Η Κομισιόν, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι στην παρούσα φάση δεν διαπιστώνεται έλλειψη καυσίμων στην ευρωπαϊκή αγορά και δεν θεωρεί αναγκαία τη λήψη έκτακτων μέτρων για τον τουριστικό τομέα, σε αντίθεση με ό,τι είχε συμβεί στην περίοδο της πανδημίας. Οι οδηγίες απευθύνονται κυρίως σε αεροπορικές εταιρείες και κράτη-μέλη, με στόχο τη βέλτιστη διαχείριση των διαθέσιμων ποσοτήτων κηροζίνης και τον περιορισμό των πιέσεων στο κόστος.
Παράλληλα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση, σε συνεργασία με τον κλάδο των αερομεταφορών, τα κράτη-μέλη και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου για θέματα ενέργειας Άνα-Κάιζα Ιτκόνεν, η Επιτροπή διαθέτει «πλήρη εικόνα της κατάστασης» και θα παρέμβει εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.
Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα η ΕΕ προχώρησε στη δημιουργία «παρατηρητηρίου κηροζίνης», με σκοπό την πιο συστηματική παρακολούθηση των αποθεμάτων. Μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει στρατηγικά αποθέματα πετρελαϊκών προϊόντων 90 ημερών, χωρίς όμως να γίνεται διακριτός διαχωρισμός μεταξύ βενζίνης, ντίζελ και κηροζίνης.
Σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης, εξετάζονται σενάρια συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, καθώς και εθελοντικής ανακατανομής καυσίμων μεταξύ των 27 κρατών-μελών, ανάλογα με τις ανάγκες.
Δικαιώματα επιβατών και ακυρώσεις πτήσεων
Η Κομισιόν διευκρινίζει επίσης ότι οι ισχύοντες κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών παραμένουν πλήρως σε ισχύ. Οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις δικαιούνται επιστροφή χρημάτων, επανακράτηση θέσης ή βοήθεια στο αεροδρόμιο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται και αποζημίωση.
Όπως υπογραμμίζεται, μόνο η πραγματική έλλειψη καυσίμων μπορεί να χαρακτηριστεί ως «έκτακτη περίσταση» που απαλλάσσει τις αεροπορικές εταιρείες από την υποχρέωση αποζημίωσης. Αντίθετα, οι υψηλές τιμές καυσίμων δεν εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.
Η Επιτροπή τονίζει ακόμη ότι δεν επιτρέπεται η επιβολή εκ των υστέρων πρόσθετων χρεώσεων σε ήδη αγορασμένα εισιτήρια λόγω αυξημένου κόστους καυσίμων, καθώς η τελική τιμή πρέπει να είναι εξαρχής πλήρως διαφανής και να περιλαμβάνει όλους τους υποχρεωτικούς φόρους και τέλη. Οποιαδήποτε μεταγενέστερη προσαύξηση μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση των κανόνων περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.
Ευελιξίες σε λειτουργικά ζητήματα αερομεταφορών
Στο πλαίσιο της διαχείρισης πιθανών πιέσεων, η Επιτροπή εξετάζει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία σε πρακτικές όπως το «tankering», δηλαδή τη μεταφορά επιπλέον καυσίμων από τις αεροπορικές εταιρείες για αποφυγή αγορών σε ακριβότερα αεροδρόμια.
Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινή προσαρμογή στους κανόνες χρήσης χρονοθυρίδων (slots), ώστε οι εταιρείες να μην τιμωρούνται σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η αξιοποίησή τους λόγω προβλημάτων εφοδιασμού καυσίμων.
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τέτοιες παρεκκλίσεις θα εφαρμόζονται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χωρίς να διαταράσσεται η συνολική λειτουργία του ευρωπαϊκού δικτύου αερομεταφορών.
Jet A: Εναλλακτική λύση υπό αξιολόγηση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση του αμερικανικού καυσίμου Jet A από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), ως πιθανή εναλλακτική σε περίπτωση περιορισμών στο Jet A-1 που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη.
Σε σχετικό δελτίο πληροφοριών ασφάλειας, η EASA αναφέρει ότι η διαταραχή στην περιοχή της Μέσης Ανατολής έχει επηρεάσει την τροφοδοσία καυσίμων και ότι εξετάζεται η δυνατότητα χρήσης Jet A από τη Βόρεια Αμερική για την κάλυψη πιθανών αναγκών.
Το Jet A χρησιμοποιείται ήδη στις ΗΠΑ, ωστόσο η ευρύτερη υιοθέτησή του στην Ευρώπη απαιτεί τεχνική αξιολόγηση και προσαρμογές, κυρίως λόγω διαφορών στο σημείο πήξης και στις προδιαγραφές λειτουργίας.
Η EASA καλεί αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και παρόχους καυσίμων να επανεξετάσουν διαδικασίες και ελέγχους, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής χρήση σε περίπτωση εφαρμογής του σε ευρωπαϊκές πτήσεις.
Παράλληλα, η ΕΕ συνεχίζει να εξετάζει πιο μακροπρόθεσμες λύσεις, με έμφαση στην ανάπτυξη βιώσιμων καυσίμων αεροπορίας (SAF), τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας του κλάδου.
