Η διοργάνωση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο των διεθνών ενεργειακών σχεδιασμών. Η ενεργειακή ασφάλεια, η ανάγκη μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η αναζήτηση σταθερών πηγών ηλεκτροπαραγωγής έχουν οδηγήσει πολλές χώρες στην επανεξέταση της στάσης τους απέναντι στην πυρηνική τεχνολογία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να παρακολουθήσει τις εξελίξεις και να αξιολογήσει τις ευκαιρίες αλλά και τις προκλήσεις που δημιουργούνται για τη βιομηχανία, την ενέργεια και τη ναυτιλία.
Το συνέδριο ξεκίνησε με χαιρετισμούς από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ευγενίδου, Λεωνίδα Δημητριάδη-Ευγενίδη, τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, τον υφυπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανο Γκίκα και τον αντιπρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών Αθανάσιο Φωκά. Την εισαγωγική ομιλία πραγματοποιεί ο καθηγητής Κωνσταντίνος Αρκουμάνης, ο οποίος έχει διακριθεί διεθνώς για τη συμβολή του στην έρευνα γύρω από τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και τις λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Το πρώτο θεματικό πάνελ επικεντρώθηκε στις θεσμικές και πολιτικές διαστάσεις της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Νίκος Τσάφος εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, ο Βαγγέλης Καρκαλέτσης από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ο Χρήστος Χουσιάδας από την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας και η δικηγόρος Αναστασία Μακρή. Οι παρεμβάσεις εστίασαν στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, στις διεθνείς εξελίξεις και στις προϋποθέσεις που θα απαιτούνταν εφόσον η Ελλάδα αποφάσιζε στο μέλλον να αποκτήσει ενεργότερο ρόλο στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το δεύτερο πάνελ, το οποίο ήταν αφιερωμένο στις βιομηχανικές και ναυτιλιακές προεκτάσεις της πυρηνικής ενέργειας. Η σύνθεση των ομιλητών αναδεικνύει ότι η σχετική συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στην ηλεκτροπαραγωγή, αλλά επεκτείνεται στις δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας από τη βαριά βιομηχανία και τη ναυτιλία. Στο πάνελ συμμετείχαν ο Γιώργος Πατέρας της Contships Management, ο Πάνος Ζαχαριάδης της Atlantic Bulk Carriers Management, ο Γιώργος Μπορόβας της Hunton Andrews Kurth LLP και ο Πάνος Σκιαδάς της Viohalco.
Η παρουσία κορυφαίων στελεχών της ελληνικής ναυτιλίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο κλάδος αναζητά τεχνολογικές λύσεις που θα του επιτρέψουν να επιτύχει τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους των επόμενων δεκαετιών. Η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και για τις μεγάλες ναυτιλιακές αγορές, γεγονός που οδηγεί σε έντονη αναζήτηση νέων καυσίμων και εναλλακτικών μορφών πρόωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (Small Modular Reactors – SMRs) συγκεντρώνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον. Αν και η εμπορική αξιοποίηση της πυρηνικής πρόωσης σε εμπορικά πλοία παραμένει ακόμη σε πρώιμο στάδιο, αρκετοί ναυτιλιακοί οργανισμοί, ναυπηγεία και τεχνολογικές εταιρείες διερευνούν ήδη τα πιθανά επιχειρηματικά και τεχνικά οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν από την εφαρμογή της τεχνολογίας σε συγκεκριμένες κατηγορίες πλοίων.
Η σύνδεση της πυρηνικής τεχνολογίας με τη ναυτιλία αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες του συνεδρίου. Η Ελλάδα διατηρεί τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο διεθνώς και οποιαδήποτε σημαντική τεχνολογική μεταβολή στις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζει άμεσα τα ελληνικά ναυτιλιακά συμφέροντα. Παράλληλα, δημιουργούνται νέα ερωτήματα για τις λιμενικές υποδομές, την εκπαίδευση των ναυτικών, την ασφάλεια των μεταφορών και το διεθνές κανονιστικό πλαίσιο που θα πρέπει να αναπτυχθεί.
Το τρίτο πάνελ ήταν αφιερωμένο στην οπτική των νηογνωμόνων και στις τεχνικές προκλήσεις της πυρηνικής ναυτιλίας. Σε αυτό συμμετείχαν εκπρόσωποι των κορυφαίων διεθνών οργανισμών ταξινόμησης και πιστοποίησης πλοίων, μεταξύ των οποίων οι ABS, Bureau Veritas, Lloyd's Register και RINA. Η συμμετοχή τους επιβεβαιώνει ότι η συζήτηση για τα πυρηνοκίνητα εμπορικά πλοία έχει ήδη περάσει από το επίπεδο της θεωρητικής διερεύνησης στο επίπεδο της τεχνικής προετοιμασίας και της κανονιστικής αξιολόγησης.
Οι νηογνώμονες καλούνται να αναπτύξουν τα πρότυπα ασφαλείας, τις διαδικασίες πιστοποίησης και τα κανονιστικά εργαλεία που θα απαιτηθούν σε περίπτωση εμπορικής εφαρμογής των νέων τεχνολογιών. Πρόκειται για έναν τομέα που συνδέεται άμεσα με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την εκπαίδευση των πληρωμάτων, την ετοιμότητα των λιμενικών εγκαταστάσεων και τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Για την Ελλάδα, με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία, στρατηγική γεωγραφική θέση και αυξανόμενες ενεργειακές φιλοδοξίες, η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η εξέλιξη των τεχνολογιών μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, οι πιθανές εφαρμογές τους στη βιομηχανία και τη ναυτιλία, αλλά και οι γεωοικονομικές μεταβολές που συνοδεύουν την επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας, αποτελούν ζητήματα που αναμένεται να απασχολήσουν ολοένα και περισσότερο τον δημόσιο διάλογο τα επόμενα χρόνια.
