Αυτή η κατάσταση αναμένεται να αλλάξει άμεσα. Μέχρι το τέλος Μαρτίου, η ΑΑΔΕ προχωρά στην ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας που θα συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο περιβάλλον όλα τα δεδομένα που έχουν δηλωθεί κατά καιρούς για τα ακίνητα. Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν εκ νέου να ελέγξουν και να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους, όπου αυτό απαιτείται.
Το ΜΙΔΑ δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη υποχρέωση δήλωσης. Πρόκειται για ένα εργαλείο που επιτρέπει στο κράτος να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη και συνεχή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας, διευκολύνοντας το σχεδιασμό πολιτικών για τη φορολογία, τη στέγαση και την ανάπτυξη. Παράλληλα, ενδέχεται να φέρει στο φως και ακίνητα που δεν είχαν ποτέ δηλωθεί.
Με την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες θα αποκτήσουν πρόσβαση, μέσω των προσωπικών τους κωδικών στο myAADE, σε μια συγκεντρωτική εικόνα της περιουσίας τους.
Πιο συγκεκριμένα, για κάθε ακίνητο θα εμφανίζονται τρεις βασικές καρτέλες: τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης (όπως ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση), τα δεδομένα του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα) και πληροφορίες από άλλες δημόσιες πηγές, οι οποίες θα εμπλουτίζονται σταδιακά.
Ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να αντιστοιχίσει τον ΑΤΑΚ με τον ΚΑΕΚ και να ελέγξει τυχόν αποκλίσεις. Το σύστημα θα επισημαίνει ασυμφωνίες και θα ζητά επιβεβαίωση ή διόρθωση των στοιχείων.
Για κάθε ακίνητο απαιτείται επιβεβαίωση βασικών δεδομένων, όπως η ταυτότητα, η διεύθυνση, το ποσοστό και το είδος δικαιώματος (πλήρης ή ψιλή κυριότητα, επικαρπία), καθώς και τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα τετραγωνικά μέτρα, όπου αναμένονται αποκλίσεις λόγω διαφορετικών δηλώσεων στο παρελθόν.
Επιπλέον, θα πρέπει να ελεγχθούν στοιχεία που προέρχονται από άλλους φορείς, όπως οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η σωστή δήλωση της χρήσης του ακινήτου. Οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε περισσότερες από 60 κατηγορίες χρήσης, όπως κατοικία, επαγγελματικός χώρος, αγροτική εκμετάλλευση ή μίσθωση.
Σε περιπτώσεις μισθωμένων ακινήτων, θα πρέπει να καταχωριστούν αναλυτικά στοιχεία για τον μισθωτή, το ύψος του ενοικίου, τη διάρκεια και το είδος της μίσθωσης. Τυχόν ασυμφωνίες με τα φορολογικά δεδομένα θα εντοπίζονται αυτόματα, αν και προβλέπεται αρχικά μια περίοδος ευελιξίας, λόγω ταυτόχρονων φορολογικών υποχρεώσεων.
Οι αποκλίσεις που θα προκύψουν δεν θεωρούνται απαραίτητα παραβάσεις. Αντιθέτως, αναγνωρίζεται ότι αποτελούν αποτέλεσμα δεκαετιών ασυντόνιστης λειτουργίας των συστημάτων. Το ΜΙΔΑ στοχεύει ακριβώς στη διόρθωση αυτών των λαθών μέσω μιας ενιαίας διαδικασίας.
Ιδιαίτερες δυσκολίες αναμένονται στα αγροτεμάχια, όπου σε πολλές περιοχές επικρατούν άτυπες πρακτικές μεταβίβασης ή χρήσης χωρίς επίσημη καταγραφή. Στο εξής, όμως, τα στοιχεία αυτά θα συνδέονται με επιδοτήσεις και αγροτικά προγράμματα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ακριβή καταγραφή τους.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ξεκαθαρίζει ότι στόχος δεν είναι η επιβολή κυρώσεων, αλλά η ορθή αποτύπωση της περιουσίας. Οι ιδιοκτήτες θα έχουν επαρκή χρόνο για διορθώσεις, με δυνατότητα παρατάσεων. Ωστόσο, από τον Απρίλιο και μετά, κάθε νέα μίσθωση ή μεταβολή στη χρήση ακινήτου θα πρέπει να δηλώνεται άμεσα στο σύστημα.
Τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν δεν θα παραμείνουν στατικά. Θα ενημερώνονται συνεχώς και θα αξιοποιηθούν για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων, την αυτόματη συμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, αλλά και τον σχεδιασμό πολιτικών για τη στέγαση και τη φορολογία.
Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, το ΜΙΔΑ αποτελεί ευκαιρία τακτοποίησης παλαιών σφαλμάτων. Για όσους αμελήσουν τη διαδικασία, οι συνέπειες αναμένεται να είναι τόσο φορολογικές όσο και διοικητικές. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια καταγραφής της ακίνητης περιουσίας σε εθνικό επίπεδο.
