε «χωρίς σχόλιο». Η τουρκική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν απάντησε.

Τα μηνύματα Μαδούρο και η ρητορική των ΗΠΑ

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας έχει αρνηθεί επανειλημμένα ότι ο Μαδούρο εξετάζει το ενδεχόμενο εξορίας. Σε ομιλία του την Τρίτη σε υποστηρικτές στο Καράκας, είπε ότι οι Βενεζουελάνοι πρέπει να είναι «ικανoί να υπερασπιστούν κάθε εκατοστό αυτής της ευλογημένης γης από κάθε είδους ιμπεριαλιστική απειλή ή επιθετικότητα» και υποσχέθηκε ότι θα «δώσει τα πάντα» γι’ αυτόν τον σκοπό.

Η αμερικανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι ο Μαδούρο ηγείται δύο ξεχωριστών «τρομοκρατικών» καρτέλ που, όπως λέει, χρησιμοποιούν τα κέρδη από τη διακίνηση ναρκωτικών για να εμπλακούν σε ένοπλη σύγκρουση με τις ΗΠΑ, και ότι οι ενέργειές της είναι νόμιμες υπό το δίκαιο του πολέμου.

Μέσα σε διάφορες δικαιολογίες για την καταστροφή περισσότερων από 20 μικρών σκαφών που φέρονταν να μεταφέρουν ναρκωτικά, σκοτώνοντας περισσότερους από 80 ανθρώπους, ο Τραμπ έχει επίσης ισχυριστεί ότι ο Μαδούρο άδειασε τις φυλακές και τα «ψυχιατρεία» της χώρας του για να στείλει «εκατομμύρια» παράνομους Βενεζουελάνους στις ΗΠΑ.

Οι ισχυρισμοί αυτοί βρίσκονται υπό αυστηρό έλεγχο από Δημοκρατικούς και ορισμένους Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, οι οποίοι αμφισβητούν τόσο την ακρίβεια όσο και τη νομική βάση τους.

Πολλές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν στηρίζει στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και μεγάλο μέρος της βάσης των υποστηρικτών του Τραμπ — ακόμη και ορισμένοι υπουργοί — έχουν εκφράσει σιωπηρά ότι η πορεία προς πόλεμο θα μπορούσε να αποτελεί προδοσία της προεκλογικής υπόσχεσης «όχι άλλοι πόλεμοι».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γιος Κουβανών μεταναστών και πρώην γερουσιαστής της Φλόριντα, υποστηρίζει εδώ και καιρό σκληρή γραμμή κατά του Μαδούρο. Ωστόσο, αρκετοί που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις του Λευκού Οίκου, τόσο στην πρώτη θητεία του Τραμπ όσο και τώρα, επιμένουν ότι η σκληρή στάση προέρχεται απευθείας από τον πρόεδρο.

Οι φίλοι του Μαδούρο

Ο Μαδούρο δεν είναι χωρίς διεθνείς φίλους. Η Κούβα λέγεται ότι έχει παράσχει προσωπική ασφάλεια στον Μαδούρο και σε ανώτερους αξιωματούχους του καθεστώτος. Η Ρωσία είναι στενός σύμμαχος, προμηθεύοντας όπλα στον στρατό της Βενεζουέλας και καλύπτοντας οικονομικά κενά λόγω των αυστηρών κυρώσεων των ΗΠΑ. Καθώς η πίεση αυξανόταν, ο Μαδούρο απευθύνθηκε τον περασμένο μήνα σε Ρωσία, Κίνα και Ιράν για ενίσχυση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων, σύμφωνα με την Washington Post. Μεγάλες ρωσικές μεταφορικές αεροπορικές πτήσεις με άγνωστο φορτίο προσγειώθηκαν πρόσφατα στη Βενεζουέλα.

Σε τηλεφωνική συνομιλία την Τρίτη, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί είπε στον Βενεζουελάνο ομόλογό του ότι η «απειλή χρήσης βίας από τις ΗΠΑ είναι κατάφωρη παραβίαση των αρχών του Χάρτη του ΟΗΕ και των κανόνων του διεθνούς δικαίου», σύμφωνα με ιρανικά μέσα.

Ο Αραγτσί καταδίκασε την «τραμπούκικη προσέγγιση» της Ουάσιγκτον προς τη Βενεζουέλα και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Ωστόσο, αναλυτές απορρίπτουν τη Ρωσία, το Ιράν ή την Κούβα ως πιθανούς προορισμούς, αν ο Μαδούρο θεωρήσει ότι ήρθε η ώρα να φύγει.

«Αν τον απασχολούν οι εγγυήσεις και το να τηρήσουν οι άλλοι τη συμφωνία», μια τουρκική προσγείωση «του παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια», είπε το ίδιο άτομο. Ο Μαδούρο «μεταφέρει χρυσό εκεί εδώ και χρόνια» και αυτός, η οικογένεια και οι στενοί του συνεργάτες «έχουν αρκετό πλούτο και δίκτυα εκεί για να ζήσουν άνετα».

Η Τουρκία κατέχει δικαιώματα εκμετάλλευσης για μεγάλο μέρος των σημαντικών αποθεμάτων χρυσού της Βενεζουέλας. Στο παρελθόν, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ισχυριστεί ότι χρυσός που στάλθηκε από τη Βενεζουέλα στην Τουρκία για καθαρισμό κατέληξε στο Ιράν και σε τουρκικούς λογαριασμούς που, σύμφωνα με αυτούς, ελέγχονται προσωπικά από τον Μαδούρο και άλλους αξιωματούχους του καθεστώτος.

Win - Win

Η Τουρκία επίσης θα άρπαζε την ευκαιρία να εμφανιστεί ως κρίσιμη για τους εξωτερικούς στόχους του Τραμπ, λέει η Λίζελ Χιντζ, ειδική στην Τουρκία και καθηγήτρια στη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Τζονς Χόπκινς. Η Άγκυρα θα μπορούσε να το αξιοποιήσει για να εξασφαλίσει την αμερικανική έγκριση για τα μαχητικά F-35, αφού αποκλείστηκε από το πρόγραμμα λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.

Η Βενεζουέλα θα μπορούσε να γίνει «η τέταρτη σύγκρουση την οποία ο Ερντογάν βοηθά να επιλυθεί με τον Τραμπ», λέει ο Σονέρ Τσαγαπτάι, Τούρκος-Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας που διευθύνει το πρόγραμμα τουρκικών μελετών στο Washington Institute for Near East Policy.

«Η Τουρκία είναι το ιδανικό σημείο τόσο για τον Τραμπ όσο και για τον Μαδούρο», είπε. «Αν πάει στη Ρωσία, εξαφανίζεται», όπως ο Άσαντ που έχει χαθεί στη ρωσική εξορία. «Αν πάει στην Κούβα», όπου η οικονομία καταρρέει και υπάρχουν έντονοι περιορισμοί στην ελευθερία κίνησης, όπως και στο Ιράν, «καλή τύχη».

Η αποχώρηση του Μαδούρο προς την Τουρκία, πρόσθεσε, «δεν προκαλεί απώλεια κύρους για τον Τραμπ, ούτε θα έχει πάει ο Μαδούρο στη ‘σκοτεινή πλευρά’».