Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι κοινωνικές ανισότητες είναι μεγαλύτερες στη Γαλλία, όπου το ποσοστό συμμετοχής σε δομές παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών είναι κατά 43 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο στο ανώτερο εισοδηματικό τριτημόριο σε σχέση με το κατώτερο. Σημαντική είναι επίσης η διαφορά στην Ελβετία (37 ποσοστιαίες μονάδες), την Ιρλανδία (25 ποσοστιαίες μονάδες) και την Ολλανδία (24 ποσοστιαίες μονάδες). Στη Γερμανία, η διαφορά περιορίζεται σε περίπου 8 ποσοστιαίες μονάδες.

«Το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως η έλλειψη διάθεσης εκ μέρους των γονέων. Πολλές οικογένειες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση θέλουν πράγματι να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες παιδικής φροντίδας για το παιδί τους. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω της έλλειψης διαθέσιμων θέσεων, του υψηλού κόστους και των περίπλοκων διαδικασιών υποβολής αιτήσεων», δήλωσε ο ερευνητής του ifo για θέματα εκπαίδευσης, Χένινγκ Χέρμες.

Σημειώνεται ότι οι διαφορές είναι μικρότερες στις σκανδιναβικές χώρες, καθώς και σε αρκετές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Για τα παιδιά ηλικίας τριών έως πέντε ετών, οι συγγραφείς διαπιστώνουν πολύ μικρότερες ανισότητες, οι οποίες ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται στις περισσότερες χώρες.

Οι συγγραφείς εντοπίζουν στην έλλειψη θέσεων παιδικής φροντίδας το μεγαλύτερο εμπόδιο, το οποίο συνδέεται στενά με την έλλειψη προσωπικού και τις συγκριτικά χαμηλές αμοιβές των εργαζομένων στην προσχολική αγωγή. Στα προβλήματα αυτά προστίθενται το κόστος, οι περίπλοκες και μη ομοιόμορφες διαδικασίες υποβολής αιτήσεων, καθώς και η έλλειψη ενημέρωσης.

Έως και το ένα τέταρτο των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος δηλώνει ότι οι ανάγκες του για παιδική φροντίδα δεν καλύπτονται για οικονομικούς λόγους.

«Σε χώρες όπως η Ολλανδία ή η Ιρλανδία, μια θέση παιδικής φροντίδας κοστίζει περισσότερο από το ένα πέμπτο του μέσου εισοδήματος των ζευγαριών με δύο εισοδήματα. Ως αποτέλεσμα, ακριβώς τα παιδιά που θα επωφελούνταν περισσότερο από την πρώιμη φροντίδα μένουν συστηματικά εκτός», δήλωσε ο Σίμον Βίντερχολντ από το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών του Χάλε (IWH), συν-συγγραφέας της μελέτης.

Οι συγγραφείς προτείνουν έξι κατευθύνσεις που θα πρέπει να υιοθετήσουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής:

• Να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις παιδικής φροντίδας, ιδίως σε περιοχές όπου τα παιδιά από μειονεκτούσες οικογένειες δεν εξυπηρετούνται επαρκώς μέχρι σήμερα.
• Να βελτιωθούν οι αμοιβές και να γίνουν πιο ελκυστικές οι συνθήκες εργασίας για το προσωπικό.
• Να καθιερωθούν κεντρικές και τυποποιημένες διαδικασίες υποβολής αιτήσεων, με μακροπρόθεσμο στόχο η παιδική φροντίδα να καταστεί δωρεάν.
• Να παρέχεται ενεργά ενημέρωση στις οικογένειες και εξατομικευμένη υποστήριξη, για παράδειγμα μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών ή των παιδιάτρων.
• Να επεκταθούν τα ψηφιακά εργαλεία υποστήριξης σε πολλές γλώσσες.
• Να διευρυνθούν τα σχέδια ανάπτυξης των δομών παιδικής φροντίδας, ώστε να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τις δημογραφικές μεταβολές.