Ψηφιακές κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη θα τοποθετηθούν σε επιλεγμένα 600 οχήματα της ΟΣΥ, εντοπίζοντας παραβάσεις με στόχο όχι μόνο τη διατήρηση της ομαλής κυκλοφορίας στις λεωφορειολωρίδες αλλά και την καταγραφή ζητημάτων στις οδικές υποδομές.
Ο σχετικός διαγωνισμός της ΟΣΥ για την προμήθεια και λειτουργία του «Συστήματος Καταγραφής και Ανάλυσης Συνθηκών Οδικού Δικτύου, Κυκλοφοριακής Κίνησης και Τροχαίων Παραβάσεων με Ειδικές Ηλεκτρονικές Συσκευές (Σταθερές Κάμερες) με πρόβλεψη και του άρθρου 107 ΚΟΚ» έχει ήδη προκηρυχθεί. Το έργο, αξίας άνω των 1,56 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 12 μήνες, με προθεσμία υποβολής προσφορών τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025 και αποσφράγιση στις 11 Δεκεμβρίου.
Το σύστημα εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά σε 10 γραμμές της Αττικής, με κάμερες τοποθετημένες έτσι ώστε να καταγράφουν κάθε όχημα που κινείται παράνομα στη λεωφορειολωρίδα, όποιο έχει παρκάρει παράνομα, καθώς και άλλες παραβάσεις.
Κυρανάκης: «Δεν γίνεται για να γράψουμε περισσότερους οδηγούς, αλλά για να λειτουργεί σωστά το δίκτυο»
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι 600 νέες κάμερες έρχονται να ενισχύσουν ένα μέτρο που ήδη έχει θετικά αποτελέσματα. «Όσο περισσότερο προστατεύουμε τις λεωφορειολωρίδες από παράνομη χρήση τους, τόσο πιο γρήγορα κινούνται τα λεωφορεία και αυτό είναι κάτι που νιώθει άμεσα ο πολίτης στη στάση», τόνισε.
Και προσέθεσε: «Η επιτήρηση δεν γίνεται για να "γράψουμε" όσο το δυνατόν περισσότερους οδηγούς. Γίνεται για να λειτουργεί σωστά ένα δίκτυο που εξυπηρετεί εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους κάθε μέρα. Οι πρώτες κάμερες έχουν εγκατασταθεί πιλοτικά σε 10 λεωφορεία και ο αλγόριθμος έχει εκπαιδευτεί. Ο διαγωνισμός για τις 600 κάμερες βρίσκεται στον "αέρα", η Περιφέρεια Αττικής προχωρά τη δική της εγκατάσταση σταθερών καμερών, και μαζί με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ολοκληρώνουμε το ενιαίο πληροφοριακό σύστημα που θα διαχειρίζεται όλες τις παραβάσεις με ακρίβεια και διαφάνεια. [...] Δεν τιμωρούμε, σεβόμαστε τον άνθρωπο που περιμένει καθημερινά το λεωφορείο για να φτάσει στη δουλειά του, στο σπίτι του, στις υποχρεώσεις του».
Πώς θα λειτουργεί το σύστημα
Το σύστημα θα συλλέγει, αποθηκεύει και αναλύει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις κυκλοφοριακές συνθήκες, την κατάσταση των οδικών υποδομών (όπως φθορές ή λακκούβες) και τις τροχαίες παραβάσεις που συμβαίνουν κοντά στα λεωφορεία, όπως παράνομη στάση, παραβίαση κόκκινου ή κίνηση οχημάτων στις λεωφορειολωρίδες.
Όπως σημειώνεται στην προκήρυξη, στόχος του έργου είναι η βελτιστοποίηση της λειτουργίας του δικτύου της ΟΣΥ, η ενίσχυση της ασφάλειας οδηγών και επιβατών, η μείωση λειτουργικού κόστους και η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων αρχών σε συμβάντα που απαιτούν παρέμβαση. Παράλληλα, το σύστημα θα συγκεντρώνει πολύτιμα δεδομένα για τη βελτίωση των δρομολογίων, τον εντοπισμό συμφόρησης και τη χάραξη πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας.
Η εγκατάσταση θα βασίζεται σε προηγμένες τεχνολογίες: κάμερες υψηλής ευκρίνειας που λειτουργούν μέρα και νύχτα, αισθητήρες IoT για συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής όρασης για αυτόματο εντοπισμό παραβάσεων, καθώς και cloud πλατφόρμα για παρακολούθηση και ανάλυση των δεδομένων από την ΟΣΥ.
