Όπως σημειώνει το Reuters, σε αντίθεση με το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) του 2015, το οποίο αποτελούσε ένα αναλυτικό και δεσμευτικό κείμενο άνω των 160 σελίδων, η νέα συμφωνία έχει τη μορφή μνημονίου κατανόησης 14 σημείων και λειτουργεί ως πλαίσιο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, ήδη έχει ξεκινήσει περίοδος συνομιλιών διάρκειας 60 ημερών με στόχο μια συνολική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων που συνδέονται με τον πόλεμο, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις κυρώσεις και το καθεστώς του Στενού του Ορμούζ.

Η συμφωνία Ομπάμα είχε προκύψει μέσα από πολυμερείς διαπραγματεύσεις με τη συμμετοχή της Κίνας, της Ρωσίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, η πρωτοβουλία Τραμπ στηρίχθηκε αποκλειστικά σε απευθείας διαβουλεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Στο πεδίο του πυρηνικού προγράμματος, και οι δύο συμφωνίες περιλαμβάνουν τη δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, η συμφωνία του 2015 προέβλεπε συγκεκριμένους περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου και εκτεταμένους διεθνείς ελέγχους, ενώ το νέο μνημόνιο περιορίζεται σε γενικές κατευθύνσεις για μελλοντικές διαπραγματεύσεις χωρίς σαφείς δεσμεύσεις ή μηχανισμούς επιτήρησης.

Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στο θέμα των κυρώσεων. Η κυβέρνηση Ομπάμα συνέδεσε τη σταδιακή άρση τους με επαληθεύσιμα βήματα συμμόρφωσης από την ιρανική πλευρά. Αντίθετα, η συμφωνία Τραμπ προβλέπει άμεσες διευκολύνσεις, όπως εξαιρέσεις για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα κεφάλαια.

Παράλληλα, περιλαμβάνει πρόταση για τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανάπτυξη της ιρανικής οικονομίας, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και εντός των Ρεπουμπλικανών.

Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί τις δύο συμφωνίες αφορά το Στενό του Ορμούζ. Ενώ η JCPOA επικεντρωνόταν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα, το νέο μνημόνιο ενσωματώνει και ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, με βασικό στόχο την επαναλειτουργία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Ωστόσο, η επιμονή του Ιράν να διατηρήσει ενισχυμένο ρόλο στη διαχείριση του περάσματος αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα στις επικείμενες διαπραγματεύσεις.