Η συμφωνία, που υπογράφεται μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil – Energean – HELLENiQ Energy και της Stena Drilling, δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική σύμβαση, αλλά λειτουργεί ως σημείο εκκίνησης για την ενεργοποίηση ενός ευρύτερου επενδυτικού κύκλου στον τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.

Το γεωτρύπανο Stena DrillMAX και οι τεχνολογικές δυνατότητες

Καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της γεώτρησης θα διαδραματίσει το γεωτρύπανο Stena DrillMAX, ένα υπερσύγχρονο πλοίο 6ης γενιάς, κατασκευασμένο από τη Samsung Heavy Industries και επιχειρούμενο από τη Stena Drilling.

Το πλοίο έχει σχεδιαστεί για επιχειρήσεις σε υπερβαθέα ύδατα, με δυνατότητα λειτουργίας σε βάθη έως 3.000 μέτρων και εκτέλεσης γεωτρήσεων που υπερβαίνουν τα 10 χιλιόμετρα. Διαθέτει σύστημα δυναμικής τοποθέτησης (DP3), που επιτρέπει την ακριβή διατήρηση της θέσης του χωρίς αγκυροβόληση, καθώς και σύστημα ταυτόχρονων εργασιών (dual-activity drilling), που μειώνει σημαντικά τον χρόνο υλοποίησης των γεωτρήσεων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το σύστημα αποτροπής εκροών (blowout preventer – BOP), το οποίο αποτελεί κρίσιμο μηχανισμό ασφαλείας για τον έλεγχο της πίεσης και την αποτροπή ατυχημάτων.

Οι δυνατότητες αυτές, σε συνδυασμό με την αυξημένη επιχειρησιακή αυτονομία του πλοίου και τα ενσωματωμένα συστήματα περιβαλλοντικής προστασίας, το καθιστούν κατάλληλο για απαιτητικές αποστολές σε σύνθετα γεωλογικά και περιβαλλοντικά περιβάλλοντα.

Κρίσιμη διετία

Ουσιαστικά, η διετία 2026–2027 αναμένεται να αποτελέσει περίοδο έντονης κινητικότητας, με σαφώς προσδιορισμένα ορόσημα και κρίσιμες αποφάσεις που θα καθορίσουν τη συνέχεια του εγχώριου ενεργειακού σχεδιασμού.

Ειδικότερα, το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει:

• Την ολοκλήρωση και έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το Block 2 έως τον Νοέμβριο του 2026

• Την έναρξη σεισμικών ερευνών στις νέες παραχωρήσεις εντός του ίδιου έτους

• Την πραγματοποίηση της πρώτης υπεράκτιας διερευνητικής γεώτρησης στις αρχές του 2027

Η έναρξη αυτής της φάσης συμπίπτει με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ τεσσάρων νέων θαλάσσιων παραχωρήσεων, νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, εξέλιξη που διευρύνει σημαντικά το πεδίο δραστηριότητας και ενισχύει τη δυναμική του ελληνικού upstream.

Νέος κύκλος ερευνών – Διπλασιασμός της υπό διερεύνηση έκτασης

Οι νέες παραχωρήσεις καλύπτουν συνολικά περίπου 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, οδηγώντας ουσιαστικά σε διπλασιασμό της συνολικής έκτασης που βρίσκεται υπό έρευνα στην ελληνική επικράτεια. Η εξέλιξη αυτή επανατοποθετεί την Ελλάδα στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια και η διαφοροποίηση πηγών προμήθειας παραμένουν υψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα.

Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό:

• Στα blocks Νότια της Κρήτης Ι και ΙΙ, καθώς και Νότια της Πελοποννήσου, θα πραγματοποιηθούν δισδιάστατες σεισμικές έρευνες (2D), οι οποίες αποτελούν το πρώτο στάδιο χαρτογράφησης γεωλογικών δομών

• Στο block Α2 προβλέπεται η απευθείας διεξαγωγή τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών (3D), που παρέχουν υψηλότερη ανάλυση και αυξημένη ακρίβεια ως προς τον εντοπισμό πιθανών κοιτασμάτων

Η επιλογή αυτή αποτυπώνει διαφοροποιημένη στρατηγική προσέγγιση, ανάλογα με τον βαθμό γεωλογικής ωριμότητας κάθε περιοχής.

