Το Ελεγκτικό Συνέδριο προχώρησε στη σύνταξη ειδικής έκθεσης, στην οποία καταγράφονται προβλήματα στη διαδικασία ελέγχων, υπολογισμού και καταβολής αγροτικών ενισχύσεων, ενώ επισημαίνεται ότι θα ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία αναζήτησης των ποσών που συνδέονται με τα ελλείμματα από τους υπεύθυνους, με στόχο την αποκατάστασή τους.
Ο ΕΛΕΓΕΠ αποτελεί ειδικό λογαριασμό του Δημοσίου, ο οποίος τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος και διαχειρίζεται από τον εκάστοτε αρμόδιο Οργανισμό Πληρωμών. Το 2023 ο λογαριασμός χρηματοδοτήθηκε κυρίως από κοινοτικούς πόρους, συνολικού ύψους περίπου 3,4 δισ. ευρώ.
Οι βασικές διαπιστώσεις του ελέγχου
Σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το βασικό συμπέρασμα του ελέγχου είναι ότι κατά το οικονομικό έτος 2023 καταγράφηκαν «σημαντικές αδυναμίες και ελλείψεις» στο σύστημα εσωτερικού ελέγχου, αλλά και στις διαδικασίες ελέγχων και πληρωμών που εφαρμόζονταν από τον πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι αδυναμίες αποδίδονται κυρίως σε τρεις παράγοντες:
Προβλήματα στη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων, ιδιαίτερα κατά τη μεταβατική περίοδο για την εφαρμογή νέου ενιαίου πληροφοριακού συστήματος.
Λάθη και αστοχίες στον υπολογισμό των ποσών ενίσχυσης που δικαιούνταν οι παραγωγοί.
Ανεπαρκείς δικλίδες ασφαλείας στους ελέγχους, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται πλήρως η επαλήθευση των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δικαιούχων.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι οι αδυναμίες αυτές επηρέασαν τη διαδικασία καταβολής των ενισχύσεων και δημιούργησαν κινδύνους για τη διασφάλιση της ορθής διαχείρισης των κοινοτικών και εθνικών πόρων.
Λανθασμένες πληρωμές ύψους 52 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έκθεση σε λανθασμένες πληρωμές προς δικαιούχους συνολικού ύψους 52 εκατ. ευρώ.
Όπως σημειώνεται, το ποσό αυτό προέκυψε από τον υπολογισμό των δικαιούμενων ενισχύσεων με βάση τα δικαιώματα των αιτούντων παραγωγών προηγούμενου οικονομικού έτους, γεγονός που οδήγησε σε μη ορθό προσδιορισμό των ποσών που έπρεπε να καταβληθούν.
Από το συνολικό ποσό, περίπου 9 εκατ. ευρώ αφορούν το καθεστώς της Πράσινης Ενίσχυσης.
Περιπτώσεις παράτυπων πληρωμών – Διαδικασία ανάκτησης ποσών
Παράλληλα, το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι εντοπίστηκαν περιπτώσεις παράτυπων και μη νόμιμων πληρωμών, για τις οποίες προβλέπεται να ακολουθηθεί διαδικασία ανάκτησης των ποσών.
Η διαδικασία αυτή αφορά την επιστροφή χρημάτων που κρίθηκε ότι καταβλήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ο έλεγχος στον ΕΛΕΓΕΠ και η σημασία των ευρημάτων
Ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τη διαχείριση ενός από τους σημαντικότερους μηχανισμούς χρηματοδότησης της αγροτικής πολιτικής, καθώς μέσω του ΕΛΕΓΕΠ διοχετεύονται σημαντικά ποσά από τα ευρωπαϊκά γεωργικά ταμεία προς τους παραγωγούς.
Τα ευρήματα της έκθεσης αναδεικνύουν τις προκλήσεις που αντιμετώπισε ο μηχανισμός πληρωμών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ορθή διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων βρίσκεται στο επίκεντρο των ελέγχων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η αποκατάσταση των αδυναμιών στα συστήματα ελέγχου, η ενίσχυση των δικλίδων ασφαλείας και η ανάκτηση τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών αποτελούν πλέον τα βασικά ζητήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αρμόδιες αρχές.
Όπως αναφέρει, αναλυτικά, στην ανακοίνωσή του, το Ελεγκτικό Συνέδριο:
«Στις 13 Ιουλίου 2026 κοινοποιήθηκε, στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τον Υπουργό Δικαιοσύνης και τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), η έκθεση κατασταλτικού ελέγχου της οικονομικής διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π.) οικονομικού έτους 2023, (περίοδος 16.10.2022 – 15.10.2023) που εκπονήθηκε από την 2η Υπηρεσία Επιτρόπου Αγροτικής Ανάπτυξης του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
