Το περιστατικό σημειώθηκε τη Δευτέρα (20/7) στην περιοχή Second Thomas Shoal (γνωστή στις Φιλιππίνες ως Ayungin Shoal), έναν από τους πιο επικίνδυνους «θερμούς» κόμβους της Νότιας Σινικής Θάλασσας, λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη Μανίλα για τις συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN.
Σύμφωνα με το CNBC, οι εντάσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των συνομιλιών, στις οποίες θα συμμετάσχει και ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι. Ο Ρούμπιο είχε συναντήσει τον Γουάνγκ στο περιθώριο της περσινής συνόδου της ASEAN στη Μαλαισία, ενώ οι δύο αξιωματούχοι είχαν επίσης τηλεφωνική επικοινωνία μετά την επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο νωρίτερα φέτος.
Η επίσκεψη Ρούμπιο πραγματοποιείται επίσης λίγες ημέρες μετά τις κατηγορίες του Τραμπ ότι το Πεκίνο επιχείρησε να παρέμβει σε σημαντικό βαθμό στις αμερικανικές εκλογές.
Ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία αντιπαράθεσης
Η περιοχή Second Thomas Shoal αποτελεί ένα από τα πιο ασταθή σημεία της Νότιας Σινικής Θάλασσας, όπου το Πεκίνο διεκδικεί σχεδόν το σύνολο της θαλάσσιας περιοχής, παρά το γεγονός ότι διεθνές διαιτητικό δικαστήριο το 2016 έκρινε πως οι κινεζικές αξιώσεις δεν έχουν νομική βάση.
Ο ύφαλος βρίσκεται εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των Φιλιππίνων, όμως από το 2023 έχουν σημειωθεί επανειλημμένες συγκρούσεις, καθώς κινεζικά πλοία έχουν χρησιμοποιήσει κανόνια νερού, λέιζερ και επικίνδυνους ελιγμούς εμβολισμού για να εμποδίσουν αποστολές ανεφοδιασμού των Φιλιππίνων.
Οι ΗΠΑ συνδέονται με τη Μανίλα μέσω συνθήκης αμοιβαίας άμυνας που υπογράφηκε το 1951, γεγονός που σημαίνει ότι μια σοβαρή κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αμερικανική εμπλοκή.
«Στεκόμαστε στο πλευρό του συμμάχου μας, των Φιλιππίνων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών Τόμι Πίγκοτ, καλώντας το Πεκίνο να «σταματήσει άμεσα τη destabilizing συμπεριφορά του» και επαναλαμβάνοντας ότι η απόφαση του 2016 επιβεβαιώνει πως οι εκτεταμένες κινεζικές διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα δεν έχουν βάση στο διεθνές δίκαιο.
Διαφορετικές εκδοχές από Μανίλα και Πεκίνο
Σύμφωνα με τις Ένοπλες Δυνάμεις των Φιλιππίνων, το επεισόδιο σημειώθηκε κοντά στο BRP Sierra Madre, ένα παλιό πολεμικό πλοίο που η Μανίλα προσάραξε σκόπιμα στον ύφαλο πριν από σχεδόν 30 χρόνια, προκειμένου να ενισχύσει τις εδαφικές της αξιώσεις.
Ο φιλιππινέζικος στρατός ανέφερε ότι ένα κινεζικό φουσκωτό σκάφος με οκτώ επιβαίνοντες πλησίασε σε μικρή απόσταση το φυλάκιο και «αντέδρασε βίαια και επιθετικά» όταν δύο σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού των Φιλιππίνων επιχείρησαν να το απομακρύνουν.
Το Πεκίνο, ωστόσο, έδωσε διαφορετική εκδοχή. Η κινεζική ακτοφυλακή υποστήριξε ότι μικρά σκάφη των Φιλιππίνων ξεκίνησαν «παράνομα» από το Sierra Madre, αγνόησαν επανειλημμένες προειδοποιήσεις και εμβόλισαν κινεζικό περιπολικό. Παράλληλα, κατηγόρησε τους Φιλιππινέζους ότι επιτέθηκαν σε Κινέζους αξιωματικούς με κουπιά και ξύλινα αντικείμενα.
Δύσκολη εβδομάδα για τη διπλωματία της Μανίλα
Το νέο επεισόδιο περιπλέκει μια εβδομάδα κατά την οποία οι Φιλιππίνες ήθελαν να αναδείξουν τον ρόλο τους ως προεδρεύουσας χώρας της ASEAN.
Ο Γουάνγκ Γι αναμένεται να συναντηθεί με την υπουργό Εξωτερικών των Φιλιππίνων Τερέζα Λαζάρο στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου, στην πρώτη συνάντηση των κορυφαίων διπλωματικών εκπροσώπων των δύο χωρών από το 2024.
Παράλληλα, ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να έχει συνάντηση με τον πρόεδρο των Φιλιππίνων Φερδινάνδο Μάρκος Τζούνιορ, με τη Νότια Σινική Θάλασσα να βρίσκεται στο επίκεντρο και των δύο διπλωματικών επαφών.
