Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, τουλάχιστον 12 δεξαμενόπλοια έχουν περάσει, εξέλθει ή επιστρέψει μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά την επίτευξη της συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Μεταξύ των πρώτων πλοίων που κινήθηκαν τις τελευταίες ημέρες είναι και 3 από τη Σαουδική Αραβία, τα Awtad, Jaham και Shaden. Το πρώτο από αυτά είναι φορτωμένο με περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού και κατευθύνεται προς τη Νότια Κορέα. Τα άλλα δύο εκτιμάται ότι επίσης μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και εμφανίστηκαν στον Κόλπο του Ομάν αφού προηγουμένως είχαν απενεργοποιήσει τα συστήματα εντοπισμού τους κατά τη διέλευση.
Στα συστήματα εμφανίζονται, επίσης, και ιρανικά δεξαμενόπλοια, ενώ το Κατάρ έστειλε για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου κενό δεξαμενόπλοιο LNG πίσω στον Περσικό Κόλπο, ένδειξη ότι προετοιμάζεται να αυξήσει εκ νέου τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η κίνηση έχει καταρρεύσει κατά 90%
Ωστόσο, πάνω από 100 δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με τις ασφαλιστικές να προειδοποιούν πως η απειλή δεν έχει περάσει και τις ευρωπαϊκές χώρες να ετοιμάζονται για πιθανές επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στη σημαντικότερη ενεργειακή πύλη του πλανήτη.
Ενδεικτικό είναι ότι ενώ πριν από την έναρξη του πολέμου περίπου 130 εμπορικά πλοία διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ, οι 100 ημέρες της σύγκρουσης ήταν αρκετές ώστε η κίνηση να καταρρεύσει κατά 90%.
Σύμφωνα με το Anadolu, συνολικά περίπου 1.000 εμπορικά πλοία διέσχισαν το πέρασμα σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 10 διελεύσεις ημερησίως.
Η πτώση αυτή είχε άμεσες συνέπειες στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών LNG από τον Περσικό Κόλπο.
Σήμερα, στον Περσικό Κόπλο παραμένουν εγκλωβισμένα 100 τάνκερ, που περιμένουν ασφαλές πέρασμα προς τις διεθνείς αγορές, με τους πλοιοκτήτες να ζητούν ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης κυκλοφορίας, σαφείς κανόνες διέλευσης και ξεκάθαρες εγγυήσεις ασφαλείας πριν επιστρέψουν μαζικά στην περιοχή.
Οι νάρκες συνεχίζουν να αποτελούν απειλή
Το βασικό εμπόδιο για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας της σημαντικής αυτής θαλάσσιας οδού δεν συνδέεται πλέον με τις στρατιωτικές συγκρούσεις, αλλά με την παρουσία ναρκών στην περιοχή. Εκπρόσωποι της ναυτιλιακής βιομηχανίας, ασφαλιστικοί φορείς και πλοιοκτήτες επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα και ανησυχίες σχετικά με το επίπεδο ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών.
Η Intertanko, που αποτελεί τη μεγαλύτερη παγκόσμια ένωση ανεξάρτητων ιδιοκτητών δεξαμενόπλοιων, τονίζει ότι η αποναρκοθέτηση του διεθνώς αναγνωρισμένου ναυτιλιακού διαδρόμου θα πρέπει να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα. Σημειώνει, δε, πως ακόμη κι αν ξεκινήσει άμεσα η επιχείρηση, οι προσωρινές διαδρομές δεν επαρκούν για να εξυπηρετήσουν τον όγκο της κίνησης που αναμένεται.
Όπως αναφέρουν παράγοντες του κλάδου, το κεντρικό τμήμα του περάσματος εξακολουθεί να θεωρείται επικίνδυνο λόγω πιθανής παρουσίας ναρκών, γεγονός που δεν επιτρέπει την πλήρη και ασφαλή επαναφορά της ναυσιπλοΐας. Ως εκ τούτου, τα εμπορικά πλοία ακολουθούν προς το παρόν εναλλακτικές πορείες, κινούμενα κοντά στις ακτογραμμές του Ιράν και του Ομάν.
Παράλληλα, επιφυλακτική στάση τηρούν και οι ασφαλιστικές εταιρείες. Η Lloyd’s Market Association εκτιμά ότι η πρόσφατη συμφωνία από μόνη της δεν είναι αρκετή για να αποκαταστήσει το αίσθημα ασφάλειας μεταξύ πλοιοκτητών και ασφαλιστών. Σύμφωνα με την αξιολόγησή της, θα απαιτηθεί σημαντικό χρονικό διάστημα, πιθανότατα αρκετοί μήνες, προτού οι συνθήκες επιστρέψουν πλήρως σε φυσιολογικά επίπεδα.
Σε ετοιμότητα οι ευρωπαϊκές χώρες – Η στάση της Αθήνας
Οι εξελίξεις έχουν ήδη προκαλέσει την ενεργοποίηση ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες εξετάζουν τρόπους συμβολής στην αποκατάσταση της ασφάλειας στην περιοχή. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, γνωστοποίησε ότι το ναρκαλιευτικό Fulda και το πλοίο υποστήριξης Mosel βρίσκονται καθ’ οδόν προς την Ερυθρά Θάλασσα, διασχίζοντας τη Διώρυγα του Σουέζ.
Παράλληλα, το Βερολίνο προχωρά σε προετοιμασίες για την ανάπτυξη εξειδικευμένων μέσων, μεταξύ των οποίων υποβρύχια μη επανδρωμένα οχήματα, δύτες ειδικευμένους στην εξουδετέρωση ναρκών και ομάδες ασφαλείας για την προστασία πλοίων, στο πλαίσιο πιθανής συμμετοχής σε διεθνή επιχείρηση αποναρκοθέτησης.
Την ίδια στιγμή, η Γαλλία και η Βρετανία υποστηρίζουν τη δημιουργία μιας πολυεθνικής ναυτικής δύναμης, η οποία θα αναλάβει την ευθύνη για τη διασφάλιση της ελεύθερης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με το Reuters, κυβερνητικές πηγές από την Ελλάδα έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεισφοράς της χώρας σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις, επισημαίνοντας ότι η Αθήνα είναι διατεθειμένη να διαθέσει τα κατάλληλα μέσα εφόσον χρειαστεί. Ωστόσο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε σήμερα (18/6) ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί κάποια συγκεκριμένη απόφαση σχετικά με πιθανή επιχειρησιακή συμμετοχή.
