Όπως σημειώνει το Politico, η προοπτική επέκτασης της σημερινής διαδικασίας επανέγκρισης ανά εξάμηνο προέκυψε την περασμένη εβδομάδα, κεκλεισμένων των θυρών, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη σύνοδο κορυφής στα μέσα Ιουνίου, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της πολιτικής ευαισθησίας του επίμαχου ζητήματος.
Επισημαίνεται ότι η μετάβαση σε ετήσια ανανέωση των κυρώσεων θα ενίσχυε την πολιτική και νομική αξιοπιστία του καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, ως απάντηση στην απόφαση της Μόσχας να εισβάλει στην Ουκρανία το 2022.
Σημειώνεται ότι οι Βρυξέλλες εξετάζουν τώρα αυτή την κίνηση, καθώς ο Βίκτορ Όρμπαν δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία, αφού ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας είχε επανειλημμένα μπλοκάρει οποιαδήποτε τέτοια επέκταση και χρησιμοποιούσε τη διαδικασία προς ίδιο πολιτικό όφελος.
Αρκετοί διπλωμάτες από χώρες της Βόρειας Ευρώπης έθεσαν το ενδεχόμενο της επέκτασης στη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας, ανέφεραν τρεις από τους διπλωμάτες. Οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών της ΕΕ θα συνεχίσουν τις συζητήσεις αυτή και την επόμενη εβδομάδα, ενόψει του επόμενου Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις 26 Μαΐου.
Όπως τονίζεται οι κυρώσεις απαιτούν ομόφωνη υποστήριξη από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι ένα και μόνο βέτο θα μπορούσε να ακυρώσει τα ήδη υπάρχοντα 20 πακέτα μέτρων που έχουν σχεδιαστεί για να πλήξουν τη ρωσική πολεμική οικονομία και να ασκήσουν πίεση στους υποστηρικτές του Κρεμλίνου.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι διπλωμάτες που είναι επιφορτισμένοι με τη διαπραγμάτευση των κυρώσεων αναγκάζονταν να αντιμετωπίζουν αυτόν τον κίνδυνο κάθε έξι μήνες, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια κατάρρευση θα είχε καταστροφικές συνέπειες - τόσο πολιτικά όσο και στο ανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας.
Η σοβαρότητα της κατάστασης αποτέλεσε χρήσιμο διαπραγματευτικό όπλο για τον Όρμπαν, ο οποίος αποχώρησε από τη δημόσια ζωή έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία, μετά τη συντριπτική ήττα του στις εθνικές εκλογές της Ουγγαρίας τον περασμένο μήνα.
Υπενθυμίζεται ότι ο Όρμπαν είχε επανειλημμένες συγκρούσεις με τις Βρυξέλλες και τους Ευρωπαίους ομολόγους του, χρησιμοποιώντας συχνά το βέτο για να εμποδίζει πολιτικές συμφωνίες και αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής.
Πέρα από τη μείωση της πίεσης στους διπλωμάτες, η επέκταση της διάρκειας ανανέωσης των κυρώσεων στους 12 μήνες θα μείωνε επίσης το διοικητικό βάρος για τις Βρυξέλλες όσον αφορά τη διατήρηση των μέτρων σε ισχύ.
Χωρίς χάσιμο χρόνου
Οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να αξιοποιήσουν πλήρως την αποχώρηση του Όρμπαν, με το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ να βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι της ΕΕ θέλουν να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο.
Δύο από τους διπλωμάτες δήλωσαν ότι ένα μικρό πακέτο κυρώσεων θα μπορούσε να παρουσιαστεί πριν από τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, στοχεύοντας το λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας. Ένας τρίτος διπλωμάτης ανέφερε ότι το πακέτο θα μπορούσε επίσης να πλήξει τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα είτε να επεκτείνουν τη διαδικασία ανανέωσης στους 12 μήνες είτε να διατηρήσουν το ισχύον καθεστώς. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους ηγέτες, τον Ιούνιο, να αποφασίσουν αν συμφωνούν με την επέκταση του χρονικού ορίου των κυρώσεων.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το Politico, η αποχώρηση του Όρμπαν δεν εγγυάται την επιτυχία. Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο είχε συχνά συνταχθεί με την Ουγγαρία, ενώ και ο ηγέτης της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις είχε στηρίξει κατά καιρούς τις κινήσεις του Όρμπαν.
Παρ’ όλα αυτά, οι διπλωμάτες εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι ο Φίτσο και ο Μπάμπις θα είναι πιο διαλλακτικοί χωρίς την παρουσία του Όρμπαν.
