Στο επίκεντρο, ένεκα και της καθολικής εφαρμογής του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής, βρίσκεται η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας, μέσω της οποίας οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα μπορούν να διασταυρώνουν τις ποσότητες και την προέλευση των πρώτων υλών με τα προϊόντα που παράγονται και διατίθενται στην αγορά. Ουσιαστικά, το ζητούμενο είναι να περιοριστούν τα περιθώρια για ελληνοποιήσεις και λανθασμένες ή παραπλανητικές ενδείξεις προέλευσης, αλλά και να αποκτήσει η αγορά σαφέστερη εικόνα για το πραγματικό μέγεθος της ελληνικής παραγωγής.
Όπως ανέφερε, μιλώντας σε δημοσιογραφικό πηγαδάκι σε δημοσιογραφική αποστολή στην ΕΑΣΘ - Αγροτική Εταιρική Σύμπραξη Θεσσαλονίκης Α.Ε. (πρώην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Θεσσαλονίκης) στη Χαλάστρα, με αφορμή το πρόγραμμα Eu RICE, ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος, η σχετική συζήτηση τέθηκε πρόσφατα σε σύσκεψη με την Ανεξάρτητη Αρχή, με αντικείμενο τα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα την τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος.
«Θέλει να πιάσει τους παραγωγούς από παντού, να μην αφήσει να περνάει τίποτα. Από την άλλη πλευρά όμως, θέλει να πατάξει τις ελληνοποιήσεις», σημείωσε.
Η διαδρομή της πρώτης ύλης σε πραγματικό χρόνο
Κεντρικό ρόλο στον νέο μηχανισμό αναμένεται να διαδραματίσει το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής, σε συνδυασμό με το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή.
Η φιλοσοφία του συστήματος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο ηλεκτρονικό αποτύπωμα της πρώτης ύλης σε κάθε στάδιο της αλυσίδας. Από την ποσότητα γάλακτος που παράγεται και διακινείται έως την ποσότητα που εισέρχεται στη μεταποίηση και τα τελικά προϊόντα που φτάνουν στην αγορά.
Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτικές αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν διασταυρώσεις μεταξύ εισροών και εκροών. Δηλαδή, να ελέγχουν εάν οι ποσότητες πρώτης ύλης που δηλώνονται από μια μεταποιητική μονάδα είναι συμβατές με τις ποσότητες τελικών προϊόντων που παράγονται, στη βάση και σχετικών προτύπων για τις αναγκαίες ποσοστώσεις. Δηλαδή, με βάση π.χ. την εξίσωση Χ ποσότητα γάλακτος οδηγεί σε Ψ ποσότητα φέτας ή γιαουρτιού να καταφαίνεται εάν υπάρχει αναλογικότητα εγχώριας παραγωγής πρώτης ύλης και μεταποιημένων προϊόντων.
«Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν θα έχουν ηλεκτρονικό barcode, θα ανεβαίνουν πάνω και θα γίνεται σύγκριση πόσους κωδικούς έβγαλε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε», ανέφερε ο κ. Τσοπάνος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι το ελληνικό γάλα να αναγράφεται ως ελληνικό, ενώ το εισαγόμενο να φέρει την ένδειξη «ΕΕ». Βέβαια υπάρχει και η σχετική κοινοτική νομοθεσία που θα πρέπει να γίνει σεβαστή σε σχέση με αναγραφές προέλευσης κτλ.
Στο μικροσκόπιο και το κρέας
Αντίστοιχη συζήτηση έγινε, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, και για την αγορά κρέατος, όπου η παρακολούθηση της προέλευσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της υψηλής συμμετοχής των εισαγωγών στην εγχώρια κατανάλωση.
Όπως ανέφερε, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Σε αυτό το περιβάλλον, η δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας του προϊόντος από την εισαγωγή ή την εγχώρια παραγωγή έως το σημείο πώλησης αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον έλεγχο της αγοράς και της επισήμανσης της προέλευσης.
Η ηλεκτρονική καταγραφή αναμένεται, επομένως, να λειτουργήσει ως εργαλείο διασταύρωσης των στοιχείων σε όλη την αλυσίδα, από την πρώτη ύλη έως το τελικό προϊόν.
Το χρονοδιάγραμμα
Ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΕΚ διευκρίνισε ότι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει θέσει χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των στοιχείων, με στόχο να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα.
Η ολοκλήρωση του σχεδιασμού θα αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς την ψηφιοποίηση των ελέγχων στην αλυσίδα τροφίμων, με την προέλευση της πρώτης ύλης να συνδέεται ηλεκτρονικά με την παραγωγή και την εμπορική διάθεση του τελικού προϊόντος.
Μειωμένη παραγωγή, αυξημένη ζήτηση
Στο μεταξύ, η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος παρουσιάζει κάμψη. Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, το επτάμηνο του τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, την ώρα που, όπως σημείωσε, «βλέπουμε τη ζήτηση να αυξάνεται».
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τη σημασία της παρακολούθησης των ροών πρώτης ύλης στην αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική παραγωγή καλείται να καλύψει αυξανόμενη ζήτηση.
Τέλος, ο κ. Τσοπάνος εκτίμησε ότι μετά το 2029 ο κλάδος της τροφικής βιομηχανίας θα εισέλθει σε περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων, καθώς έως τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη.
