Ο αριθμός των αιτήσεων ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις, οι οποίες όταν ανακοινώθηκε το πρόγραμμα, τον Απρίλιο, έκαναν λόγο για περίπου 500.000 δικαιούχους. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η μεγάλη πλειονότητα των αιτήσεων αναμένεται να εγκριθεί, καθώς οι περιπτώσεις που αφορούν άτομα με ποινικό μητρώο είναι εξαιρετικά περιορισμένες.
Ποιοι δικαιούνται άδεια διαμονής
Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ολοκληρώθηκε την Τρίτη, με τα πρώτα στοιχεία να καταγράφουν περισσότερες από 1,1 εκατομμύριο αιτήσεις.
Το πρόγραμμα αφορά μετανάστες που βρίσκονταν ήδη στην Ισπανία έως τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, μπορούσαν να αποδείξουν συνεχή διαμονή στη χώρα για τουλάχιστον πέντε μήνες και δεν είχαν ποινικό μητρώο. Σε όσους πληρούν τα κριτήρια προβλέπεται η χορήγηση άδειας διαμονής και εργασίας.
Παρά το αίτημα του Bloomberg, το ισπανικό υπουργείο Μετανάστευσης δεν προχώρησε άμεσα σε επίσημο σχόλιο για τα προκαταρκτικά στοιχεία.
Η κυβέρνηση συνδέει τη μετανάστευση με την ανάπτυξη
Η κυβέρνηση Σάντσεθ υπερασπίζεται την πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι η μετανάστευση αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της ισπανικής οικονομίας.
Μιλώντας σε εκδήλωση στη Μαδρίτη, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι χωρίς τη συμβολή των μεταναστών η Ισπανία θα αντιμετώπιζε σοβαρές οικονομικές και δημογραφικές επιπτώσεις.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, χωρίς τη μετανάστευση η χώρα θα μπορούσε να χάσει το 19% του ΑΕΠ έως το 2050 και το 22% έως το 2075. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι περίπου 90.000 μπαρ θα αναγκάζονταν να κλείσουν, 50.000 σχολικές αίθουσες θα έμεναν χωρίς μαθητές και σχεδόν 220.000 αγροτικές εκμεταλλεύσεις —μία στις τρεις— θα εξαφανίζονταν.
Οι περισσότεροι αιτούντες προέρχονται από τη Λατινική Αμερική
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου το 70% των αιτούντων προέρχεται από χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Οι Κολομβιανοί αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 30% του συνόλου των αιτήσεων, ενώ οι Μαροκινοί και οι Βενεζουελάνοι ξεπερνούν ο καθένας το 10%.
Οι ισπανικές αρχές εκτιμούν ότι οι περισσότερες αιτήσεις θα εγκριθούν, καθώς λιγότερο από το 1% των ενδιαφερομένων διαθέτει ποινικό μητρώο.
Η συμβολή των μεταναστών στην οικονομία
Την κυβερνητική επιχειρηματολογία ενισχύει και πρόσφατη έκθεση της Τράπεζας της Ισπανίας, σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες συνέβαλαν περίπου στο 50% της συνολικής αύξησης του ΑΕΠ της χώρας και σε περισσότερο από τα δύο τρίτα της αύξησης της απασχόλησης κατά την περίοδο 2022-2025.
Η ίδια έκθεση επισημαίνει ότι η αύξηση της μεταναστευτικής απασχόλησης δεν επηρέασε αρνητικά τις προοπτικές εργασίας των υπόλοιπων εργαζομένων.
Η ισπανική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τις περισσότερες μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης μετά την πανδημία, ενώ η ανεργία έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Στο επίκεντρο πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης
Το πρόγραμμα νομιμοποίησης είχε αρχικά τη στήριξη συνδικάτων, εργοδοτικών οργανώσεων και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ωστόσο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη συντηρητική αντιπολίτευση.
Η πολιτική αυτή διαφοροποιείται αισθητά από τη σκληρότερη μεταναστευτική στάση που υιοθετούν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, το σχέδιο ενδέχεται να συναντήσει και νομικά εμπόδια. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής της εφαρμογής του προγράμματος και προτίθεται να ζητήσει από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποφανθεί για το κατά πόσο είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Μέρος μιας ευρύτερης μεταναστευτικής στρατηγικής
Η πρωτοβουλία αποτελεί τμήμα της συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση Σάντσεθ από το 2018.
Στο διάστημα αυτό ο πληθυσμός της Ισπανίας έχει αυξηθεί κατά περίπου 3,5 εκατομμύρια κατοίκους, αγγίζοντας πλέον τα 50 εκατομμύρια. Παράλληλα, σχεδόν ένας στους πέντε κατοίκους της χώρας έχει γεννηθεί στο εξωτερικό, στοιχείο που αποτυπώνει τη σημαντική συμβολή της μετανάστευσης στη δημογραφική και οικονομική εξέλιξη της Ισπανίας.
