Όπως είχαμε αναφέρει σε προηγούμενο ρεπορτάζ, η ελληνική πλευρά αιτήθηκε την αναθεώρηση 153 μέτρων, κάτι που αγγίζει το 85% του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αποτελείται από 180 μέτρα. Αναλυτική λίστα με τα 153 μέτρα που προτάθηκαν προς αναθεώρηση, μπορείτε να δείτε εδώ.
Από αυτά τα 153 μέτρα, τα «18 τα έχει διαφημίσει δεόντως η κυβέρνηση γιατί έχουν καλά νέα. Για τα υπόλοιπα όμως 135 μέτρα δεν είπε κουβέντα», σημειώνει ο Παύλος Γερουλάνος, εξηγώντας πως το ΠΑΣΟΚ έκανε εκτενή έρευνα για να βρει και να παρουσιάσει τα μέτρα (και συνακόλουθα τα έργα), για τα οποία ζητήθηκε περιορισμός στόχων και περιεχομένου, απένταξη, ή/και αλλαγή χρονοδιαγράμματος.
Ακόμη, το ΠΑΣΟΚ αντιπαραβάλλει, στο βαθμό που ήταν εφικτό, τη διαχρονική εξέλιξη κάθε ενός από αυτά τα 135 μέτρα, μέσα από το αρχικό κείμενο του «Ελλάδα 2.0» και τα κείμενα των αλλεπάλληλων αναθεωρήσεων. Στόχος αυτής της διεργασίας είναι, όπως αναφέρει η Χαριλάου Τρικούπη, να γίνει κατανοητό τι αλλάζει, πόσο αλλάζει και, κυρίως, τι σημαίνουν για την κοινωνία αυτές οι αλλαγές, αφού – όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά – «πίσω από κάθε ένα από αυτά τα 135 μέτρα υπάρχουν άνθρωποι, επιχειρήσεις, πολίτες που δικαιούνται ενημέρωσης».
Όπως είχε σημειωθεί και στο σχετικό ρεπορτάζ του Reporter, τα μέτρα που προτάθηκαν προς αναθεώρηση αναφέρονται στην πρόταση που κατέθεσε η κυβέρνηση προς τα ευρωπαϊκά όργανα, ωστόσο δεν είναι εύκολο να γίνει κατανοητό τι ακριβώς ισχύει στην κάθε περίπτωση· δηλαδή, ποια ορόσημα ή στόχοι τροποποιούνται, εάν και πώς αλλάζει το χρονοδιάγραμμα, τι απλοποιείται, ποια είναι τα νομικά προβλήματα ή οι καθυστερήσεις που προέκυψαν σε κάθε περίπτωση ή ποιες είναι οι καλύτερες εναλλακτικές που προκρίθηκε να ακολουθηθούν.
Ο Παύλος Γερουλάνος αναφέρει ότι με «εξοντωτική αντιπαραβολή εκατοντάδων σελίδων κείμενων που έχουν δημοσιευτεί αλλά κανένας δεν έχει μπει στον κόπο να κωδικοποιήσει και να εξηγήσει», παρουσιάζεται τελικά η λίστα των 135 μέτρων που έχουν τροποποιηθεί ξανά. Σημειώνει, δε, ότι στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι να μην αδικήσει την προσπάθεια που γίνεται, αλλά να αποκωδικοποιηθούν οι αλλαγές, καθώς η ανησυχία ότι το ΤΑΑ θα μετατραπεί σε μία «χαμένη ευκαιρία» παραμένει.
Τι προκύπτει από την εξέταση των προς αναθεώρηση μέτρων
Με τη μελέτη των προς αναθεώρηση μέτρων, τα οποία προτάθηκαν 4 μήνες μετά την προηγούμενη μεγάλη αναθεώρηση 108 μέτρων, προκύπτει – όπως αναφέρει το ΠΑΣΟΚ – ότι η ελληνική πλευρά «αναγκάζεται να αποδεχθεί, επισήμως πια, ότι “δεν είναι πλέον εφικτά” στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δεκάδες κρίσιμα μέτρα και η ολοκλήρωσή τους σύμφωνα με τους στόχους που είχαν τεθεί».
Σε άλλα μέτρα, από τη συγκριτική μελέτη των κειμένων των αναθεωρήσεων, προκύπτουν σαφέστατες διαφοροποιήσεις προς τα κάτω ως προς την ποιότητα μεταξύ αρχικού και τελικού στόχου. Σε αυτά, «η μείωση του επιδιωκόμενου αντικειμένου, το προβληματικό χρονοδιάγραμμα κοντά στη λήξη του ΤΑΑ, η απένταξη έργων αλλά και η εγκατάλειψη των αρχικών οροσήμων και σχεδιασμών, φαίνεται να επιχειρείται να κρυφτούν πίσω από νεφελώδεις διατυπώσεις όπως για παράδειγμα “τα μέτρα έχουν τροποποιηθεί για την εφαρμογή καλύτερων εναλλακτικών λύσεων”», σημειώνεται ακόμη.
Κατόπιν αυτών, το συμπέρασμα, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, είναι πως η ελληνική κυβέρνηση αναγκάζεται να κατεβάσει τον πήχη προκειμένου να διασωθεί ό,τι μπορεί από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σημειώνει, δε, πως δεν εξηγείται συγκεκριμένα γιατί το κάνει σε κάθε μέτρο και ποιος ευθύνεται για αυτό, με αποτέλεσμα να προκύπτουν μία σειρά από ανοιχτά ερωτήματα, όπως: εάν ευθύνεται ο ανάδοχος, ή το υπουργείο ή το επίπεδο προετοιμασίας· κι ακόμη, τι αντίκτυπο θα έχει η αναθεώρηση. Πρόκειται για πληροφορίες που – όπως τονίζει ο κ. Γερουλάνος – επηρεάζουν την κοινωνία ακόμα και αν το θέμα είναι απλά θέμα διαφάνειας και σωστής παράδοσης του έργο.