Το λογισμικό θα μετατρέπει τις πολλαπλές ροές βίντεο σε αναλυτικές πληροφορίες, προσφέροντας έως και πρόβλεψη κυκλοφορίας ή έγκαιρη ειδοποίηση για προβλήματα στο οδικό δίκτυο.
Η κεντρική πλατφόρμα θα περιλαμβάνει τέσσερα βασικά υποσυστήματα:
• Εντοπισμό παραβάσεων ΚΟΚ, με άμεση αποστολή κλήσεων στη θυρίδα του πολίτη
• Παρακολούθηση οχημάτων και στόλου με ζωντανό χάρτη
• Αξιολόγηση της κατάστασης των οδικών αρτηριών
• Οπτικοποίηση στατιστικών σε γραφήματα και χάρτες θερμότητας
Οι αλγόριθμοι AI έχουν εκπαιδευτεί με πραγματικά δεδομένα, επιτρέποντας ταξινόμηση οχημάτων και υπολογισμό κρίσιμων μετρήσεων, όπως ταχύτητες, καθυστερήσεις, συμφόρηση και εκπομπές CO₂.
Τα δεδομένα θα απεικονίζονται με θερμικούς χάρτες για έγκαιρο εντοπισμό προβληματικών σημείων, διευκολύνοντας τόσο τη διαχείριση του στόλου όσο και τη χάραξη πολιτικής για τις μετακινήσεις.
Με την πλήρη εφαρμογή του συστήματος αναμένεται βελτίωση της ασφάλειας επιβατών και οδηγών, καλύτερη ποιότητα δρομολογίων, μείωση καθυστερήσεων και λειτουργικού κόστους και αναβάθμιση των οδικών υποδομών χάρη στην ανάλυση της δομικής υγείας των δρόμων.
Η πλατφόρμα θα δίνει στο προσωπικό της ΟΣΥ τη δυνατότητα να βλέπει σε πραγματικό χρόνο τη θέση και την κατάσταση κάθε λεωφορείου, τις καταγεγραμμένες παραβάσεις, και τις περιοχές με αυξημένη συμφόρηση ή φθορές. Θα υπάρχουν εργαλεία εξαγωγής στατιστικών, φίλτρα αναζήτησης και ιστορικά δεδομένα.
Το σύστημα βασίζεται στο άρθρο 107 του νέου ΚΟΚ, το οποίο επιτρέπει την καταγραφή παραβάσεων μέσω ειδικών συσκευών και καμερών, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει σαφής προειδοποίηση προς το κοινό.
Η ΟΣΥ επισημαίνει πως το σύστημα λειτουργεί αποκλειστικά ως μέσο καταγραφής και ότι όλα τα δεδομένα αποστέλλονται αυτοματοποιημένα στον αρμόδιο φορέα, χωρίς παρέμβαση από τον οργανισμό.
Ταυτόχρονα, έχει δρομολογηθεί η πλήρης συμμόρφωση με το GDPR για εργαζόμενους και πολίτες, ώστε η επεξεργασία δεδομένων να γίνεται με απόλυτο σεβασμό στην ιδιωτικότητα.
Το σύστημα θα μπορεί να επικοινωνεί με δημόσια μητρώα όπως το Μητρώο Οχημάτων του Υπουργείου Μεταφορών, το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας. Παράλληλα θα είναι επεκτάσιμο, ώστε στο μέλλον να επιτρέπει εντοπισμό νέων παραβάσεων, όπως υπέρβαση ταχύτητας ή απρόσεκτη οδήγηση.
Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 900.000 ευρώ (1.116.000 ευρώ με ΦΠΑ) για το κύριο έργο και 360.000 ευρώ (446.400 ευρώ με ΦΠΑ) ως προαίρεση για επέκταση έως 40%.
Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 12 μήνες, με δυνατότητα παράτασης αν δεν έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση ή η προμήθεια εξοπλισμού.
Η πιλοτική λειτουργία θα επιτρέψει την ευθυγράμμιση του συστήματος με τις πραγματικές ανάγκες, ενώ ο ανάδοχος θα εκπαιδεύσει το προσωπικό της ΟΣΥ στη χρήση της πλατφόρμας και των εργαλείων ανάλυσης.
