Σύμφωνα με το CNBC, το ανανεωμένο ενδιαφέρον της Ευρώπης για την πυρηνική ενέργεια δείχνει πώς ορισμένες χώρες προσπαθούν να εξασφαλίσουν ενεργειακή ανεξαρτησία, μελετώντας ταυτόχρονα τις εναλλακτικές τους.
Η Δανία, η Ισπανία και η Γερμανία είναι οι πιο πρόσφατες χώρες που σηματοδοτούν μεταστροφή στη στάση τους. Η Δανία ανακοίνωσε πως θα επανεξετάσει την απαγόρευση 40 ετών στην πυρηνική ενέργεια, μελετώντας προηγμένες τεχνολογίες όπως οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες. Η Ισπανία, ενώ συνεχίζει να σχεδιάζει το σταδιακό κλείσιμο των αντιδραστήρων της, άφησε για πρώτη φορά ανοικτό το ενδεχόμενο επέκτασης της λειτουργίας τους. Η Γερμανία, που έκλεισε τα τελευταία της πυρηνικά εργοστάσια το 2023, εγκατέλειψε την αντίθεσή της στην αναγνώριση της πυρηνικής ενέργειας ως «πράσινης» στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την πυρηνική ενέργεια έρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας για την ασφάλεια εφοδιασμού, το αυξανόμενο κόστος των ανανεώσιμων υποδομών και τις προκλήσεις εξισορρόπησης των δικτύων. Παρόλο που οι τεχνολογίες αιολικής και ηλιακής ενέργειας είναι πλέον σημαντικά φθηνότερες από το παρελθόν, οι «κρυφές» δαπάνες για την αποθήκευση και μεταφορά της ενέργειας —λόγω της αστάθειας παραγωγής— φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για σταθερές βάσεις φορτίου.
«Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια παραμένουν ο ακρογωνιαίος λίθος της πράσινης μετάβασης, αλλά πρέπει να εξετάσουμε εάν οι νέες πυρηνικές τεχνολογίες μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά», δήλωσε στο CNBC ο υπουργός Ενέργειας της Δανίας, Λαρς Άαργκααρντ.
Η κυβέρνηση της Δανίας, που απαγόρευσε την ατομική ενέργεια το 1985, ξεκαθαρίζει πως δεν εξετάζει την επιστροφή σε παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Αντιθέτως, η ανάλυση θα επικεντρωθεί σε τεχνολογίες νέας γενιάς, πιο μικρής κλίμακας και δυνητικά ασφαλέστερες.
Ματιά στο Νότο: η Ισπανία ανάμεσα σε blackout και πράσινα διλήμματα
Η Ισπανία επίσης βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Παρότι το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει τον τερματισμό των πυρηνικών μονάδων ως το 2035, η Υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Σάρα Άαγκσεν, δήλωσε πως τίποτα δεν έχει ακόμη αποκλειστεί. Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν λίγο μετά από μια μαζική διακοπή ρεύματος που επηρέασε την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη νότια Γαλλία, εγείροντας ερωτήματα για την αξιοπιστία των ανανεώσιμων πηγών.
Αν και ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και ο εθνικός διαχειριστής του δικτύου REE διέψευσαν ότι οι ανανεώσιμες ευθύνονται για το μπλακ άουτ, το περιστατικό άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την αναγκαιότητα ενός «σταθερού» πυλώνα ενέργειας.
Η στροφή της Γερμανίας και η γαλλογερμανική σύγκλιση
Η μεγαλύτερη έκπληξη ίσως προήλθε από το Βερολίνο. Η νέα κυβέρνηση υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς εγκατέλειψε την αντίθεσή της προς τη Γαλλία, η οποία επιδιώκει την επίσημη ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στις «πράσινες» επενδύσεις της ΕΕ. Η Γερμανία μέχρι πρότινος είχε βάλει οριστικό τέλος στην πυρηνική της εποχή, μετά το κλείσιμο των τελευταίων τριών αντιδραστήρων.
Η συμφωνία αυτή συνιστά σημαντική αλλαγή κατεύθυνσης σε μια χώρα που, μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα το 2011, είχε επενδύσει καθολικά στις ανανεώσιμες πηγές.
Κρίσιμη καμπή για το μέλλον της ενέργειας στην Ευρώπη
Παρότι η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ συνέχισε να αυξάνεται – με την αιολική και ηλιακή ενέργεια να φτάνουν το 30% του συνολικού μείγματος στο πρώτο εξάμηνο του 2024 – η πυρηνική ενέργεια κατέγραψε επίσης αύξηση κατά 3,1%, σύμφωνα με το ενεργειακό ινστιτούτο Ember.
Ο Γκέοργκ Ζάκμαν του Bruegel σημειώνει ότι, παρότι οι νέες πυρηνικές εγκαταστάσεις είναι εξαιρετικά ακριβές και απαιτούν δεκαετίες για να αποδώσουν, η ιδέα των μικρών, φθηνότερων αντιδραστήρων ενισχύει τη φαντασία πολιτικών και βιομηχανίας.
Ωστόσο, προειδοποιεί πως όσο η Ευρώπη δεν προχωρά σε μαζικές επενδύσεις σε καθαρή ηλεκτροπαραγωγή, η διχογνωμία μεταξύ ανανεώσιμων και πυρηνικών ωφελεί τελικά... το φυσικό αέριο.
«Καίγεται όσο δεν επενδύουμε αρκετά σε καθαρές λύσεις», σημειώνει χαρακτηριστικά.
