Σύμφωνα με έγγραφο που επικαλούνται οι Financial Times, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ένα πακέτο νέων μέτρων με στόχο τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας. Όπως σημειώνεται, οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στην παροχή «άμεσης ανακούφισης» από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι εξεταζόμενες παρεμβάσεις βασίζονται σε πρακτικές που έχουν ήδη εφαρμοστεί κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, η οποία προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ εντάσσονται στη συνολική στρατηγική περιορισμού της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ενίσχυσης της πράσινης ενέργειας.
Μεταξύ των μέτρων, η Κομισιόν εισηγείται στις επιχειρήσεις να καθιερώσουν, όπου είναι εφικτό, τουλάχιστον μία ημέρα υποχρεωτικής τηλεργασίας την εβδομάδα. Παράλληλα, προτείνεται η επιδότηση των δημόσιων συγκοινωνιών, καθώς και η μείωση του ΦΠΑ σε αντλίες θερμότητας, λέβητες και φωτοβολταϊκά συστήματα.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη θέσπιση «φιλόδοξων», αλλά προς το παρόν μη προσδιορισμένων, στόχων ηλεκτροδότησης. Για την επίτευξή τους, η Επιτροπή σχεδιάζει να στηρίξει τα κράτη-μέλη στη δημιουργία κοινωνικών σχημάτων χρηματοδότησης (social leasing) για καθαρές τεχνολογίες, όπως αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά αυτοκίνητα και μικρές μονάδες αποθήκευσης ενέργειας.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι τα μέτρα έχουν χαρακτήρα συστάσεων και όχι υποχρεωτικών οδηγιών. «Αν βρεθούμε αντιμέτωποι με ελλείψεις ενέργειας, είναι ευθύνη μας να ενημερώσουμε τους πολίτες για το πώς μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση», ανέφερε αξιωματούχος της ΕΕ, διευκρινίζοντας ότι «δεν πρόκειται για μικροδιαχείριση της καθημερινότητας».
Υπενθυμίζεται ότι και το 2022 η Κομισιόν είχε δώσει ανάλογες κατευθύνσεις, προτρέποντας επιχειρήσεις και νοικοκυριά να μειώσουν τη θερμοκρασία θέρμανσης κατά έναν βαθμό.
Στην παρούσα φάση, οι νέες προτάσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών για τη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, που περιλαμβάνει την ενίσχυση της ηλεκτροδότησης και τον καλύτερο συντονισμό στην προμήθεια καυσίμων.
Παρότι, όπως τονίστηκε και παραπάνω το σχέδιο σε μεγάλο βαθμό είναι μη δεσμευτικό, η Κομισιόν αναμένεται να προωθήσει και δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Πιο αναλυτικά, πρόκειται για:
- Τροποποιήσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κόστους μεταφοράς μέσω αξιολόγησης της αποδοτικότητας των διαχειριστών δικτύων και παρεμβάσεων στις χρεώσεις για τη βαριά βιομηχανία.
- Αναθεώρηση της σχετικής οδηγίας,ώστε η φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας να διαμορφώνεται σε χαμηλότερα επίπεδααπό εκείνα των ορυκτών καυσίμων.
Το έγγραφο που είδαν οι FT προβλέπει ακόμη ότι τα κράτη-μέλη θα έχουν ευελιξία να μηδενίσουν τους φόρους ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Παράλληλα, η Επιτροπή θα στηρίξει τον σχεδιασμό μηχανισμών ανώτατων τιμών και ενισχύσεων εισοδήματος, ενώ θα αξιολογήσει και τα έκτακτα φορολογικά μέτρα (windfall taxes) που εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο, χωρίς όμως να προχωρά – προς το παρόν τουλάχιστον – σε υιοθέτηση ενιαίου ευρωπαϊκού φόρου υπερκερδών.
