Ειδικότερα, ο Φάουτσι επικαλέστηκε την Πέμπτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία προστατεύει τους πολίτες από το να εξαναγκαστούν να καταθέσουν εναντίον του εαυτού τους σε ποινική υπόθεση.
Λίγες ημέρες πριν από την ακρόαση, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ραντ Πολ είχε δημοσιοποιήσει περισσότερες από 1.000 σελίδες προσωπικών σημειώσεων και γραπτών του Φάουτσι από την περίοδο της πανδημίας. Στα έγγραφα αυτά, ο πρώην σύμβουλος υγείας αναφερόταν, μεταξύ άλλων, στην έντονη δημοσιότητα που είχε δεχθεί αλλά και στα ερωτήματα γύρω από την προέλευση του ιού.
Ο Φάουτσι υποστήριξε ότι ο Ραντ Πολ διατηρεί προσωπική αντιπαράθεση μαζί του, ενώ υπενθύμισε πως έχει ήδη καταθέσει ενόρκως για ζητήματα που αφορούν τον Covid σε προηγούμενες ακροάσεις του Κογκρέσου.
«Παρότι με λυπεί βαθύτατα, καθώς τρέφω απόλυτο σεβασμό προς τη νομοθετική εξουσία, έπειτα από συμβουλή των δικηγόρων μου θα ασκήσω το συνταγματικό μου δικαίωμα βάσει της Πέμπτης Τροπολογίας και δε θα απαντήσω στις ερωτήσεις σας», δήλωσε ο Φάουτσι.
Να σημειωθεί εδώ ότι η επίκληση της Πέμπτης Τροπολογίας δεν αποτελεί παραδοχή ενοχής, αλλά συνταγματικό δικαίωμα που επιτρέπει σε έναν πολίτη να προστατευθεί από πιθανή αυτοενοχοποίηση σε ποινική διαδικασία.
Ο πρώην επικεφαλής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID) εξήγησε ότι η απόφασή του να μην απαντήσει οφειλόταν, όπως είπε, στην «προφανή εμμονή» του Ραντ Πολ να παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη.
«Το μοναδικό συμπέρασμα στο οποίο μπορώ να καταλήξω είναι ότι με κάλεσε σε αυτή την επιτροπή μόνο και μόνο για να με κάνει να πω κάτι -οτιδήποτε- που θα επιβεβαίωνε τις δημόσιες δεσμεύσεις του ότι θα καταλήξω “πίσω από τα κάγκελα της φυλακής”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρά την άρνηση του Φάουτσι να απαντήσει, ο Ραντ Πολ συνέχισε την εξέταση. Η ένταση στην αίθουσα αυξήθηκε αρκετές φορές, ιδιαίτερα όταν ένας από τους δικηγόρους του Φάουτσι προσπάθησε επανειλημμένα να παρέμβει. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής ζήτησε τότε από την ασφάλεια να τον απομακρύνει από την αίθουσα.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Ραντ Πολ υποστήριξε ότι οι προσωπικές σημειώσεις του Φάουτσι έρχονται σε αντίθεση με όσα ο ίδιος δήλωνε δημόσια στους Αμερικανούς πολίτες.
Ο γερουσιαστής άφησε να εννοηθεί ότι, ενώ ο Φάουτσι υποστήριζε δημόσια τη θεωρία της φυσικής προέλευσης του Covid, ιδιωτικά εξέταζε το ενδεχόμενο ο ιός να προήλθε από εργαστηριακή διαρροή.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε αναφέρει το 2025 ότι η θεωρία της φυσικής μετάδοσης του ιού από ζώα στον άνθρωπο εξακολουθεί να θεωρείται η πιθανότερη βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται οριστικά η πιθανότητα εργαστηριακού ατυχήματος λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων.
Οι σημειώσεις του Φάουτσι δείχνουν ότι στις αρχές της πανδημίας παρέμενε ανοιχτός και στα δύο ενδεχόμενα —τόσο της φυσικής προέλευσης όσο και της εργαστηριακής διαρροής— πριν καταλήξει να θεωρεί πιθανότερο το πρώτο.
Σε καταχώρηση του Φεβρουαρίου του 2020, σχετικά με τηλεδιάσκεψη επιστημόνων, ο Φάουτσι σημείωνε ότι δεν υπήρχε πλήρης συμφωνία μεταξύ των ειδικών για την προέλευση του ιού.
Αργότερα, ο ίδιος ανέφερε ότι ήταν «σχεδόν βέβαιος» πως ο ιός εξελίχθηκε φυσικά μέσω μετάδοσης από κάποιο ζώο στον άνθρωπο, διατηρώντας ωστόσο «ανοιχτό μυαλό» για το ενδεχόμενο εργαστηριακής διαρροής.
«Το γεγονός ότι δύο ενδεχόμενα είναι πιθανά δεν σημαίνει ότι έχουν και τις ίδιες πιθανότητες», είχε σημειώσει.
Πώς αντέδρασαν Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί
Η απόφαση του Φάουτσι να μην καταθέσει προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τους Ρεπουμπλικανούς στη Γερουσία. Ο γερουσιαστής Τζος Χόλεϊ τον κατηγόρησε για «περιφρόνηση προς το Κογκρέσο».
Αντίθετα, αρκετοί Δημοκρατικοί υπερασπίστηκαν τον πρώην σύμβουλο υγείας. Η γερουσιαστής Μάγκι Χασάν υποστήριξε ότι η διαδικασία είχε σχεδιαστεί «για να παγιδεύσει» τον Φάουτσι.
Οι Δημοκρατικοί εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για την αύξηση κρουσμάτων ιλαράς και κυκλοσπορίασης υπό τη διοίκηση του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος είναι γνωστός επικριτής του Φάουτσι.
Ο Κένεντι είχε δηλώσει στο Fox News ότι οι αρμόδιες αρχές χρειάστηκαν οκτώ μήνες για να εντοπίσουν το ημερολόγιο του Φάουτσι μέσα από 11 διαφορετικούς κυβερνητικούς διακομιστές.
Ο Φάουτσι, ο οποίος ηγήθηκε του NIAID έως τη συνταξιοδότησή του το 2022, δέχθηκε απειλές κατά της ζωής του στη διάρκεια αλλά και μετά την πανδημία, ενώ βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής από Ρεπουμπλικανούς για τις συστάσεις σχετικά με τη χρήση μάσκας και τα περιοριστικά μέτρα.
Κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης αποτέλεσε το κεντρικό πρόσωπο της αμερικανικής απάντησης στην πανδημία, μέσα από τις συχνές ενημερώσεις προς τους πολίτες σε μια περίοδο κατά την οποία η επιστημονική κοινότητα προσπαθούσε να κατανοήσει τον νέο ιό.
Οι διαφωνίες του με τον Ντόναλντ Τραμπ για τη διαχείριση της πανδημίας ήταν συχνές, ιδιαίτερα όταν ο τότε πρόεδρος προωθούσε αμφιλεγόμενες και μη επιβεβαιωμένες θεραπείες.
Λίγο πριν ολοκληρώσει τη θητεία του, ο Τζο Μπάιντεν απένειμε προληπτική χάρη στον Φάουτσι, ο οποίος είχε παραμείνει στη θέση του συμβούλου υγείας της κυβέρνησής του.
