Πριν από τέσσερα χρόνια, ένας διευθυντής μηχανικής στη Google δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έφερνε τετραήμερη εβδομάδα εργασίας έως το 2025.

Νωρίτερα φέτος, μόλις έναν χρόνο μετά την πρόβλεψη εκείνου του διευθυντή, η OpenAI ανέλαβε, κατά κάποιον τρόπο, την πρόκληση. Προέτρεψε επίσημα τις εταιρείες να αρχίσουν να δοκιμάζουν την τετραήμερη εβδομάδα εργασίας — χωρίς καμία μείωση στις αποδοχές — υποστηρίζοντας ότι σύντομα η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορεί να επιταχύνει τόσο πολύ την ανθρώπινη εργασία, ώστε ο επιχειρηματικός κόσμος θα πρέπει να προετοιμαστεί.

Ωστόσο, ένας πρώην τεχνικός υπάλληλος της OpenAI, ο οποίος έφυγε από την εταιρεία πέρυσι, δήλωσε στο BBC ότι η εταιρεία δεν εφάρμοσε ποτέ στην πράξη την τετραήμερη εβδομάδα εργασίας που πρότεινε στους άλλους να δοκιμάσουν όσο εκείνος εργαζόταν εκεί.

Αντίθετα, το άτομο περιέγραψε μια συχνά εξαντλητική εργασιακή κουλτούρα, με συχνές «συναντήσεις κρίσης», εργασία τα Σαββατοκύριακα και «υπερβολικά σκληρές» αξιολογήσεις απόδοσης, οι οποίες μπορούσαν να οδηγήσουν στην ξαφνική απόλυση συναδέλφων.

«Πηγαίνεις στη δουλειά το Σάββατο ή την Κυριακή απλώς για να καλύψεις όσα δεν πρόλαβες ή για να βεβαιωθείς ότι τίποτα δεν έχει χαλάσει», είπε.

Και άλλες εταιρείες έχουν προωθήσει την ιδέα ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μειώσει ουσιαστικά τον αριθμό των ωρών που χρειάζεται να εργάζονται οι άνθρωποι — είτε αυτό είναι καλό είτε κακό.

Η Anthropic έχει υπερηφανευτεί ότι το δημοφιλές εργαλείο προγραμματισμού και chatbot της, το Claude, μπορεί να εργάζεται αυτόνομα για επτά ώρες χωρίς διάλειμμα, δηλαδή ουσιαστικά για μια ολόκληρη εταιρική εργάσιμη ημέρα.

Ο Mark Zuckerberg της Meta έχει δηλώσει ότι η εταιρεία του βρίσκεται στη χρονιά κατά την οποία «η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αλλάζει δραματικά τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε» και ότι τέτοια εργαλεία επιτρέπουν σε πολύ λιγότερους εργαζομένους να κάνουν περισσότερα από όσα μπορούσαν ποτέ στο παρελθόν.

Ενώ η Meta έχει έκτοτε απολύσει έναν στους δέκα εργαζομένους της, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, έχει προειδοποιήσει ότι καθώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης γίνονται αναπόφευκτα πιο παραγωγικά, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες απώλειες θέσεων εργασίας.

Παρά όλους αυτούς τους ισχυρισμούς, εργαζόμενοι στις ίδιες αυτές τεχνολογικές εταιρείες — οι οποίοι όχι μόνο αναπτύσσουν αλλά και χρησιμοποιούν τα ίδια εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που υποτίθεται ότι θα αναλάβουν τουλάχιστον ένα μέρος της εργασίας των ανθρώπων — λένε ότι εργάζονται πολύ περισσότερο από την τυπική πενθήμερη εβδομάδα των 40 ωρών.

«Sprints»

Οι εργαζόμενοι στον αμερικανικό τεχνολογικό κλάδο αμείβονται συνήθως καλά και, παρότι και άλλοι κλάδοι, όπως η επενδυτική τραπεζική, η νομική και η ιατρική, συχνά απαιτούν πολλές ώρες εργασίας, μια 14ωρη εργάσιμη ημέρα δεν ήταν πάντα ο κανόνας στην τεχνολογία. Για χρόνια, ένα πιο συνηθισμένο ωράριο ήταν το 9 με 5.

