Αυτό ήταν και το βασικό μήνυμα που προέκυψε από το 11ο Business Forum Greece-Sweden την Παρασκευή (25/9), όπου η διμερής σχέση αποτέλεσε την αφετηρία μιας ευρύτερης συζήτησης για την Ευρώπη.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, και τον πρώην διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Σουηδίας, Στέφαν Ίνγκβες, να ανταλλάσσουν απόψεις για την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πάνελ του φόρουμ.
Ο Γιάννης Στουρνάρας, αναφερόμενος στις διαδοχικές κρίσεις που έχει περάσει η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, επέμεινε στην ανάγκη να προχωρήσει η υλοποίηση των προτάσεων των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και της ενιαίας αγοράς. Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε και το ζήτημα του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, θεωρώντας το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ένα σημαντικό ευρωπαϊκό επίτευγμα και επαναλαμβάνοντας την ανάγκη η Ευρώπη να προχωρήσει σε κρίσιμες τομές, ώστε να αντέξει στον ανταγωνισμό απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν συγκριθεί με την παράδοση των βόρειων ευρωπαϊκών χωρών. Ελλάδα και Σουηδία βρίσκονται, στα οικονομικά και δημοσιονομικά θέματα σε δύο διαφορετικά άτυπα στρατόπεδα στο εσωτερικό της ΕΕ. Η Αθήνα έχει ταχθεί υπέρ της αξιοποίησης του κοινού δανεισμού και για νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, ενώ η Στοκχόλμη, όπως και άλλες βόρειες χώρες, αλλά και η Γερμανία και η Ολλανδία, παραμένει πιο επιφυλακτική.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε, πάντως, ότι οι συνθήκες που είχαν οδηγήσει πριν από περίπου 15 χρόνια στην απόρριψη του κοινού δανεισμού και τις διαφορετικές λύσεις έχουν πλέον αλλάξει. Τότε, όπως επισήμανε, οι τράπεζες του Νότου αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα και η κοινή ανάληψη βάρους ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Σήμερα, το ζήτημα αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί και η Ευρώπη μπορεί να αξιοποιήσει τον κοινό δανεισμό για τομείς όπως η άμυνα, η έρευνα και η πράσινη μετάβαση.
Από την πλευρά του, ο Στέφαν Ίνγκβες συμφώνησε ως προς τις παθογένειες του ευρωπαϊκού κατακερματισμού, επισημαίνοντας, ωστόσο, τα εμπόδια που δημιουργεί η συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών οπτικών. Όπως ανέφερε, οι χώρες εξακολουθούν να προστατεύουν τις δικές τους αγορές και τα δικά τους συμφέροντα, με αποτέλεσμα ακόμη και κράτη που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν από κοινού να διατηρούν ξεχωριστές αγορές, διαιωνίζοντας έτσι το κατακερματισμένο τοπίο στο ευρωπαϊκό μπλοκ.
Στη συνέχεια, οι δύο ομιλητές εστίασαν και στην επόμενη μεγάλη πρόκληση, αυτή της τεχνητής νοημοσύνης, με αφορμή την πρόσφατη παραβίαση κρατικών συστημάτων στην Αυστραλία από AI agent της OPEN AI. Ο κ. Στουρνάρας έθεσε το ερώτημα εάν η ΤΝ θα μπορέσει τελικά να δημιουργήσει αρκετές νέες θέσεις εργασίας ώστε να αντισταθμίσει τις θέσεις που θα χαθούν. Το ζήτημα δεν είναι μόνο κοινωνικό, αλλά και δημοσιονομικό: «Εάν οι μηχανές αντικαταστήσουν εργαζομένους, ποιος θα χρηματοδοτεί στο μέλλον τις ασφαλιστικές εισφορές και το κοινωνικό κράτος;» αναρωτήθηκε ο επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ο κ. Ίνγκβες, από την πλευρά του, συμμερίστηκε τους προβληματισμούς αυτούς, δηλώνοντας, ωστόσο, αισιόδοξος ότι ο κόσμος έχει καταφέρει να ανταποκριθεί σε μεγάλες αλλαγές και στο παρελθόν και ότι θα μπορέσει να το ξανακάνει.
