Η Δέσμη Μέτρων της Κομισιόν καθορίζει τον κεντρικό προσανατολισμό των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών των κρατών μελών, με βασικό στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγικότητας και της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον με αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η Κομισιόν ζητά κοινές και αποφασιστικές κινήσεις από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας.
Οικονομική εικόνα της ΕΕ: σταθερότητα, αλλά επίμονες προκλήσεις
Η Φθινοπωρινή Δέσμη αποτελεί το εναρκτήριο βήμα του νέου Εξαμήνου για το 2026. Οι τελικές, εξειδικευμένες συστάσεις πολιτικής ανά χώρα θα διαμορφωθούν την άνοιξη του 2026, μέσα από την Εαρινή Δέσμη Μέτρων, η οποία θα λάβει υπόψη τόσο τις Εκθέσεις Χώρας όσο και το υλικό που συνοδεύει τη σημερινή ανακοίνωση.
Η φετινή δέσμη στηρίζεται στις Φθινοπωρινές Οικονομικές Προβλέψεις 2025. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή οικονομία συνεχίζει να διατηρεί αντοχές, με ήπια αλλά σταθερή ανάπτυξη η οποία προέρχεται από την ενεργή εγχώρια κατανάλωση, τις σταθερές επενδύσεις, την εύρωστη αγορά εργασίας, και τη συνεχή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Ωστόσο, παρά την ανθεκτικότητα, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με διαρκείς διαρθρωτικές πιέσεις όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, η γήρανση του πληθυσμού, οι εντεινόμενες ανάγκες χρηματοδότησης για την άμυνα και οι σημαντικές επενδυτικές απαιτήσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Η Επιτροπή τονίζει ότι η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη εξαρτάται από την ισχυροποίηση της ανταγωνιστικότητας και τη συνετή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
Αξιολόγηση δημοσιονομικής συμμόρφωσης για το 2026
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Κομισιόν αξιολόγησε την πορεία κάθε κράτους μέλους ως προς το ανανεωμένο δημοσιονομικό πλαίσιο. Η ανάλυση βασίζεται στον ρυθμό αύξησης των καθαρών δαπανών , το νέο επιχειρησιακό κριτήριο της οικονομικής διακυβέρνησης.
Για 16 χώρες που εφαρμόζουν την «εθνική ρήτρα διαφυγής», δίνεται επιπλέον περιθώριο λόγω αυξημένων αμυντικών δαπανών.
Η Επιτροπή δημοσίευσε τις Γνώμες της για τα Σχέδια Δημοσιονομικών Προγραμμάτων που κατέθεσαν 17 χώρες της ευρωζώνης για το 2026. Η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:
Κράτη μέλη που συμμορφώνονται (12): Κύπρος, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Σλοβακία.
To προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού της Ελλάδας, όπως και των υπόλοιπων 11 χωρών, θεωρείται ότι είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με τις συστάσεις που έχουν τεθεί βάσει των νέων δημοσιονομικών κανόνων. Η χώρα καλείται πλέον να προχωρήσει στην εφαρμογή των δημοσιονομικών πολιτικών για το 2026 όπως έχουν σχεδιαστεί.
Κίνδυνος μη συμμόρφωσης (3): Κροατία, Λιθουανία και Σλοβενία καλούνται να λάβουν συμπληρωματικά μέτρα.
Κίνδυνος ουσιώδους μη συμμόρφωσης (2): Μάλτα και Ολλανδία – απαιτούνται βαθύτερες διορθώσεις για συμμόρφωση το 2026.
Αξιολογήσεις για τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ
Με συμμόρφωση (7): Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Δανία, Σουηδία, Πολωνία, Ρουμανία.
Σε κίνδυνο μη συμμόρφωσης (3): Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ισπανία.
Εξελίξεις στις Διαδικασίες Υπερβολικού Ελλείμματος
Εννέα χώρες με ανοιχτή Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία) παραμένουν σε καθεστώς αναστολής της διαδικασίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιβάλλονται νέες ενέργειες προς το παρόν, αλλά οι χώρες συνεχίζουν να υπόκεινται στις ήδη υπάρχουσες συστάσεις και η Επιτροπή θα επανεξετάσει τα δεδομένα την άνοιξη του 2026, όταν θα είναι διαθέσιμα τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2025.
Επιπλέον, η Κομισιόν εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126(3) για Γερμανία και Φινλανδία. Με βάση την αξιολόγηση, για τη Φινλανδία δικαιολογείται η έναρξη νέας Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος.
Η Επιτροπή, μετά τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής, θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει επίσημα στο Συμβούλιο την έναρξη της διαδικασίας.
Ελλάδα και μεταμνημονιακή εποπτεία
Στο τμήμα του φθινοπωρινού πακέτου του ευρωπαϊκού εξαμήνου που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα για την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει πως το ελληνικό δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται καταγράφοντας βελτίωση και σε αυτό το πεδίο. Παρατηρεί ωστόσο πως συνεχίζουν να υφίστανται σημαντικές οικονομικές ανισορροπίες στη χώρα μας.
Στην έκθεση μεταπρογραμματικής εποπτείας για τη χώρα μας που περιλαμβάνεται στο φθινοπωρινό πακέτο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων, ενώ δεν διαπιστώνει κάποιο κίνδυνο στην εκπλήρωση των δανειακών μας υποχρεώσεων λόγω της μείωσης του λόγου χρέος προς ΑΕΠ, των υψηλών κρατικών ταμειακών διαθεσίμων και του χαμηλού βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου κινδύνου στο δανειακό χαρτοφυλάκιο. Για τις ελληνικές τράπεζες εκτιμά πως η κερδοφορία του παραμένει δυνατή, ενώ η ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων βελτιώνεται.
Την ίδια στιγμή όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει για μια ακόμη χρονιά "οικονομικές ανισορροπίες" και θα ετοιμάσει εντός τους 2026 ειδικές εκθέσεις για αυτές. Φέτος έχει επικεντρωθεί σε δομικές ανισορροπίες της ελληνικής οικονομίας που είχαν να κάνουν με το μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, την αγορά εργασίας και τα "κόκκινα δάνεια". Συνολικά διαπιστώνει "οικονομικές ανισότητες" σε έξι κράτη-μέλη της ΕΕ (Ελλάδα, Ιταλία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Σλοβακία και Σουηδία) και "σημαντικές ανισότητες" σε ένα (Ρουμανία).
