Σύμφωνα με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μίλησαν στο Euronews, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται με ορίζοντα την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης της Αλβανίας έως τον Δεκέμβριο του 2027. Πρόκειται για χρονοδιάγραμμα που η αλβανική κυβέρνηση έχει προβάλλει εδώ και καιρό και το οποίο αναμένεται πλέον να αποκτήσει επίσημη αναγνώριση μέσω των νέων οδικών χαρτών για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο νέος οδικός χάρτης που επεξεργάζεται η Επιτροπή αναμένεται να επιβεβαιώνει τον στόχο της Αλβανίας για ολοκλήρωση όλων των διαπραγματευτικών κεφαλαίων έως το τέλος του 2027, ενώ παράλληλα θα καταγράφει τις προτεραιότητες και τα βασικά παραδοτέα που απαιτούνται προκειμένου να καλυφθούν τα εναπομείναντα κενά στην ενταξιακή διαδικασία.
Η Αλβανία έχει θέσει ως καταληκτικό ορόσημο το τέλος του 2027 για την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα και άλλους ανώτατους αξιωματούχους να έχουν επανειλημμένα παρουσιάσει το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ως συμφωνημένο σχέδιο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Επισημαίνεται ότι παρά το γεγονός ότι στελέχη της Επιτροπής έχουν στηρίξει την αλβανική φιλοδοξία, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφεύγει παραδοσιακά να θέτει συγκεκριμένες ημερομηνίες για την ένταξη νέων μελών, καθώς η διαδικασία διεύρυνσης βασίζεται στην αξιολόγηση της προόδου και στην εκπλήρωση των απαιτούμενων κριτηρίων και όχι σε προκαθορισμένα χρονοδιαγράμματα.
Η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι η διαδικασία διεύρυνσης δεν συνδέεται με συγκεκριμένες ημερομηνίες. Όπως εξήγησε, όσο μια υποψήφια χώρα πλησιάζει στην ολοκλήρωση του τεχνικού σκέλους της ενταξιακής διαδικασίας, τόσο περισσότερα στοιχεία μπορούν να γίνουν γνωστά σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και τα έτη που απαιτούνται.
Η προσέγγιση αυτή αναμένεται να αλλάξει σύντομα. Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα καταρτιστούν νέοι «οδικοί χάρτες» για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.
Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Επιτροπή θα προτείνει σύντομα οδικούς χάρτες για τις υποψήφιες χώρες που έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο, κατονομάζοντας την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ως χώρες των οποίων το μέλλον βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι οδικοί χάρτες αναμένεται να περιλαμβάνουν ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα, προκειμένου να προσφέρουν στις υποψήφιες χώρες σαφέστερη εικόνα για την πορεία που πρέπει να ακολουθήσουν. Η συγκεκριμένη προσέγγιση παραπέμπει στη στρατηγική διεύρυνσης του 2002, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τη μεγάλη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη 10 νέων κρατών-μελών.
Οι οδικοί χάρτες θα ενσωματωθούν στο ετήσιο πακέτο διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο αποτελεί την ετήσια αξιολόγηση της πορείας των υποψήφιων χωρών και αναμένεται να παρουσιαστεί στα τέλη Οκτωβρίου. Το πακέτο θα περιλαμβάνει επίσης αξιολογήσεις ανά χώρα και συστάσεις για τα επόμενα βήματα της ενταξιακής διαδικασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή καταρτίζει έκθεση αξιολόγησης των τελικών κριτηρίων, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν κάθε υποψήφια χώρα έχει εκπληρώσει τα απαιτούμενα σημεία αναφοράς για να θεωρηθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους τομείς της δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου, οι οποίοι αποτελούν τον λεγόμενο πυρήνα των «θεμελιωδών» κριτηρίων.
Για την Αλβανία, το σχέδιο προβλέπει να συνοδεύεται η αξιολόγηση από συγκεκριμένο κατάλογο βασικών παραδοτέων, στον οποίο θα αποτυπώνονται οι μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα που απαιτούνται για να καλυφθούν οι εναπομείνασες εκκρεμότητες.
Ανάλογη διαδικασία έχει ήδη εφαρμοστεί στο Μαυροβούνιο, όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιοποίησε τη διαδικασία αξιολόγησης των τελικών κριτηρίων για να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μεταρρυθμίσεις και τα αποτελέσματα που θα έπρεπε να επιτύχει η χώρα.
Ο κατάλογος των απαιτούμενων παραδοτέων έχει ως στόχο να καταστήσει σαφές στις υποψήφιες χώρες πού πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους, πιέζοντάς τες να ολοκληρώσουν τα βήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
