Όπως σημείωσε η κα Μπαράζι - Γερουλάνου ο κλάδος των ιχθυηρών είναι ο πλέον επαρκής ως προς τι δυνατότητες κάλυψης διατροφικών αναγκών, αλλά και προκλήσεων αειφορίας, στο πεδίο των τροφίμων. Υπογράμμισε ότι απαιτεί λίγο νερό και μειωμένο αποτύπωμα άνθρακα, ενώ είναι κομβικός για την ΕΕ, αποτελώντας συστατικό στοιχείο της διατροφικής της κουλτούρας σε μια ήπειρο με τα υψηλότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά στανταρντ. Ενδεικτικό της σημασίας του, όπως τόνισε είναι το ότι αποτελεί “πυλώνα” του Green Deal. Ωστόσο αντιμετωπίζει σειρά προκλήσεων.,
“Είμαστε σε σταυροδρόμι και πρέπει να περάσουμε σε δράση για καινοτομία” τόνισε η πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας σημειώνοντας ότι η για την Ελλάδα, που είναι ο παραδοσιακός ηγέτης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κλάδος έχει ένα έντονο εξαγωγικό αποτύπωμα με 600 εκατ πωλήσεις.
Κλειδί το χωροταξικό
Στο μεταξύ κλειδί για την επόμενη μέρα για τον κλάδο στην Ελλάδα είναι το χωροταξικό, στο οποίο αναφέρθηκε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Συγκεκριμένα, είχε κάνει λόγο για καθυστερήσεις και είχε ζητήσει επιταχύνσεις. Το θέμα είναι κομβικό, με βάση και τις αναφορές που κατατέθηκαν στο συνέδριο, ενώ όπως τόνισε στο χαιρετισμός του, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης αποτελεί προτεραιότητα η ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Υδατοκαλλιέργειες και η έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων για τις ΠΟΑΥ (Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών).
Σημείωσε, ότι “η ολοκλήρωση αυτού του πλαισίου αποτελεί άμεση κυβερνητική δέσμευση, ώστε να εξασφαλιστεί: θερμική σταθερότητα για επενδυτές και παραγωγούς, σαφές πλαίσιο αδειοδότησης, προστασία του περιβάλλοντος και των παράκτιων περιοχών, και οργανωμένη, υπεύθυνη ανάπτυξη του κλάδου”.
“Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για έναν κλάδο ακόμη πιο ισχυρό, εξωστρεφή και ανταγωνιστικό διεθνώς, που θα συμβάλει στην εθνική παραγωγική ανασυγκρότηση, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας”, επισήμανε.
Το “σήμα” της ΕΛΟΠΥ
“Η εξαγγελία του πρωθυπουργού για την ολοκλήρωση του ειδικού χωροταξικού σχεδίου για τις ιχθυοκαλλιέργειες (ΠΟΑΥ), αποτελεί μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για την ΕΛΟΠΥ και τα μέλη της - για τους 12.000 εργαζόμενους, τις τοπικές κοινωνίες και τη συνεισφορά στις εξαγωγές της χώρας. Πρόκειται για μια διαχρονική εκκρεμότητα, που συνδέεται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη διαφάνεια στις διαδικασίες αδειοδότησης και τη δημιουργία σαφούς πλαισίου για επενδύσεις. Το μήνυμα του πρωθυπουργού αποτελεί οδηγό για το αρμόδιο Υπουργείο, προκειμένου να δρομολογηθούν οι απαραίτητες ενέργειες και να προχωρήσει ουσιαστικά η υλοποίηση της εξαγγελίας αυτής. Ως ΕΛΟΠΥ έχουμε υποχρέωση και το έχουμε αποδείξει διαχρονικά ότι πρόθεσή μας είναι να συνεργαστούμε με όλους τους φορείς έχοντας ως γνώμονα το κοινό συμφέρον, την περιβαλλοντική ισορροπία και την περιφερειακή ανάπτυξη”, ανέφερε σε δήλωσή του λίγες ώρες μετά τις εξαγγελίες του κ. Μητσοτάκη, ο πρόεδρος της ΕΛΟΠΥ, Απόστολος Τουραλιάς.
