Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, πάρκα και άλση εντός πόλεων και οικισμών, περιοχές ειδικής προστασίας, καθώς και σε γειτονικούς χώρους και οικοπεδικά ακίνητα, που τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές.
Οι συγκεκριμένες επισημάνσεις εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό πρόληψης του υπουργείου, ο οποίος αποτελεί βασική προτεραιότητα. Παράλληλα, βασίζονται σε επίσημα στοιχεία που δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό των πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Αυτό συνεπάγεται όχι μόνο διοικητικές κυρώσεις και υψηλά πρόστιμα για τους παραβάτες —που μπορεί να φτάσουν έως και τις 50.000 ευρώ— αλλά και ποινικές ευθύνες, καθώς οι εμπρησμοί αντιμετωπίζονται πλέον με αυστηρές κατηγορίες κακουργηματικού χαρακτήρα.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας ενημέρωσης, η Πολιτική Προστασία επισημαίνει ότι τα στατιστικά δεδομένα δείχνουν πλήθος πυρκαγιών να ξεκινούν από δραστηριότητες στην ύπαιθρο, όπως καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών, χρήση ανοιχτής φωτιάς, θερμές εργασίες, χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρες, καθώς και πυροτεχνήματα ή βεγγαλικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, από την αρχή του 2026 έχουν ήδη επιβληθεί πάνω από 174 πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί 35 συλλήψεις για παραβάσεις σχετικές με την πρόληψη πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και οικοπεδικές εκτάσεις, με ορισμένες από αυτές να έχουν εξελιχθεί σε δασικές πυρκαγιές.
Για την αποφυγή νέων περιστατικών, τονίζεται ότι ισχύουν συγκεκριμένες απαγορεύσεις:
– Απαγορεύεται η καύση φυτικών υπολειμμάτων, απορριμμάτων και γενικά η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο, ανεξάρτητα από τον δείκτη επικινδυνότητας.
– Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι στο επίπεδο 3 (υψηλή), 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), καθώς και σε άλλες ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων. Στις θερμές εργασίες περιλαμβάνονται δραστηριότητες όπως συγκολλήσεις, κοπές, λείανση και κάθε εργασία που παράγει φλόγα, σπινθήρες ή υψηλή θερμότητα.
– Απαγορεύεται η χρήση πυροτεχνημάτων σε υπαίθριους χώρους όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 3 και άνω, εκτός αν τηρούνται αυστηρά τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας.
– Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών σε ημέρες υψηλού κινδύνου (επίπεδο 4 ή 5), καθώς και γενικά χωρίς την τήρηση των σχετικών προϋποθέσεων.
Το υπουργείο και η Πυροσβεστική ενημερώνουν ότι περισσότερες λεπτομέρειες για τις επιτρεπόμενες και απαγορευμένες δραστηριότητες περιλαμβάνονται στην ισχύουσα Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β’ 2387/2024).
Παράλληλα, σημειώνεται ότι η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε βαριά διοικητικά πρόστιμα έως 50.000 ευρώ, σύμφωνα με την Πυροσβεστική Διάταξη 19/2024.
Επιπλέον, ο νέος Ποινικός Κώδικας προβλέπει αυστηρές ποινές για ενέργειες που ενέχουν κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις κατά τις ημέρες υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου, με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματικά πρόστιμα από 10.000 ευρώ και άνω.
Σε περιπτώσεις πρόκλησης σοβαρής πυρκαγιάς, οι πράξεις αυτές αντιμετωπίζονται ως κακούργημα, ενώ ο εμπρησμός μπορεί να επιφέρει κάθειρξη χωρίς αναστολή ή εξαγορά της ποινής, καθώς και πρόστιμα έως 200.000 ευρώ.
Η Πολιτική Προστασία τονίζει επίσης ότι ακόμη και προπαρασκευαστικές ενέργειες μπορούν να έχουν ποινικές συνέπειες, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις όπου προκαλούνται απώλειες ζωής, τραυματισμοί ή εκτεταμένες καταστροφές, προβλέπεται και δήμευση περιουσιακών στοιχείων.
Τέλος, υπογραμμίζεται ότι η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία ανθρώπων, περιουσιών και περιβάλλοντος, με την τήρηση των μέτρων να αποτελεί υποχρέωση όλων των πολιτών. Σε περίπτωση πυρκαγιάς ή ύποπτου καπνού, οι πολίτες καλούνται να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική μέσω των αριθμών 199 ή 112.