Δύο μέτωπα εξέλιξης – Νέες παραχωρήσεις και ώριμα projects

Στο μεταξύ, η επόμενη φάση του προγράμματος εξελίσσεται σε δύο διακριτά αλλά αλληλένδετα μέτωπα.

Το πρώτο αφορά την επαναδραστηριοποίηση περιοχών που είχαν επιστραφεί στο Δημόσιο τα προηγούμενα χρόνια. Η ΕΔΕΥΕΠ προχωρά σε επαναξιολόγηση των δεδομένων, με στόχο την επαναπροκήρυξή τους υπό πιο ώριμες και ελκυστικές επενδυτικές συνθήκες. Σύμφωνα με όσα έχουν επισημανθεί από τη διοίκηση της εταιρείας, το ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών παικτών, όπως η Chevron και η ExxonMobil, παραμένει ενεργό, ενώ εξετάζονται και νέα γεωγραφικά πεδία.

Στο πλαίσιο αυτό, οι επαφές που πραγματοποιούνται σε διεθνή ενεργειακά φόρα – μεταξύ άλλων και στο Κάιρο – με εταιρείες εξειδικευμένες στην ωρίμανση ενεργειακών έργων, ενισχύουν την προσπάθεια βελτίωσης του επενδυτικού προφίλ των ελληνικών παραχωρήσεων.

Το δεύτερο μέτωπο αφορά ήδη ώριμες περιοχές, όπως τα blocks νοτιοδυτικά της Κρήτης και το Block 10 στον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Στις περιοχές αυτές έχουν ολοκληρωθεί τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες, με τα δεδομένα να βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας και ερμηνείας, διαδικασία που θα καθορίσει την ύπαρξη ή μη γεωτρητικών στόχων.

Κυπαρισσιακός Κόλπος: Στο επίκεντρο το ενδιαφέρον της Chevron

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Block 10 στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, για το οποίο υπάρχουν ενδείξεις επενδυτικού ενδιαφέροντος από την πλευρά της Chevron, χωρίς ωστόσο να έχουν υπάρξει επίσημες ανακοινώσεις.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η γεωγραφική γειτνίαση με το block Α2 της Helleniq Energy, όπου – σε αντίθεση με τις υπόλοιπες νέες παραχωρήσεις – προβλέπεται απευθείας συλλογή τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων. Η επιλογή αυτή ενδέχεται να επιταχύνει την αξιολόγηση της περιοχής και να επηρεάσει τις επιχειρηματικές αποφάσεις των εμπλεκόμενων εταιρειών.

Οι σχετικές έρευνες εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν εντός του τρίτου τριμήνου, με τα αποτελέσματα να θεωρούνται κρίσιμα για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων.

Block 2: Το project-ορόσημο για την Ελλάδα

Στο επίκεντρο του συνολικού σχεδιασμού βρίσκεται η προγραμματισμένη ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 στο δυτικό Ιόνιο, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 2027.

Πρόκειται για έργο υψηλών απαιτήσεων, τόσο τεχνικών όσο και κανονιστικών, καθώς προϋποθέτει την τήρηση αυστηρού χρονοδιαγράμματος και την ολοκλήρωση σύνθετων περιβαλλοντικών διαδικασιών. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναμένεται να εγκριθεί έως τον Νοέμβριο του 2026, ενώ λόγω της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία, απαιτείται και η έγκριση από την ιταλική πλευρά.

Παράλληλα, η Energean έχει ήδη ολοκληρώσει το πρώτο στάδιο των περιβαλλοντικών ερευνών βάσης και συνεχίζει τη δειγματοληψία στο θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής, με στόχο την πλήρη καταγραφή των περιβαλλοντικών παραμέτρων πριν την έναρξη των εργασιών.