Οι μεγάλες προκλήσεις του κλάδου
Στο μεταξύ, με πρώτο το χωροταξικό, όπως αναφέρθηκε στην ημερίδα, ο κλάδος της εγχώριας ιχθυοκαλλιέργειας βρίσκεται αντιμέτωπος με πληθώρα προκλήσεων τα τελευταία χρόνια, όπως η γραφειοκρατία, το υψηλό κόστος παραγωγής, η αδυναμία πρόσβασης των επιχειρήσεων του κλάδου σε τραπεζική χρηματοδότηση, η όξυνση του ανταγωνισμού από την Τουρκία και φυσικά η ιλιγγιώδης ταχύτητα με την οποία «τρέχει» η κλιματική αλλαγή.
Πολλά στελέχη του κλάδου εστιάζουν στο πώς κινείται η Τουρκία, που έχοντας μηδενικές δασμολογικές επιβαρύνσεις σε ΕΕ και ΗΠΑ καταφέρνει να ‘κλειδώνει” αγορές. Και παρά το ότι φέτος αντιμετώπισε ασθένειες που ε[ηρεάσαν την παραγωγή, συνεχίζει δυναμικά, ακόμη και με θυγατρικές, εν Ελλάδι, που εκμεταλλευόμενες την πολύ καλή εικόνα των ελληνικών προϊόντων καταφέρνει να αποσπά μερίδια προβάλλοντας “σήμα made in Greece”.
Σε όλα αυτά έρχονται να προστεθούν και τα ζητήματα του κλίματος αλλά των ζητημάτων με τη μεγαλύτερη εταρεία του κλάδου στην Ελλάδα, την Avramar.
“Η κλιματική αλλαγή ξαναγράφει τον χάρτη της γεωργίας και της θαλάσσιας ζωής”, τόνισε, απευθύνοντας χαιρετισμό στην ημερίδα η Διευθύντρια Επικοινωνίας της ΕΛΟΠΥ, Ισμήνη Μπογδάνου.
Η σημασία των ιχθυοτροφών και η εικόνα στην Ελλάδα
Απαντώντας, πάντως, στα όσα ακούγονται για τα θέματα της αειφορίας ο κλάδος εστίασε στο πώς παράγονται οι ιχθυοτροφές, στην περιβαλλοντικά υπεύθυνη αλίευση πρώτων υλών. αλλά και στο ρόλο των θαλάσσιων συστατικών στην παραγωγή ιχθυοτροφών.
Σύμφωνα με τον Deputy Division Director της Sustainable Fisheries Partnership, Dave Martin, κάθε συστατικό που αφορά στην παραγωγή ιχθυοτροφής θα πρέπει να καλύπτεται από πλήρη διαφάνεια, ενώ οι παραγωγοί ιχθυοτροφών θα πρέπει να δεσμευτούν για τις κινήσεις που διασφαλίζουν το μέλλον τους, καθώς και για την ανάληψη πρωτοβουλιών με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην παραγωγή ιχθυοτροφών.
Μιλώντας για την εικόνα των ιχθυοτροφών στην Ελλάδα ο πρόεδρος της εταιρείας παραγωγής ιχθυοτροφών, Irida, Νίκος Παπαϊωάννου, ανέφερε ότι η παραγωγή αγγίζει τις 290.000 τόνους, οι εξαγωγές ανέρχονται σε 30.000 τόνους και οι εισαγωγές σε 12.000 τόνους, ενώ η κατανάλωση εκτιμάται σε 272.000 τόνους. Συνολικά υπάρχουν οκτώ εργοστάσια παραγωγής ιχθυοτροφών τη χώρα, ενώ ο τζίρος της αγοράς εκτιμάται στα 400 εκατ. ευρώ.
