Πιο αναλυτικά, σε ανακοίνωσή της την Παρασκευή (19/9), η Fitch αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ιταλίας κατά μία βαθμίδα, στο BBB+, τοποθετώντας τη χώρα τρεις βαθμίδες πάνω από την κατηγορία «σκουπίδια» (junk). Η προοπτική της αξιολόγησης χαρακτηρίζεται πλέον ως σταθερή.

«Η αναβάθμιση αυτή αντικατοπτρίζει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην πορεία των δημόσιων οικονομικών της Ιταλίας, στηριζόμενη στο ενισχυμένο ιστορικό δημοσιονομικής πειθαρχίας και στη σαφή προσήλωση στους δημοσιονομικούς στόχους, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα, στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου», αναφέρεται στην έκθεση του οίκου. «Η πολιτική σταθερότητα, η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και η μείωση των εξωτερικών ανισορροπιών ενισχύουν περαιτέρω την πιστοληπτική εικόνα της χώρας», πρόσθεσε.

Η αναβάθμιση αυτή έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά την υποβάθμιση της Γαλλίας από τον ίδιο οίκο, γεγονός που, σύμφωνα με το Bloomberg, αναδεικνύει τη μετατόπιση ισορροπιών μεταξύ των κυριότερων ευρωπαϊκών οικονομιών. Ενώ η Γαλλία αντιμετωπίζει πολιτική αστάθεια εν μέσω της προσπάθειας συμμόρφωσης με το όριο 3% του ελλείμματος επί του ΑΕΠ που ορίζει η Ε.Ε., η Ιταλία φαίνεται να πλησιάζει αυτόν τον στόχο ήδη από το επόμενο έτος, απολαμβάνοντας παράλληλα σχετική πολιτική σταθερότητα υπό την ηγεσία της Μελόνι.

Πρόκειται για σημαντική στροφή, αν λάβει κανείς υπόψη ότι στο παρελθόν η Ιταλία θεωρούνταν ο αδύναμος κρίκος της ευρωζώνης, με συνεχείς αλλαγές κυβερνήσεων.

«Ξαναβάλαμε την Ιταλία στον σωστό δρόμο», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι, σχολιάζοντας την έκθεση του Fitch, και τόνισε πως αυτό ήταν αποτέλεσμα «πολλής δουλειάς, μελέτης, σοβαρότητας και διακριτικότητας».

Ο οίκος Fitch βασίζει την αναβάθμιση στην υπόθεση ότι η κυβέρνηση θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της για μείωση του ελλείμματος. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες ήδη καταρτίζουν τον νέο κρατικό προϋπολογισμό, ενσωματώνοντας τον δημοσιονομικό στόχο για το επόμενο έτος, με την έγκριση να αναμένεται από την πρωθυπουργό και το υπουργικό συμβούλιο έως τα τέλη του μήνα.

Η στάση των επενδυτών απέναντι στην Ιταλία έχει επίσης αλλάξει σημαντικά. Το λεγόμενο spread – δηλαδή η διαφορά απόδοσης των 10ετών ιταλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών – έχει υποχωρήσει κάτω από τις 80 μονάδες βάσης, δηλαδή σε λιγότερο από το ένα τρίτο του επιπέδου που βρισκόταν όταν η Μελόνι ανέλαβε καθήκοντα το 2022.

Η πτώση στο κόστος δανεισμού της Ιταλίας δημιουργεί πλέον ένα απρόσμενο δημοσιονομικό περιθώριο αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο η κυβέρνηση μπορεί να αξιοποιήσει στον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής. Ωστόσο, με δημόσιο χρέος που ξεπερνά το 130% του ΑΕΠ, η πρόκληση για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών παραμένει τεράστια.

Η θετική αξιολόγηση από τον Fitch στρέφει τώρα τα βλέμματα στον οίκο Moody’s Ratings, ο οποίος εξακολουθεί να διατηρεί την Ιταλία μόλις μία βαθμίδα πάνω από την κατηγορία «junk» – κάτι που πλέον τη διαφοροποιεί αρνητικά από τους υπόλοιπους. Από τις πέντε εταιρείες αξιολόγησης που αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σκοπούς ενεχύρων, οι τέσσερις έχουν τοποθετήσει την Ιταλία δύο βαθμίδες υψηλότερα.

Η Moody’s δεν αναμένεται να προχωρήσει σε νέα αξιολόγηση πριν από τις 21 Νοεμβρίου. Μέχρι τότε, το ενδιαφέρον στρέφεται στις πιθανές αξιολογήσεις που ενδέχεται να δημοσιεύσουν οι S&P Global Ratings, Morningstar DBRS και Scope Ratings.