Ο πρώην εργαζόμενος της OpenAI δήλωσε ότι δούλευε τουλάχιστον 70 ώρες την εβδομάδα — πολύ περισσότερο από ό,τι σε προηγούμενες θέσεις εργασίας στον τεχνολογικό κλάδο.

Τώρα εργάζεται σε μια νεοφυή επιχείρηση που επίσης επικεντρώνεται στην τεχνητή νοημοσύνη και λέει ότι η ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής έχει βελτιωθεί, καθώς εργάζεται περίπου 50-60 ώρες την εβδομάδα, «εκτός περιόδων sprint».

Ο όρος «sprint» χρησιμοποιείται στις τεχνολογικές εταιρείες για μια συνηθισμένη περίοδο κατά την οποία οι εργαζόμενοι δουλεύουν πολλές ώρες τις εβδομάδες πριν από την κυκλοφορία μιας νέας λειτουργίας ή ενός νέου προϊόντος.

Στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και στις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες που εργάζονται πυρετωδώς πάνω σε έργα AI, ωστόσο, αυτά τα sprints μπορεί να είναι ακραία.

Στην OpenAI και την Anthropic, για παράδειγμα, τα sprints μπορούν να διαρκέσουν πολλές εβδομάδες και να ξεπεράσουν τις 90 ώρες εργασίας μέσα σε μία επταήμερη περίοδο, σύμφωνα με εργαζομένους τεχνολογικών εταιρειών που μίλησαν στο BBC για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ.

Καμία από τις δύο εταιρείες δεν απάντησε στα αιτήματα του BBC για σχόλιο.

Όταν σε «επιστρατεύουν»

Στη Meta, εργαζόμενοι δήλωσαν ότι φέτος μεταφέρθηκαν ξαφνικά σε ομάδες που ασχολούνται με επείγουσα εργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με έναν νυν και έναν πρώην εργαζόμενο, αποκαλούσαν αυτή τη διαδικασία «drafted» — σαν να τους «επιστρατεύουν» — επειδή δεν τους δινόταν επιλογή.

«Απλώς σε μετακινούν», είπε ο πρώην εργαζόμενος. «Δεν μπορείς να πεις όχι — ή, αν το κάνεις, πρέπει να παραιτηθείς».

Οι ίδιοι ανέφεραν ότι, παρότι η Meta άρχισε πρόσφατα να υποχωρεί από αυτή την αυστηρή προσέγγιση του «το δέχεσαι ή φεύγεις», μέχρι τότε πολλοί εργαζόμενοι είχαν ήδη αναγκαστεί να αναλάβουν τέτοιου είδους εργασία.

Οι ώρες στις συγκεκριμένες ομάδες της Meta είναι συχνά πολύ μεγάλες, με το προσωπικό να εργάζεται μέχρι αργά τη νύχτα και τα Σαββατοκύριακα, ενώ αισθάνεται ότι βρίσκεται «σε ετοιμότητα» ακόμη και κατά τις ώρες που κανονικά δεν εργάζεται, σύμφωνα με τις περιγραφές των δύο εργαζομένων.

Στις ΗΠΑ δεν υπάρχουν περιορισμοί στον αριθμό των ωρών που μπορεί να εργαστεί ένα άτομο άνω των 16 ετών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, για παράδειγμα, η νομοθεσία περιορίζει την εργάσιμη εβδομάδα στις 48 ώρες, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών.

Τα τρέχοντα έργα τεχνητής νοημοσύνης της Meta περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός εργαλείου AI που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ανάπτυξη λογισμικού και άλλου είδους εργασίες, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών για μοντέλα AI που μπορούν να μετρούν την επιτυχία ενός μοντέλου στην αναπαραγωγή διαφόρων εργασιών, πρόσθεσαν οι εργαζόμενοι.

«Κυριολεκτικά εργάζεσαι σε ομάδες ανθρώπων που προσπαθούν να αναπαράγουν ανθρώπους που κάνουν δουλειές», είπε ο πρώην εργαζόμενος.

Η δουλειά αυτή, πρόσθεσε, μοιάζει «ατελείωτη».

Εκπρόσωπος της Meta αρνήθηκε να σχολιάσει.

