Αναλυτικά, η απόφαση εξειδικεύει το πλαίσιο του νόμου 4662/2020, ενσωματώνοντας τις τροποποιήσεις που εισάγονται με τον νόμο 5281/2026, και, σύμφωνα με ανακοίνωση του αρμόδιου υπουργείου, θεσπίζει σαφείς κανόνες για την πρόληψη πυρκαγιών, ενισχύοντας τον έλεγχο, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.
Υποχρεώσεις καθαρισμού και προθεσμίες
Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές ακινήτων υποχρεούνται να καθαρίζουν τα οικόπεδα -συμπεριλαμβανομένων και εκτός σχεδίου εκτάσεων με κτίσμα- καθώς και τους ακάλυπτους χώρους, από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους. Παράλληλα, οφείλουν να διατηρούν τους χώρους αυτούς σε καθαρή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, έως τις 31 Οκτωβρίου.
Οι ρυθμίσεις αφορούν κυρίως ακίνητα εντός σχεδίου πόλης, εντός ορίων οικισμών, αλλά και εκτάσεις σε απόσταση έως 100 μέτρων από αυτές, εφόσον δεν εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία.
Δήλωση καθαρισμού
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι υπόχρεοι οφείλουν να υποβάλλουν έως τις 15 Ιουνίου υπεύθυνη δήλωση στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα υποβολής δήλωσης μέσω ΚΕΠ ή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών σε περιπτώσεις που αποδεδειγμένα δεν είναι εφικτή η χρήση ηλεκτρονικών μέσων.
Εργασίες που απαιτούνται
Οι παρεμβάσεις καθαρισμού περιλαμβάνουν ενδεικτικά:
- απομάκρυνση ξερής βλάστησης και φυτικών υπολειμμάτων,
- κλάδεμα δέντρων και αραίωση θάμνων,
- συλλογή και απομάκρυνση των υλικών,
- απομάκρυνση εύφλεκτων αντικειμένων και απορριμμάτων,
- διατήρηση χαμηλού φορτίου καύσιμης ύλης καθ’ όλη την περίοδο υψηλού κινδύνου.
- Έλεγχοι και κυρώσεις
Οι Δήμοι αξιοποιούν το Εθνικό Μητρώο για τη διενέργεια ελέγχων, ενώ το Πυροσβεστικό Σώμα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών κατά την αντιπυρική περίοδο.
Σε περιπτώσεις παραβάσεων προβλέπονται:
- πρόστιμο 500 ευρώ εάν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση,
- πρόστιμο 100 ευρώ εάν έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση,
- πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για μη καθαρισμό, με ελάχιστο τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ,
- δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο με καταλογισμό του κόστους στον υπόχρεο,
- ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση (φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ).
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι ρυθμίσεις αποσκοπούν στην έγκαιρη προετοιμασία ενόψει της αντιπυρικής περιόδου και στη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Παράλληλα, καλούνται πολίτες και φορείς να συμβάλουν ενεργά στην εφαρμογή των μέτρων, επιδεικνύοντας υπευθυνότητα για την προστασία της ζωής, της περιουσίας και του περιβάλλοντος.
Βασικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο
Με τις νέες ρυθμίσεις:
- Στους υπόχρεους για δήλωση καθαρισμού εντάσσονται πλέον και οι νομείς.
- Ενοποιείται η προθεσμία καθαρισμού και δήλωσης, η οποία ορίζεται ως η 15η Ιουνίου.
- Εισάγονται εξαιρέσεις, όπως για γεωργικές καλλιέργειες, βοσκήσιμες εκτάσεις και χώρους χωρίς πρόσβαση.
- Προβλέπονται μέτρα προστασίας της χλωρίδας και της βιοποικιλότητας, καθώς και συγκεκριμένοι κανόνες για τη διαχείριση των υπολειμμάτων καθαρισμού.
- Δίνεται η δυνατότητα υποβολής δήλωσης με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ ή Πυροσβεστική για ευπαθείς ομάδες ή όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες.
- Καθορίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια η συγκρότηση των ελεγκτικών μηχανισμών των Δήμων.
- Αναπροσαρμόζονται τα πρόστιμα: μειώνονται για τη μη δήλωση, αλλά αυξάνονται για τη μη πραγματοποίηση καθαρισμού. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση κατά 50% σε περίπτωση συμμόρφωσης μετά από ένσταση.
- Μειώνονται οι ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση.
Τέλος, με τη νέα ΚΥΑ καταργείται η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024.
