Όπως υπογραμμίζεται, ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών απαγορεύει ρητά τη χρήση βίας εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους.
Η αποστολή δήλωσε συγκλονισμένη από τις στοχευμένες επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε Ιρανούς αξιωματούχους, τονίζοντας ότι ακόμη και αν κάποιοι εξ αυτών φέρονται να εμπλέκονται σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή διεθνή εγκλήματα, οι εξωδικαστικές εκτελέσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη νόμιμη απονομή δικαιοσύνης βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η συγκεκριμένη αποστολή διερεύνησης γεγονότων, η οποία συγκροτήθηκε το 2022 από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ επανέλαβε σε ανακοίνωσή της ότι «καταδικάζει έντονα» τις ισραηλινοαμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν. Παράλληλα, εξέφρασε σοκ για το γεγονός ότι δεκάδες Ιρανοί αξιωματούχοι σκοτώθηκαν σε στοχευμένες αεροπορικές επιδρομές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην επίθεση εναντίον σχολείου θηλέων στην πόλη Μινάμπ, την πρώτη ημέρα των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων. Σύμφωνα με την αποστολή, τα περισσότερα θύματα φαίνεται να ήταν μαθήτριες ηλικίας 7 έως 12 ετών. Νωρίτερα, ξεχωριστή ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, επικαλούμενη σχετικές αναφορές, έκανε λόγο για περισσότερα από 160 παιδιά νεκρά.
Σημειώνεται ότι η παραπάνω αποστολή είχε συγκροτηθεί τον Νοέμβριο του 2022, μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που ξέσπασαν στο Ιράν έπειτα από τον θάνατο της Mahsa Amini ενώ βρισκόταν υπό κράτηση. Αποτελείται από τρεις ερευνητές και έχει εντολή να συλλέγει και να διατηρεί αποδεικτικά στοιχεία για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει άδεια εισόδου από τις ιρανικές αρχές.
Στη σημερινή της τοποθέτηση, η αποστολή εξέφρασε επίσης ανησυχία για το γεγονός ότι ο ιρανικός λαός βρίσκεται «παγιδευμένος» ανάμεσα σε μια εκτεταμένη στρατιωτική εκστρατεία που ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες και σε μια κυβέρνηση με βεβαρημένο ιστορικό σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην κατάσταση των κρατουμένων, ιδίως των «δεκάδων χιλιάδων» που έχουν συλληφθεί στο πλαίσιο της καταστολής των διαδηλώσεων που συγκλονίζουν τη χώρα από τις 28 Δεκεμβρίου. Οι ερευνητές τόνισαν ότι είναι κρίσιμο να μην επαναληφθούν στρατιωτικές επιθέσεις, όπως εκείνη που αποδίδεται στον ισραηλινό στρατό εναντίον της φυλακής Εβίν στην Τεχεράνη, στις 23 Ιουνίου 2025.
Σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί, καταγγέλλεται ότι υφίστανται βασανιστήρια και αντιμετωπίζουν ακόμη και τη θανατική ποινή, μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 με αφορμή τη σοβαρή οικονομική κρίση στη χώρα.
