Η ανακοίνωση του Τραμπ την Κυριακή (21/12) ότι ο κυβερνήτης της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, θα αναλάβει καθήκοντα ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ προκάλεσε νέα έξαρση της έντασης σχετικά με το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για το τεράστιο, ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, συμμάχου στο ΝΑΤΟ. Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε σε σχόλια προς δανικά μέσα ενημέρωσης ότι σκοπεύει να καλέσει τον πρέσβη των ΗΠΑ.
«Το έχουμε πει και στο παρελθόν. Το λέμε ξανά. Τα εθνικά σύνορα και η κυριαρχία των κρατών θεμελιώνονται στο διεθνές δίκαιο», ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν. «Πρόκειται για θεμελιώδεις αρχές. Δεν μπορείς να προσαρτήσεις μια άλλη χώρα. Ούτε καν με επιχείρημα τη διεθνή ασφάλεια».
«Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και οι ΗΠΑ δεν θα αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας», πρόσθεσαν στη δήλωση που εστάλη μέσω email από το γραφείο της Φρεντέρικσεν, όπως μεταδίδει το AP. «Αναμένουμε σεβασμό στην κοινή μας εδαφική ακεραιότητα».
Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία
Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της προεδρικής του μετάβασης και τους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ κάλεσε επανειλημμένα για την υπαγωγή της Γροιλανδίας στη δικαιοδοσία των ΗΠΑ και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής δύναμης για την ανάληψη του ελέγχου του νησιού της Αρκτικής, το οποίο είναι πλούσιο σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας. Τον Μάρτιο, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επισκέφθηκε μια απομακρυσμένη αμερικανική στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία και κατηγόρησε τη Δανία ότι υποεπενδύει στην περιοχή.
Το ζήτημα σταδιακά έπαψε να απασχολεί τα πρωτοσέλιδα, όμως τον Αύγουστο Δανοί αξιωματούχοι κάλεσαν τον ανώτατο Αμερικανό διπλωμάτη στην Κοπεγχάγη, έπειτα από δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο τουλάχιστον τρία άτομα με διασυνδέσεις με τον Τραμπ είχαν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία. Η Δανία είναι σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ.
Ειδικός απεσταλμένος για τη Γροιλανδία
Την Κυριακή (21/12), ο Τραμπ ανακοίνωσε τον διορισμό του Λάντρι ως ειδικού απεσταλμένου, λέγοντας ότι «ο Τζεφ κατανοεί πόσο ουσιαστική είναι η Γροιλανδία για την εθνική μας ασφάλεια και θα προωθήσει δυναμικά τα συμφέροντα της χώρας μας για την ασφάλεια και την επιβίωση των συμμάχων μας και, πράγματι, ολόκληρου του κόσμου».
Ο Λάντρι έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «είναι τιμή να σας υπηρετώ σε αυτή την εθελοντική θέση για να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Οργισμένη η αντίδραση της Κοπεγχάγης
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε σε σύντομη ανακοίνωση ότι «ο διορισμός επιβεβαιώνει το συνεχιζόμενο αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία».
«Ωστόσο, επιμένουμε ότι όλοι —συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ— πρέπει να δείχνουν σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας», πρόσθεσε.
Τα δανικά τηλεοπτικά δίκτυα TV2 και DR μετέδωσαν ότι, σε σχόλια που έκανε αργότερα τη Δευτέρα από τα Νησιά Φερόε, ο Ράσμουσεν δήλωσε ότι θα καλέσει τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Κοπεγχάγη, Κένεθ Χάουερι, σε συνάντηση στο υπουργείο.
Πριν από την έκδοση της κοινής δήλωσης με τη Φρεντέρικσεν, ο Νίλσεν έγραψε στο Facebook ότι η Δανία ξύπνησε και πάλι με μια νέα ανακοίνωση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, αλλά αυτό «δεν αλλάζει τίποτα για εμάς στο εσωτερικό».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Δανική Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών ανέφερε σε ετήσια έκθεσή της ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την οικονομική τους ισχύ για να «επιβάλλουν τη θέλησή τους» και να απειλούν με στρατιωτική δύναμη φίλους και αντιπάλους.
Η Δανία είναι μέλος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του ΝΑΤΟ.
Ο Ανουάρ Ελ Ανουνί, εκπρόσωπος της εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΕ, δήλωσε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες ότι δεν είναι αρμόδιος να σχολιάσει αποφάσεις των ΗΠΑ. Τόνισε όμως τη θέση της Ένωσης ότι «η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας του Βασιλείου της Δανίας, της κυριαρχίας του και του απαραβίαστου των συνόρων του είναι ουσιώδης για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
