Ο νέος σταθμός θα περιλαμβάνει μια Πλωτή Μονάδα Αποθήκευσης και Επαναεριοποίησης LNG (FSRU) και τις μόνιμες υποδομές (σύστημα πρόσδεσης, αγωγό κ.λπ.) που θα συνδέουν τη Μονάδα με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Ελλάδας ή/και τον TAP.
Το φιλόδοξο έργο αναμένεται, με βάση τον προγραμματισμό, να στοιχίσει περίπου 500 - 600 εκατ. και, εφόσον γίνει, με βάση την Gastrade, να στηρίξει, πέρα από την ασφάλεια της περιοχής, και τον εξαγωγικό προσανατολισμό του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου ως σημείο εκκίνησης του «Κάθετου Διαδρόμου».
Αναλυτικά, με βάση όσα ανέφερε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωστής Σιφναίος, κατά την παρουσίαση στο FSRU Αλεξανδρούπολης, που δέχεται το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο από τα πλοία μεταφοράς και το μετατρέπει σε αέριο, διοχετεύοντάς το μέσα από έναν χερσαίο ειδικό μετρητικό και ρυθμιστικό σταθμό στο Εθνικό Σύστημα, “τρέχουν” συζητήσεις με την κρατική αναπτυξιακή τράπεζα των ΗΠΑ DFC (Development Finance Corporation) και την EXIM (Export-Import Bank of the United States). Όπως είπε, καταγράφεται αμερικανικό ενδιαφέρον για να στηριχθεί το εγχείρημα του δεύτερου FSRU στα ελληνικά ύδατα και της 3ης εθνικής πύλης για την υποδοχή υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Πέρα από αμερικανικές προθέσεις, η στάση της ΕΕ σε σχέση με δράσεις ανάδειξης της εμπορικής ελκυστικότητας του “Κάθετου Διαδρόμου”, αλλά και ενδεχόμενες μακροχρόνιες συμφωνίες δέσμευσης δυναμικότητας, είναι τα βασικά “κλειδιά” για τη βιωσιμότητα.
Ουσιαστικά, η αμερικανική πλευρά εξετάζει την προοπτική δανειοδότησης για τη χρηματοδότηση του έργου ή, εναλλακτικά, τη συμμετοχή της στη μετοχική σύνθεση του έργου.
Η ΕΕ
Μια τέτοια κίνηση είναι κομβική, μια και, σε αντίθεση με το FSRU Αλεξανδρούπολης, δεν προβλέπεται ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων άμεσα. Πάντως, με δεδομένη την προσπάθεια για απεξάρτηση από το φυσικό αέριο της Ρωσίας και την οικονομική συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ, ύψους 750 δισ. ευρώ, όπου περιλαμβάνονται και προβλέψεις προμήθειας αμερικανικού LNG, δεν μπορεί να αποκλειστεί ένας νέος κύκλος στοχευμένων επιδοτήσεων έργων φυσικού αερίου και δη FSRU ή δικτύων, που μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω τη δυνατότητα εισαγωγών LNG και να περιορίσουν τα σημεία συμφόρησης στην Ανατολική Ευρώπη.
Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε ότι η Ρουμανία, που δρομολογεί παρεμβάσεις σε αγωγούς με προϋπολογισμό περί τα 700 εκατ. ευρώ, επιδιώκει να ενισχύσει τη δυναμικότητα τροφοδοσίας της Ουγγαρίας. Στο πλαίσιο αυτό, με βάση την Gastrade, το δεύτερο FSRU στο Θρακικό Πέλαγος έχει να παίξει ρόλο στον ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού της περιοχής.
Σημειώνεται ότι, ένεκα των κυρώσεων στη Ρωσία αλλά και της πορείας της οικονομίας, προβλέπεται ένα «κενό» προσφοράς στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης της τάξης των 35 bcm. Άλλες εκτιμήσεις, που συνυπολογίζουν το νέο κοίτασμα της Ρουμανίας, βάζουν τον “πήχη” στα 25 συνολικά δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm).
