Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Διαχειριστή, ο στόχος είναι οι εγκατεστημένοι έξυπνοι μετρητές να φτάσουν τα 2,4 εκατ. μέχρι το τέλος του 2026, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δικτύου διανομής και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών.
Ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή διεύρυνση της κάλυψης τα επόμενα χρόνια. Το 2026 οι έξυπνοι μετρητές αναμένεται να καλύπτουν το 66% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ποσοστό που προβλέπεται να αυξηθεί στο 74% το 2027, στο 82% το 2028 και στο 91% το 2029. Η πλήρης κάλυψη της κατανάλωσης τοποθετείται χρονικά στο 2030, όταν ο συνολικός αριθμός των εγκατεστημένων συσκευών εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 7,7 εκατ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε περιοχές και παροχές όπου παρατηρούνται συχνότερα παραβιάσεις μετρητών ή δυσχέρειες στις καταμετρήσεις, καθώς η νέα τεχνολογία θεωρείται βασικό εργαλείο για τον ταχύτερο εντοπισμό παρατυπιών και τον περιορισμό των απωλειών από ρευματοκλοπές.
Η ανάπτυξη του δικτύου έξυπνης μέτρησης αποτελεί κομβικό στοιχείο του επενδυτικού προγράμματος ύψους 2,8 δισ. ευρώ που υλοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών του. Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική εξαιτίας της αύξησης των μη τεχνικών απωλειών του δικτύου, οι οποίες συνδέονται κυρίως με φαινόμενα παράνομης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα σχετικά μεγέθη καταδεικνύουν την έκταση του προβλήματος. Ενώ πριν από τη δεκαετία των διαδοχικών κρίσεων οι απώλειες αυτές κυμαίνονταν κοντά στο 1,1%, κατά την περίοδο της πανδημίας εκτινάχθηκαν στο 6,5%, ξεπέρασαν το 11% το 2023 και παρέμειναν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα τα επόμενα χρόνια, διαμορφούμενες στο 10,8% το 2024 και στο 10,5% το 2025.
Με δεδομένο ότι από το δίκτυο διανομής διέρχονται περίπου 40 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, απώλειες της τάξης του 10% μεταφράζονται σε περίπου 4 τεραβατώρες ενέργειας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ, το οικονομικό βάρος των ρευματοκλοπών υπερβαίνει τα 450 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μείωση του φαινομένου κατά μόλις μία ποσοστιαία μονάδα μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 400 γιγαβατωρών και σε οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 80 εκατ. ευρώ ετησίως.
Για το 2026 ο στόχος είναι οι απώλειες να υποχωρήσουν περαιτέρω προς το επίπεδο του 10%, μέσα από συνδυασμό εντατικότερων ελέγχων, αυστηρότερων διαδικασιών και ευρείας ανάπτυξης των έξυπνων μετρητών. Ωστόσο, η επίτευξη πολύ χαμηλότερων ποσοστών έως το τέλος της δεκαετίας θα απαιτήσει ακόμη ταχύτερους ρυθμούς υλοποίησης των σχετικών παρεμβάσεων.
Παράλληλα, ο ΔΕΔΔΗΕ συνεχίζει την προσπάθεια κάλυψης του επενδυτικού κενού που δημιουργήθηκε την προηγούμενη δεκαετία. Ο Διαχειριστής έχει στην ευθύνη του ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, συνολικού μήκους 250.000 χιλιομέτρων, με περίπου 4,5 εκατ. στύλους και 168.000 υποσταθμούς μέσης και χαμηλής τάσης.
Μετά την υποχώρηση των ετήσιων επενδύσεων από περίπου 525 εκατ. ευρώ πριν από την οικονομική κρίση σε επίπεδα ακόμη και κάτω των 150 εκατ. ευρώ, από το 2020 και έπειτα καταγράφεται σταδιακή ανάκαμψη. Ενδεικτικά, ενώ την περίοδο 2015-2019 οι συνολικές επενδύσεις διαμορφώθηκαν σε περίπου 800 εκατ. ευρώ, το σημερινό επενδυτικό πρόγραμμα ανέρχεται στα 2,8 δισ. ευρώ, αντανακλώντας τις αυξημένες ανάγκες ενός δικτύου που καλείται πλέον να στηρίξει και τη δυναμική διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