Στη λίστα που δίνει στη δημοσιότητα το ΠΑΣΟΚ έχει μελετηθεί και παρουσιάζεται η διαχρονική εξέλιξη των 135 μέτρων του «Ελλάδα 2.0», ακολουθώντας τη σειρά με την οποία αυτά τα μέτρα παρατίθενται στην πρόσφατη πρόταση αναθεώρησης της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν ακολουθείται, όπως σημειώνει ο κ. Γερουλάνος, σειρά σπουδαιότητας, ούτε ιεραρχώντας ακόμα το αποτύπωμα τους στην ελληνική κοινωνία και οικονομία.
Ο κ. Γερουλάνος ξεχωρίζει ενδεικτικά μερικά από τα μέτρα που τροποποιούνται, καθώς καθένα από αυτά μοιάζει – όπως επισημαίνει – να καταλήγει αρκετά διαφορετικά σε σχέση με τον αρχικό στόχο, μετά τις αναθεωρήσεις.
Πρόκειται για τα εξής μέτρα:
Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο (σημείο 1), ο Ψηφιακός μετασχηματισμός του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας (σημείο 7), η Εξωστρέφεια του οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας της Ελλάδας (σημείο 8), ο Ψηφιακός μετασχηματισμός των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (σημείο 10), η Κοινωνική ένταξη (σημείο 11), Εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας για την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ (σημείο 18), Εναέρια μέσα για τη διαχείριση κρίσεων (σημείο 20), Ενίσχυση του συστήματος μαθητείας - επαγγελματική εκπαίδευση, κατάρτιση και δεξιότητες (σημείο 21), ο Βόρειος οδικός άξονας Κρήτης – ΒΟΑΚ (σημείο 22), το Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων (σημείο 23), τα μέτρο για την Αναπηρία (σημείο 26) και την Παιδική Προστασία (σημείο 27), η Ενεργειακή ανακαίνιση κτιρίων κατοικιών και το πρόγραμμα «Απόλλων» (σημείο 28), η Οργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα (σημείο 37), η Αποκατάσταση της προσβασιμότητας μετά τις καταστροφικές επιπτώσεις της κακοκαιρίας «DANIEL» και «ELIAS» (σημείο 38), οι Δράσεις αναζωογόνησης για Δυτική Μακεδονία / Μεγαλόπολη (σημείο 45), οι Αναβαθμίσεις του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την προστασία του περιβάλλοντος (σημείο 48), τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια (σημείο 52), οι Υποδομές παροχής και εξοικονόμησης πόσιμου νερού (σημείο 53), η Θέσπιση στρατηγικής εθνικής διαχείρισης κινδύνου καταστροφών (σημείο 54), Πρωτοβάθμιος προσεισμικός έλεγχος κτιρίων (σημείο 57), η Επέκταση του δικτύου ΣΥΖΕΥΞΙΣ II (σημείο 71), η Στρατηγική αριστείας στα πανεπιστήμια και καινοτομία (σημείο 79), η Παροχή δεξιοτήτων, επανειδίκευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού (σημείο 80), η Νέα στρατηγική για τη διά βίου μάθηση (σημείο 81), η Προώθηση της ένταξης του πληθυσμού των προσφύγων στην αγορά εργασίας (σημείο 90), Αναβάθμιση του προαστιακού σιδηροδρόμου στη Δυτική Αττική (σημείο 115).
Επίσης, χρήζει προσοχής – σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ – και το σημείο 41 της λίστας που ακολουθεί, το οποίο αφορά στο δανειακό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εδώ, η ίδια η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται για πρώτη φορά να παραδέχεται ότι στο τέλος του 2025 το ύψος των προβλεπόμενων δανειακών διευκολύνσεων που αφορούν διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και εμπορικές τράπεζες θα είναι μειωμένο στα 9,8 δισ. ευρώ από 11,182 δισ. ευρώ που προβλεπόταν μέχρι πριν λίγους μήνες. Και ότι το αντίστοιχο ύψος των δανείων στο τέλος του προγράμματος θα φτάσει στα 13,268 δισ. ευρώ από 15,428 δισ. ευρώ που προβλεπόταν μέχρι τον περασμένο Ιούλιο (μείον 2,2 δισ. ευρώ περίπου).
«Μπροστά στο διαφαινόμενο αδιέξοδο για την απώλεια πόρων η κυβέρνηση, σύμφωνα με τη νέα πρόταση αναθεώρησης, φαίνεται ότι θυμήθηκε τελευταία στιγμή την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (προτείνει σχετικό νέο μέτρο, το 16403 σε συνδυασμό με το 16405) στην οποία προτείνει να μεταβιβαστούν 2 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας λίγο πριν τη λήξη του.
Θα δούμε τι και πώς θα δουλέψει στα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια που απομένουν. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει επακριβώς τι συμβαίνει και γιατί έπρεπε να φτάσουμε στο πάρα πέντε για να ενεργοποιηθεί σε αυτό τον βαθμό η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα», αναφέρει ο κ. Γερουλάνος.
Δείτε ολόκληρη τη λίστα με τα 135 αναθεωρημένα μέτρα εδώ