Το ρωσικό αέριο
Πάντως, καταλύτης για τις εξελίξεις είναι η πλήρης διακοπή τροφοδοσίας της περιοχής, αλλά και η σύναψη συμβολαίων προσφοράς δυναμικότητας σε μακρό χρόνο. Όπως υπογράμμισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, η ανάπτυξη ενός χαρτοφυλακίου συμβάσεων περί τα 50-60 φορτία τον χρόνο, συνδυαστικά με το εν λειτουργία FSRU, στη βάση 15ετών συμφωνιών, συνιστά ευνοϊκό έδαφος για τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης. Μια τέτοια ποσότητα μεταφράζεται σε 2 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, 30 δισεκατομμύρια σε βάθος 15 ετών, νούμερα που καθιστούν βιώσιμη την επένδυση για ένα δεύτερο FSRU στην Αλεξανδρούπολη.
Στις ΗΠΑ, η κρίσιμη συνάντηση
Στο φόντο αυτό, κομβικής σημασίας είναι η προγραμματισμένη για τις 24 Φεβρουαρίου συνάντηση στην Ουάσιγκτον, στην οποία θα συμμετάσχουν οι υπουργοί των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, αμερικανικές εταιρείες με ενδιαφέρον για εξαγωγές LNG, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Από όσα έχουν γίνει γνωστά έως τώρα, στη συνάντηση προβλέπεται η παρουσία της Γενικής Διευθύντριας Ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG Ener), κυρίας Ντίντε Γιόργκεσεν, ενώ δεν αποκλείεται να συμμετάσχει και ο Επίτροπος Ενέργειας, κ. Νταν Γιόργκεσεν. Στην προσπάθεια να διασφαλιστεί η παρουσία στελεχών της ΕΕ στη συνάντηση, ενεργό ρόλο διαδραμάτισε η ελληνική κυβέρνηση, με τον υπουργό Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου, να μεταβαίνει επίσης στην Ουάσιγκτον.
Η επενδυτική απόφαση
Πάντως, για το δεύτερο FSRU στη Θράκη, η επενδυτική απόφαση, εάν κριθεί, στη βάση των προαναφερθέντων παραμέτρων, ότι είναι βιώσιμο, αναμένεται να ληφθεί εντός του 2026, με το αργότερο σενάριο να θέλει το πρώτο τρίμηνο του 2027, προκειμένου το έργο να είναι έτοιμο το 2028, όταν και θα απαιτηθεί να υποκατασταθούν οι ροές του ρωσικού αερίου, που θα έχουν τερματιστεί ήδη από το φθινόπωρο του 2027.
Σε κάθε περίπτωση, η σχετική συζήτηση αναμένεται να καταλήξει εντός του 2026, πράγμα που θα προσδώσει ακόμη μεγαλύτερη «καθαρότητα» στις επιλογές της Gastrade για να προχωρήσει στις κρίσιμες αποφάσεις υλοποίησης του έργου.
Σημειώνεται, τέλος, ότι το έργο αναμένεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με το υφιστάμενο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, ενισχύοντας τη δυνατότητα αεριοποίησης LNG κατά 5,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ενισχύοντας αναλόγως και την εξαγωγική ικανότητα της χώρας, που σήμερα, σε πραγματικούς αριθμούς, περιορίζεται περί τα 2 με 2,5 bcm. Υπενθυμίζεται ότι το “Θράκη FSRU”, με βάση την Gastrade, είναι το πλέον ώριμο, καθώς ήδη έχει λάβει το πράσινο φως για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, διαθέτει “operator” με γνώση και εμπειρία, αλλά και αντιμετωπίζεται θετικά από την κοινωνία της περιοχής, στοιχεία που, όπως αναφέρεται, καθιστούν την υλοποίησή του πιο εύκολη σε σχέση με τις άλλες υποψηφιότητες (Διώρυγα Gas - Motor Oil, Βόλος και Θεσσαλονίκη - HELLENiQ Energy).
