«Η επάρκεια εισοδήματος βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να δηλώνουν ότι το μηνιαίο τους εισόδημα δεν επαρκεί έως το τέλος του μήνα», αναφέρει σε έκθεσή του το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της ΓΣΕΒΕΕ.

«Οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στη μεσαία τάξη», επισημαίνεται στην έκθεση.

Η στεγαστική κρίση και οι ρίζες της

Πολλά από τα προβλήματα ανάγονται στα χρόνια της κρίσης, όταν η οικοδομική δραστηριότητα σχεδόν πάγωσε. Σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζας Πειραιώς πέρυσι, υπάρχει έλλειψη 180.000 κατοικιών προς ενοικίαση ή πώληση στις μεγάλες ελληνικές πόλεις.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το πρόγραμμα «χρυσής βίζας», που ισχύει από το 2014 και προσφέρει άδεια διαμονής σε αλλοδαπούς που αγοράζουν ακίνητα, επιδείνωσε αυτή την έλλειψη. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, 20.000 ακίνητα -κυρίως στην Αθήνα- έχουν πωληθεί σε ξένους, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης.

Παράλληλα, άλλα 150.000 έχουν μετατραπεί σε βραχυχρόνιες μισθώσεις για τουρίστες.

Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network με γραφεία σε όλη την Ελλάδα, αναφέρει ότι η ζήτηση για ενοικίαση είναι τόσο υψηλή, ώστε σε κάθε προβολή ακινήτου εμφανίζονται εκατοντάδες ενδιαφερόμενοι.

«Είναι σαν να περιμένουν οι άνθρωποι στην ουρά σε παντοπωλείο τη δεκαετία του 1940. Τότε περίμεναν για τρόφιμα, λάδι, ψωμί. Σήμερα, η Ελλάδα φαίνεται να περιμένει στην ουρά για ένα σπίτι».

Η απόκτηση κατοικίας καθίσταται επίσης ολοένα και πιο απρόσιτη για πολλούς Έλληνες, με το ποσοστό ιδιοκατοίκησης να υποχωρεί κάτω από το 70% το 2024 -το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ- από περίπου 77% το 2009.

Η Ελλάδα ξεχωρίζει στην ευρωπαϊκή στεγαστική κρίση

«Η αύξηση των ενοικίων αποτελεί πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όμως η Ελλάδα ξεχωρίζει», αναφέρει χαρακτηριστικά το Reuters.

Από το 2019 έως το 2024, καθώς η χώρα έβγαινε από χρόνια επώδυνης λιτότητας, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο περισσότερο από 50%, σύμφωνα με την E-Real Estate. Την ίδια περίοδο, τα ενοίκια για διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων αυξήθηκαν κατά 26% στη Μαδρίτη και 14% στο Παρίσι.

Οι μέσοι ελληνικοί μισθοί αυξήθηκαν περίπου 27% στο ίδιο διάστημα, ενώ στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι Έλληνες δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.

Η κυβέρνηση επιδοτεί τα ενοίκια για ορισμένα χαμηλόμισθα νοικοκυριά, ωστόσο οι ενοικιαστές δηλώνουν ότι το μέτρο έχει περιορισμένο αντίκτυπο. Πάνω από το 83% των Ελλήνων αναφέρουν ότι δεν μπορούν να αποταμιεύσουν, ενώ το 40% δήλωσε ότι το περασμένο έτος περιόρισε τις δαπάνες για εστιατόρια και κινηματογράφο σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ.