Σύμφωνα με το Axios, το ζήτημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους που έχει διακηρύξει ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ. Στο επίκεντρο βρίσκεται το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, το οποίο θα μπορούσε να μετατραπεί σε υλικό πυρηνικών όπλων μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Πιθανή επιχείρηση σε ιρανικό έδαφος

Μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε πιθανότατα την παρουσία αμερικανικών ή ισραηλινών στρατευμάτων στο ιρανικό έδαφος, με αποστολή τη διείσδυση σε βαριά οχυρωμένες υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις εν μέσω πολεμικής σύγκρουσης.

Παραμένει ασαφές αν μια τέτοια αποστολή θα εκτελούνταν αποκλειστικά από τις ΗΠΑ, από το Ισραήλ ή από κοινή δύναμη των δύο χωρών. Πηγές αναφέρουν ότι θα εξεταζόταν μόνο εφόσον οι δύο χώρες ήταν βέβαιες πως το Ιράν δεν θα μπορούσε πλέον να απειλήσει σοβαρά τις δυνάμεις που θα συμμετείχαν.

Δύο σενάρια για το ουράνιο

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η κυβέρνηση έχει συζητήσει δύο βασικές επιλογές:

• Απομάκρυνση του ουρανίου από το Ιράν και μεταφορά του σε ασφαλή τοποθεσία.

• Αδρανοποίηση του υλικού επί τόπου, με την παρουσία πυρηνικών επιστημόνων που θα το αραιώσουν ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για όπλα.

Η αποστολή θα μπορούσε να περιλαμβάνει ειδικές δυνάμεις μαζί με επιστήμονες — ενδεχομένως και ειδικούς του International Atomic Energy Agency (IAEA).

Δηλώσεις και συζητήσεις στην Ουάσιγκτον

Σε ενημέρωση στο Κογκρέσο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio ρωτήθηκε αν θα διασφαλιστεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν. «Κάποιοι θα πρέπει να πάνε και να το πάρουν», απάντησε, χωρίς να διευκρινίσει ποιοι.

Ο πρόεδρος Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One, δεν απέκλεισε την πιθανότητα αποστολής στρατευμάτων για έναν «πολύ σοβαρό λόγο». Όταν ρωτήθηκε συγκεκριμένα για την κατάσχεση πυρηνικού υλικού, απάντησε:
«Ίσως σε κάποια στιγμή το κάνουμε. Όχι τώρα. Ίσως αργότερα».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt δήλωσε ότι ο πρόεδρος «διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές».

Πού βρίσκεται το ουράνιο

Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους, το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε υπόγειες σήραγγες της πυρηνικής εγκατάστασης στην Isfahan, ενώ μικρότερες ποσότητες βρίσκονται στις εγκαταστάσεις του Fordow Fuel Enrichment Plant και της Natanz Nuclear Facility.

Αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ πέρυσι φέρονται να κατέστρεψαν σχεδόν όλες τις ιρανικές φυγοκεντρικές μηχανές και να παγίδευσαν το ουράνιο κάτω από τα ερείπια των εγκαταστάσεων, καθιστώντας δύσκολη την πρόσβαση ακόμη και για τις ίδιες τις ιρανικές αρχές.

Γιατί θεωρείται επικίνδυνο

Οι δυτικές κυβερνήσεις θεωρούν ότι τα 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% αποτελούν σοβαρή απειλή, καθώς αν εμπλουτιστούν περαιτέρω στο 90% θα επαρκούσαν θεωρητικά για την κατασκευή έως και 11 πυρηνικών βομβών.

«Όχι νέα εισβολή»

Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογραμμίζουν πάντως ότι τα σχέδια που συζητούνται δεν θυμίζουν μεγάλης κλίμακας στρατιωτική εισβολή.

«Όταν μιλάμε για “boots on the ground”, πολλοί φαντάζονται μια επιχείρηση τύπου Φαλούτζα. Δεν μιλάμε για κάτι τέτοιο», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος.
«Πρόκειται για μικρές, στοχευμένες επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων — όχι για ανάπτυξη μεγάλου στρατού».