Στην ερώτηση «τι τρώνε τα ψάρια;» ο κ. Παπαϊωάννου εξήγησε ότι απαιτούνται δύο κιλά ιχθυοτροφής για την παραγωγή ενός κιλού ψαριού (τσιπούρα και λαβράκι), αποκαλύπτοντας δε πως η Ελλάδα χρησιμοποιεί ελάχιστο ποσοστό ιχθυαλεύρου και ιχθυελαίου αλιείας το οποίο είναι πιστοποιημένο για την αειφορία του.
«Οι συνθέσεις των ελληνικών ιχθυοτροφών κατά 50-55% προέρχονται από μετατροπή υπολειμμάτων σε πρώτες ύλες, καθιστώντας τες παράδειγμα προς μίμηση κυκλικής οικονομίας», σημείωσε. Ο κλάδος σε αριθμούς Το 2024 χαρακτηρίστηκε έτος σταθερότητας για τον κλάδο μετά την «τέλεια καταιγίδα» που έπληξε το ελληνικό ψάρι τη διετία 2022-2023 στη σκιά της όξυνσης των πληθωριστικών πιέσεων.
Η παραγωγή
Στο μεταξύ η παραγωγή, φέτος, αναμένεται να κλείσει στα ίδια επίπεδα με το 2024 που ήταν λίγο πιο κάτω από το 2023. Να σημειωθεί ότι με βάση την τελευταία ετήσια έκθεση Υδατοκαλλιέργειας της ΕΛΟΠΥ, η παραγωγή ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας το 2023 ανήλθε σε 131.300 τόνους αξίας 752 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση 4% ως προς τον όγκο και την αξία πωλήσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος. .
Η Avramar
Ηδη, όπως είναι γνωστό, η Amerra κινείται σε άλλη κατεύθυνση, προωθώντας μια συμφωνία με την καναδική Cooke Aquaculture, έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες παγκοσμίως στην ιχθυοκαλλιέργεια. Η Cooke έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να επενδύσει στην Avramar, ζητώντας όμως –όπως ήταν αναμενόμενο– πρόσβαση στις ελληνικές εγκαταστάσεις και στα οικονομικά στοιχεία της εταιρείας. Το σημείο αυτό αποτελεί «κλειδί», καθώς η άδεια για τη διενέργεια due diligence μπορεί να δοθεί μόνο από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο σήμερα ελέγχεται από τις πιστώτριες τράπεζες.
Αίσθηση, πάντως, προξένησε η παρουσία του επικεφαλής της Aqua Bridge, Mohammad Tabish, στην ημερίδα που διοργάνωσε χθες η Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ) σε συνεργασία με το MarinTrust, παγκόσμιο πρόγραμμα πιστοποίησης πρώτων υλών θαλάσσιας προέλευσης, κίνηση που ερμηνεύεται από παράγοντες της αγοράς ως πρόθεση της εταιρείας να εμφανιστεί ενεργά στον κλάδο ακριβώς τη στιγμή που κρίνεται το μέλλον της Avramar.
Σύμφωνα, πάντωςμ με πληροφορίες, για την άρση του αδιεξόιδου βοηθά και το ευνοϊκό περιβάλλον τιμών, που έχει ως αποτέλεσμα να μην απαιτούνται τελικά τα 50-60 εκατ. ευρώ που αρχικά υπολογιζόταν ότι θα έπρεπε να εισφέρει ο νέος επενδυτής. Οι εμπορικές ροές της εταιρείας χαρακτηρίζονται ομαλές, οι προμηθευτές πληρώνονται κανονικά και, βάσει του σχεδίου εξυγίανσης, δεν προβλέπεται «κούρεμα» στις απαιτήσεις τους – στοιχείο που αφαιρεί ένα σημαντικό ρίσκο για την εύρυθμη λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού, όπως επισημαίνουν χαρακτηριστικά.
