Πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο ή αγαθά περνούν ελεύθερα, πλοία από φιλικές χώρες πληρώνουν ένα είδος διοδίου ύψους 1 εκατομμυρίου δολαρίων ή και περισσότερο, ενώ πλοία από μη φιλικές χώρες αποκλείονται εντελώς, σύμφωνα με ναυλομεσίτες.

Τα πλοία, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, πλέουν σε έναν διάδρομο διέλευσης μεταξύ των νησιών Κεσμ και Λαράκ του Ιράν, που βρίσκονται βόρεια της κανονικής ναυτιλιακής οδού στο μέσο του στενού. Στη συνέχεια κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές πριν κατευθυνθούν προς τα ευρύτερα ύδατα του Κόλπου του Ομάν.

«Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι πλέον ένα σημείο συμφόρησης», ανέφερε σε πρόσφατη έκθεση η Xclusiv Shipbrokers με έδρα την Αθήνα. «Μετασχηματίζεται σε έναν ελεγχόμενο διάδρομο όπου η πρόσβαση είναι υπό όρους, επιλεκτική και ολοένα και πιο πολιτικοποιημένη».

Περίπου 250 πλοία έχουν μέχρι στιγμής χρησιμοποιήσει τον διάδρομο, με την πλειονότητα να είναι ιρανικά ή πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που μεταφέρουν προμήθειες προς το Ιράν. Τουλάχιστον 35 μεγάλα πλοία που ανήκουν σε κινεζικούς, ελληνικούς, πακιστανικούς και γαλλικούς ομίλους έχουν πληρώσει για να περάσουν, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις διαδρομές.

Διαμεσολαβητές της εκεχειρίας αναφέρουν ότι η παρούσα κατάσταση είναι απίθανο να αλλάξει, παρά την υπόσχεση του Ιράν να επιτρέψει «ασφαλή διέλευση» μέσω του στενού.

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στην πλατφόρμα X ότι η διέλευση θα γίνεται «σε συντονισμό με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους τεχνικούς περιορισμούς». Αυτό δίνει στο Ιράν τη δυνατότητα να επιταχύνει ή να καθυστερεί τη διέλευση, ανάλογα με την πορεία των διαπραγματεύσεων για την οριστικοποίηση της ειρήνης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.