Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περίπου 12.000 αιτήσεις, αριθμός που θεωρείται περιορισμένος σε σχέση με την έκταση του προβλήματος, καθώς οι καταπατημένες δημόσιες εκτάσεις υπολογίζονται σε περίπου 90.000. Μάλιστα, σημαντικό μέρος των αιτήσεων που έχουν ξεκινήσει δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, γεγονός που αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ενδιαφερόμενοι στην προσπάθεια υπαγωγής τους στη ρύθμιση.

Με την προθεσμία να λήγει στις 11 Σεπτεμβρίου, το ενδιαφέρον πλέον επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο παράτασης, καθώς ήδη έχουν υποβληθεί σχετικά αιτήματα προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Το κόστος και η γραφειοκρατία βάζουν «φρένο»

Η περιορισμένη ανταπόκριση αποδίδεται σε μια σειρά από παράγοντες. Στο επίκεντρο βρίσκονται το κόστος εξαγοράς, οι αυστηρές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι ενδιαφερόμενοι, αλλά και η συγκέντρωση σημαντικού αριθμού δικαιολογητικών.

Ειδικότερα, για πολλούς ιδιοκτήτες, η διαδικασία αποδεικνύεται σύνθετη, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν ιδιοκτησιακές ή κτηματολογικές εκκρεμότητες. Το αποτέλεσμα είναι αρκετοί ενδιαφερόμενοι να μην προχωρούν μέχρι την οριστικοποίηση της αίτησής τους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των Δωδεκανήσων, όπου η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου έχει ζητήσει παρεμβάσεις στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνει, οι ιδιαίτερες ιδιοκτησιακές και κτηματολογικές συνθήκες της περιοχής δημιουργούν σε αρκετές περιπτώσεις σοβαρά εμπόδια στην εφαρμογή της ρύθμισης.

Ένα από τα ζητήματα που αναδεικνύονται αφορά την υποχρέωση προηγούμενης δήλωσης του ακινήτου στο Ε9, όταν δεν υπάρχει ΚΑΕΚ, αυτοτελής κτηματολογική μερίδα ή άλλα αναγκαία στοιχεία για την ταυτοποίησή του.

Ποιοι έχουν δικαίωμα εξαγοράς

Υπενθυμίζεται ότι η ρύθμιση απευθύνεται σε όσους μπορούν να αποδείξουν μακροχρόνια και αδιάλειπτη κατοχή του δημοσίου ακινήτου.

Βασική προϋπόθεση είναι η κατοχή:

• για τουλάχιστον 30 χρόνια με τίτλο, ή
• για τουλάχιστον 40 χρόνια χωρίς τίτλο, εφόσον το ακίνητο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία ή βοηθητικός χώρος αυτής ή για την άσκηση τουριστικής, βιοτεχνικής, βιομηχανικής, εμπορικής ή αγροτικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το ακίνητο θα πρέπει να έχει δηλωθεί στο Ε9 κατά τα πέντε προηγούμενα έτη πριν από την υποβολή της αίτησης.

Η είσοδος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα γίνεται με κωδικούς Taxisnet, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα υποβολής από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Για την υποβολή της αίτησης καταβάλλεται παράβολο 300 ευρώ, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται σε περίπτωση απόρριψης.

Εκπτώσεις έως 80% στο τίμημα

Το ποσό της εξαγοράς συνδέεται με την αντικειμενική αξία του ακινήτου, ενώ προβλέπονται εκπτώσεις με βάση συγκεκριμένα κοινωνικά και ιδιοκτησιακά κριτήρια.

Οι μειώσεις μπορούν να φτάσουν έως και το 80%, ενώ ειδικότερα προβλέπονται εκπτώσεις:

• 50%, όταν ο ιδιώτης έχει αναγνωριστεί πρωτόδικα ως κύριος του ακινήτου.
• 50%, όταν έχει αναγραφεί ως κύριος στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το Δημόσιο ή δεν έχει εκπνεύσει η σχετική προθεσμία.
• 70%, όταν έχει ασκηθεί ένδικο μέσο κατά δικαστικής απόφασης για την αναγνώριση της κυριότητας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.
• 80% επί της αντικειμενικής αξίας, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ακινήτων που καλύπτουν στεγαστικές ανάγκες και συνδέονται με μαζική εγκατάσταση πληθυσμιακών ομάδων πριν από το 1964.

Το τίμημα μπορεί να καταβληθεί είτε εφάπαξ, με επιπλέον έκπτωση 10%, είτε σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη δόση 100 ευρώ.

Ο φάκελος απαιτεί σειρά δικαιολογητικών

Ένα ακόμη εμπόδιο για τους ενδιαφερόμενους είναι η συγκέντρωση των απαιτούμενων εγγράφων. Μεταξύ άλλων, ο φάκελος μπορεί να περιλαμβάνει:

• τοπογραφικό διάγραμμα,
• αεροφωτογραφίες του 1992 ή παλαιότερες, ανάλογα με την περίπτωση,
• φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας,
• βεβαίωση όρων δόμησης,
• οικοδομική άδεια, εφόσον υπάρχει,
• απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος,
• πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ των τελευταίων πέντε ετών.