Η νέα διαδικασία έχει ως βασικό στόχο να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να διευκολύνει τους κληρονόμους να πληροφορούνται εγκαίρως το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας, πριν αποφασίσουν εάν θα προχωρήσουν σε αποδοχή ή αποποίηση.
Όπως αναφέρει το υπουργείο Δικαιοσύνης, επιδίωξη της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η απλοποίηση των διαδικασιών και η προστασία των πολιτών από την ύπαρξη άγνωστων ή μη εμφανών χρεών.
Τι θα περιλαμβάνει η νέα ψηφιακή πλατφόρμα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα μπορούν, μέσω μίας αίτησης, να αποκτούν πρόσβαση σε ενιαία ψηφιακή πύλη, η οποία θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές.
Στα στοιχεία που προβλέπεται να διασυνδεθούν περιλαμβάνονται η φορολογική διοίκηση, τα τραπεζικά ιδρύματα, τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και τα υποθηκοφυλακεία και τα κτηματολογικά γραφεία.
- Με τον τρόπο αυτό, στο ενεργητικό της κληρονομίας αναμένεται να αποτυπώνονται στοιχεία όπως:
- ακίνητη περιουσία,
- τραπεζικοί λογαριασμοί,
- επενδυτικά προϊόντα,
- εταιρικά μερίδια.
- Αντίστοιχα, στο παθητικό προβλέπεται να περιλαμβάνονται:
- οφειλές προς το Δημόσιο, όπως προς την ΑΑΔΕ και τον e-ΕΦΚΑ,
- δάνεια και πιστωτικές κάρτες σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα,
- λοιπά βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.
Περιορίζεται η αναζήτηση στοιχείων από διαφορετικές υπηρεσίες
Σήμερα, η πλήρης εικόνα της οικονομικής κατάστασης ενός θανόντος μπορεί να απαιτεί αναζήτηση πληροφοριών από διαφορετικές υπηρεσίες και φορείς. Η διαδικασία αυτή μπορεί να καταστήσει πιο δύσκολη την έγκαιρη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων στοιχείων από τους κληρονόμους.
Με το νέο σύστημα, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιδιώκει να δημιουργήσει μία ενιαία διαδικασία ενημέρωσης, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να έχουν πληρέστερη εικόνα της κληρονομιαίας περιουσίας και των υποχρεώσεων που τη συνοδεύουν.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αποφάσεις που καλούνται να λάβουν οι κληρονόμοι, καθώς η γνώση της οικονομικής κατάστασης του θανόντος αποτελεί κρίσιμο στοιχείο πριν από την επιλογή της αποδοχής ή της αποποίησης της κληρονομίας.
Προβλέπονται αυξημένες δικλίδες για τα προσωπικά δεδομένα
Η πρόσβαση στα στοιχεία θα αφορά πιστοποιημένους κληρονόμους, ενώ το υπουργείο προβλέπει αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, οι διαδικασίες θα σχεδιαστούν με βάση τις απαιτήσεις του GDPR, ώστε η συγκέντρωση και η διαχείριση των οικονομικών δεδομένων να πραγματοποιείται με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις.
Η αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου
Η ψηφιακή πλατφόρμα αποτελεί μέρος της ευρύτερης μεταρρύθμισης του Κληρονομικού Δικαίου, την οποία προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Το υπουργείο έχει ήδη παρουσιάσει τους βασικούς άξονες του σχεδίου αναμόρφωσης, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο έχει τις ρίζες του στον Αστικό Κώδικα του 1946 και ότι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά έκτοτε.
Για την επεξεργασία των αλλαγών έχει συγκροτηθεί ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή νομικών, δικαστικών λειτουργών και υπηρεσιακών στελεχών. Στο πλαίσιο αυτό συμμετέχει και ο καθηγητής Αστικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Γεώργιος Λέκκας.
