Η πολιτική αβεβαιότητα έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη γερμανική οικονομία, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να υλοποιήσει ένα μεγάλο δημοσιονομικό πρόγραμμα και να στηρίξει την ανάπτυξη μετά από μια παρατεταμένη περίοδο στασιμότητας.
Σε ανάλυσή της, η χρηματοπιστωτικός οίκος UBS εξετάζει τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα της κυβέρνησης Μερτς, χωρίς να θεωρεί δεδομένη κάποια από τις συγκεκριμένες εξελίξεις.
Το πρώτο σενάριο: Παραμονή του Μερτς
Το πρώτο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση του υφιστάμενου κυβερνητικού συνασπισμού υπό την ηγεσία του Μερτς.
Ο καγκελάριος εξακολουθεί να διαθέτει τη στήριξη της κοινοβουλευτικής ομάδας των κεντροδεξιών CDU/CSU, ενώ οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων που προέρχονται από το CDU έχουν επίσης εκφράσει τη στήριξή τους προς την ηγεσία του. Παρά τις εκλογικές απώλειες, μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει συγκεκριμένη διαδικασία αντικατάστασής του.
Το δεύτερο σενάριο: Αλλαγή καγκελαρίου χωρίς εκλογές
Η UBS εξετάζει ως δεύτερη πιθανότητα την αντικατάσταση του Μερτς από άλλο πολιτικό της CDU/CSU μέσω εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας.
Σε αυτή την περίπτωση δεν θα ήταν απαραίτητη η προσφυγή στις κάλπες. Ωστόσο, για να προχωρήσει μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούνταν συμφωνία μεταξύ των κεντροδεξιών CDU/CSU και των κεντροαριστερών του SPD για το πρόσωπο που θα αναλάμβανε την καγκελαρία.
Πρόκειται για πολιτικό σενάριο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης μετά τις εκλογικές ήττες της CDU, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι βρίσκεται σε διαδικασία υλοποίησης.
Το τρίτο σενάριο: Ψήφος εμπιστοσύνης και πρόωρες εκλογές
Το τρίτο σενάριο που εξετάζει η UBS αφορά την προσφυγή του Μερτς σε ψήφο εμπιστοσύνης.
Εφόσον η κυβέρνηση έχανε την ψήφο, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για πρόωρες ομοσπονδιακές εκλογές, υπό τις προβλεπόμενες συνταγματικές διαδικασίες. Ο ίδιος ο Μερτς έχει απορρίψει αυτό το ενδεχόμενο και έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να συνεχίσει την κυβερνητική του προσπάθεια.
Παράλληλα, σύμφωνα με την UBS, η ισχυρή δημοσκοπική παρουσία της AfD θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετος παράγοντας προβληματισμού για τα κυβερνητικά κόμματα σε περίπτωση πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Η UBS επικαλείται μέσο όρο δημοσκοπήσεων στον οποίο η AfD βρίσκεται στο 29%, έναντι 20% της CDU/CSU.
Η οικονομία στο επίκεντρο
Οι πολιτικές εξελίξεις συμπίπτουν με μια κρίσιμη περίοδο για τη γερμανική οικονομία, η οποία επιχειρεί να εξέλθει από πολυετή στασιμότητα.
Η UBS προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 1% το 2026 και 1,5% το 2027. Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, το μεγάλο δημοσιονομικό πακέτο της κυβέρνησης αναμένεται να προσθέσει περίπου 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη σε καθένα από τα δύο έτη.
Η πολιτική αβεβαιότητα, επομένως, δεν αφορά μόνο τη σύνθεση και την ηγεσία της κυβέρνησης, αλλά και την ικανότητά της να προωθήσει το οικονομικό της πρόγραμμα.
Περιορισμένες αλλαγές στην οικονομική πολιτική
Σύμφωνα με την UBS, στα δύο πρώτα σενάρια, είτε παραμείνει ο Μερτς είτε αντικατασταθεί χωρίς να προκηρυχθούν εκλογές, οι μεγάλες αλλαγές στην οικονομική πολιτική θα ήταν πιθανό να παραμείνουν περιορισμένες.
Μια κυβέρνηση που θα δεχόταν εντονότερη πολιτική πίεση θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη δημοσιονομική τόνωση της οικονομίας. Αντίθετα, μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως το συνταξιοδοτικό, η αγορά εργασίας και η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας θα μπορούσαν να περιοριστούν ή να μετατεθούν χρονικά.
Στην περίπτωση πρόωρων εκλογών, αντίθετα, η UBS επισημαίνει ότι θα αυξάνονταν οι κίνδυνοι για την υλοποίηση της δημοσιονομικής επέκτασης, καθώς μια παρατεταμένη πολιτική κρίση θα μπορούσε να δυσκολέψει την έγκριση των αναγκαίων προϋπολογισμών.
Έτσι, η επόμενη περίοδος αναμένεται να δοκιμάσει τόσο την πολιτική συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού όσο και την ικανότητά του να προχωρήσει το οικονομικό και μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα.