Ακόμη και εργαζόμενοι στον τεχνολογικό κλάδο που δεν συμμετέχουν άμεσα στην ανάπτυξη εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα ωράρια εξαιτίας της τεχνολογίας.

Ο πρώην εργαζόμενος της Google, Amin Shali, έφυγε από την εταιρεία τον Μάιο εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο, όπως υποστήριξε, η τεχνητή νοημοσύνη επηρέαζε αρνητικά τη δουλειά του. Για παράδειγμα, αναγκαζόταν συχνά να εργάζεται καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας, επειδή εσωτερικές λειτουργίες μηχανικής είχαν αποτύχει.

Αυτό συνέβαινε συχνότερα καθώς η Google μετέφερε κρίσιμους πόρους, όπως μονάδες επεξεργασίας και αποθηκευτικό χώρο μνήμης, σε έργα τεχνητής νοημοσύνης.

Εκπρόσωπος της Google αρνήθηκε να σχολιάσει.

Από τότε που έφυγε από την Google, ο Shali δήλωσε στο BBC ότι ο ύπνος και η γενικότερη υγεία του έχουν βελτιωθεί. Είπε ότι συνειδητοποίησε πως η μεγάλη εξάρτηση από τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες «δημιουργεί μια κακή κουλτούρα με υπερβολική πίεση στους μηχανικούς».

Η εξοικονόμηση χρόνου «εξαφανίζεται»

Νέα έρευνα δείχνει ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να κάνουν τον φόρτο εργασίας των ανθρώπων ακόμη πιο βαρύ.

Μια μελέτη από το UC Berkeley παρακολούθησε εκατοντάδες εργαζομένους σε μια αμερικανική τεχνολογική εταιρεία για οκτώ μήνες, καθώς χρησιμοποιούσαν AI. Διαπίστωσε ότι οι εργαζόμενοι «δούλευαν με ταχύτερο ρυθμό, αναλάμβαναν ένα ευρύτερο φάσμα καθηκόντων και επέκτειναν την εργασία τους σε περισσότερες ώρες της ημέρας».

Ο Neil Thompson, ερευνητής καινοτομίας στο MIT, δήλωσε ότι ακόμη και στις τεχνολογικές εταιρείες που πρωτοπορούν στην ανάπτυξη AI, είναι απίθανο οι εργαζόμενοι απλώς να καλούνται να εφαρμόσουν τα εργαλεία που υποτίθεται ότι θα κάνουν ένα μέρος της δουλειάς τους και μετά να σταματούν να εργάζονται.

«Οδηγεί σε μια κατάσταση όπου, ακόμη κι αν υπήρχε πραγματική εξοικονόμηση χρόνου, αυτή θα απορροφούνταν από τις αλλαγές, την εφαρμογή τους και την προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι λειτουργούν σωστά», είπε ο Thompson.

Η έρευνα του UC Berkeley διαπίστωσε ότι ο φόρτος εργασίας των εργαζομένων στον τεχνολογικό κλάδο αυξήθηκε εν μέρει επειδή χρειαζόταν να ελέγχουν συνεχώς τα αποτελέσματα των εργαλείων AI.

Όταν ένας εργαζόμενος έχει βελτιστοποιήσει τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν τα εργαλεία AI, οι άνθρωποι επίσης τείνουν να γεμίζουν τον χρόνο που εξοικονομούν με περισσότερη δουλειά, πρόσθεσε ο Thompson — είτε επειδή το επιλέγουν είτε επειδή αισθάνονται ότι πρέπει να το κάνουν για να αποδείξουν την αξία τους στον εργοδότη.

«Οι άνθρωποι υποθέτουν ότι 20% λιγότερη δουλειά σημαίνει τετραήμερη εβδομάδα», είπε ο Thompson. «Όμως εμφανίζεται νέα δουλειά».

Όπως παρατήρησε ο Shali: «Η τεχνητή νοημοσύνη υποτίθεται ότι κάνει τόσα πολλά πράγματα για εμάς πλέον, οπότε πολύ περισσότεροι άνθρωποι θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουν καλύτερη υγεία και καλύτερο ύπνο».

Αντί γι’ αυτό, φαίνεται να συμβαίνει το αντίθετο.