Τότε, η κίνηση θεωρήθηκε μια αναγκαία, αν και φιλόδοξη, χειρονομία προς την εμμονή του Αμερικανού προέδρου με τους μεγάλους αριθμούς. Παράλληλα, αναγνώριζε την πραγματικότητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξελίσσονταν στον κυρίαρχο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της ΕΕ τα επόμενα χρόνια, καθώς το μπλοκ έχει αποφασίσει να απαγορεύσει όλες τις εισαγωγές ρωσικού LNG από το 2027.
Την τελευταία εβδομάδα, ωστόσο, όπως επισημαίνει το Bloomberg, έχει αρχίσει να διαχέεται ένας επίμονος φόβος ότι η Ευρώπη πέφτει σε μια γνώριμη παγίδα.
Υπενθυμίζεται ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια ξεκίνησε από μια συμφωνία «αέριο έναντι αγωγών» που συνήφθη μεταξύ της Δυτικής Γερμανίας και της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1970 και ενισχύθηκε σταδιακά, μέχρι που η Ρωσία κάλυπτε σχεδόν το ήμισυ της ζήτησης φυσικού αερίου της ΕΕ πριν από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Ο πόλεμος εκτόξευσε τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η ΕΕ προσπαθούσε να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια, αναζωπυρώνοντας τον φόβο αποβιομηχάνισης στη Γερμανία και αλλού.
Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες καλύπτουν σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ. Αν και το αμερικανικό LNG είναι ακριβότερο από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, οι ποσότητες αυτές αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση του μελλοντικού ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης, τουλάχιστον μέχρι το μπλοκ να επιτύχει την κλιματική ουδετερότητα στα μέσα του αιώνα. Έως και το 80% των εισαγωγών LNG της ΕΕ θα μπορούσε να προέρχεται από τις ΗΠΑ έως το 2030.
Αυτό θυμίζει έντονα μια νέα μορφή ενεργειακής εξάρτησης, ενώ η επιθετική ρητορική του Τραμπ για τη Γροιλανδία αλλάζει τους υπολογισμούς. Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε σήμερα (28/1) ότι οι απειλές για το αρκτικό νησί αποτελούν ένα «καμπανάκι αφύπνισης» για την Ένωση, η οποία «αναζητά ενεργά» περαιτέρω διαφοροποίηση των προμηθειών LNG.
Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν να προστεθούν σε παρόμοιες προειδοποιήσεις των τελευταίων ημερών, με τον Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να βάζει όλα της τα «αυγά στο ίδιο καλάθι».
Για να είμαστε σαφείς, η Ευρώπη αποτελεί βασικό αγοραστή της αμερικανικής ενέργειας και το ενδεχόμενο ο Τραμπ να διακόψει τις προμήθειες είναι μικρό, ενώ οι συμφωνίες συνάπτονται μεταξύ εταιρειών και όχι κρατών. Ωστόσο, κάθε μορφή εξάρτησης εξακολουθεί να δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μοχλό πίεσης σε ένα ολοένα και πιο συγκρουσιακό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Το πρόβλημα όπως επισημαίνεται είναι ότι η Ευρώπη είναι «ενεργειακά φτωχή» και δε διαθέτει πολλές εναλλακτικές. Η παραγωγή της Νορβηγίας έχει ήδη φτάσει στα όριά της, ενώ άλλοι μεγάλοι προμηθευτές, όπως το Κατάρ, έχουν προειδοποιήσει για τη βαριά γραφειοκρατία που συνεπάγεται η συνεργασία με την ΕΕ -ιδίως λόγω των νόμων που στοχεύουν στον περιορισμό της περιβαλλοντικής ζημίας και των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ αποφάσισε να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Εν μέσω αντιδράσεων κατά της πράσινης μετάβασης, το ερώτημα είναι αν μπορεί να το πράξει ξανά με την ίδια αποφασιστικότητα.
