Μπάμπης Παπαδημητρίου
«Tο πραγματικά συνταρακτικό γεγονός που θα προκύψει όταν τελειώσει η επανακαταμέτρηση του εθνικού «εισοδήματος», θα είναι πως, επιτέλους, θα εξηγήσουμε πειστικότερα τον πλούτο που βλέπουμε γύρω μας. Να σημειώσουμε, κατά πρώτον, πόσο διαφορετικό πράγμα είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, στο οποίο αναφέρεται η λεξούλα «ΑΕΠ», με το ατομικό (ή οικογενειακό) εισόδημα στο οποίο λογικά αναφερόμαστε όταν κρίνουμε την οικονομική μας κατάσταση. Μπορεί, για παράδειγμα, μια χώρα να είναι «πλούσια» και όμως η μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων της να μην είναι καθόλου «πλούσιοι». Αν εξάγει χρυσό ή άλλα πανάκριβα μεταλλεύματα, πετρέλαιο ή εξαιρετικά αγαθά υψηλής τεχνολογίας, όπλα ή ναρκωτικά, τότε θα έχει μεγάλο ΑΕΠ. Είναι άλλη υπόθεση ποιο τμήμα του ΑΕΠ μοιράζεται και με ποιον τρόπο στους κατοίκους της συγκεκριμένης χώρας.
Γι αυτό, λοιπόν, το «κατά κεφαλήν ΑΕΠ» είναι ένα καλό μέτρο σύγκρισης για τη θέση της χώρας στον διεθνή καταμερισμό της οικονομίας, δεν λέει όμως τίποτε το σημαντικό για την κατάσταση των «κεφαλών». Υποθέτουμε, ωστόσο, πως στην ομάδα των χωρών στην οποία ανήκει η Ελλάδα, τα πράγματα γίνονται με ένα, λίγοπολύ, καθορισμένο τρόπο. Εχουμε δημοκρατία, ελεύθερη αγορά, στιβαρά δικαιώματα ιδιοκτησίας κεφαλαίου και διάθεσης των εργασιακών μας δυνατοτήτων, ανεπτυγμένο κράτος πρόνοιας και ανεμπόδιστες συναλλαγές με τις άλλες χώρες της ίδιας τουλάχιστον ομάδας. Με την προϋπόθεση αυτή, μια καλύτερη στατιστική αποτύπωση του προϊόντος, που δημιουργείται κάθε χρόνο στην χώρα, μάς οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα ότι είμαστε πολύ πλουσιότεροι απ όσο θέλουμε να παραδεχθούμε.
Είτε μας αρέσει είτε όχι, η αλήθεια είναι πως είμαστε από τα πλουσιότερα κράτη της υφηλίου. Και ακόμη: η συγκριτική θέση μας έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ενα παράδειγμα. Φτάνει το Μετρό στη συνοικία σας και το ιδιόκτητο σπίτι σας δεν απέχει περισσότερο από πεντακόσια μέτρα από το σταθμό. Η εμπορική του αξία αυξάνεται. Τα δημοτικά τέλη επίσης, αφού υπολογίζονται βάσει των τιμών της Εφορίας, που ακολουθούν τη φούσκα των ακινήτων. Λαμβάνετε ευκολότερα επισκευαστικό δάνειο, υποθηκεύετε το ακριβότερο ακίνητό σας και ξοδεύετε τα δανεικά σε μεγαλύτερη κατανάλωση. Συγχαρητήρια, μόλις συμβάλλατε στην αύξηση του ΑΕΠ!
Το κατασκευαστικό μπουμ μετά το 1998, η διόγκωση του εμπορίου, η προσφορά νέων και πανάκριβων υπηρεσιών (π.χ. κινητή τηλεφωνία) είναι η εμφανίσιμη μεριά του παγόβουνου που θα αποκαλύψει η νέα απογραφή του εθνικού μας «εισοδήματος». Υπάρχει και η κακόφημη: η δεύτερη δουλειά, η αδήλωτη εργασία, η πώληση χωρίς τιμολόγια και αποδείξεις θα καταγραφούν τώρα καλύτερα. Οχι μόνον γιατί η Στατιστική κάνει καλύτερα τη δουλειά της. Αλλά για τον απλούστατο λόγο ότι όλα αυτά, τελικά, τα ξοδεύουμε και άρα, τελικά, θα καταγραφούν. Το ίδιο, άλλωστε, είχε συμβεί και πριν από μερικά χρόνια. Μόνο που τότε δεν το παρατραβήξαμε, για να «κοροϊδεύουμε» καλύτερα του Ευρωπαίους, προς τους οποίους είχαμε τεντωμένο το «ζητιανιάρικο» χέρι μας.»
Καθημερινή
Από το πρώτο θέμα
«Δεν σημαίνει ουσιαστικά τίποτε, για την τσέπη των Ελλήνων, η κατά 25% αναθεώρηση του ΑΕΠ, που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Δεν γίναμε πιο πλούσιοι, αφού δεν αυξήθηκε το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν, αλλά παραμένει το ίδιο.
Αλλαξε, βεβαίως, ο τρόπος μέτρησης, με αποτέλεσμα να δείξει η αναθεώρηση, ότι το ΑΕΠ στα χαρτιά είναι υψηλότερο από το έως τώρα εμφανιζόμενο. Πρόκειται, δηλαδή, για μια εικονική αύξηση του ΑΕΠ, που ανησύχησε την κυβέρνηση, η οποία αρχικά πανηγύρισε για το «επίτευγμα».
Ανησύχησε η κυβέρνηση, διότι η εντύπωση που προκαλείται με την κατά 25% αναθεώρηση ευνοεί την προβολή και την ένταση διεκδικήσεων από την πλευρά των εργαζομένων.
Υπάρχει και δεύτερος εξ ίσου σοβαρός λόγος ανησυχίας για το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο. Η αναθεώρηση κατά 25% σημαίνει αυτόματα και μείωση του ελλείμματος, οπότε η Ευρωπαϊκή Ενωση θα θεωρήσει πλούσια χώρα την Ελλάδα και θα περικόψει χρηματοδοτήσεις, αλλά και θα της ζητήσει να συνεισφέρει περισσότερα στον κοι