Η τολμηρή επιχείρηση της κυβέρνησης Τραμπ για τη σύλληψη του ισχυρού άνδρα της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από την κατοικία του, αποτέλεσε μια εντυπωσιακή τακτική επιτυχία. Ωστόσο, καθώς η σκόνη κατακάθεται στο Καράκας, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε θριαμβευτικά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν» πλέον τη Βενεζουέλα, η πραγματικότητα του πώς η Ουάσιγκτον θα κυβερνήσει τη χώρα στο άμεσο μέλλον παραμένει ασαφής και εξαιρετικά περίπλοκη.
Οι σύμμαχοι του Μαδούρο στο Καράκας εξακολουθούν να κατέχουν θέσεις εξουσίας, με ορισμένους να καταγγέλλουν επιθετικά τον «αμερικανικό ιμπεριαλισμό». Οι δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες της αντιπολίτευσης βρίσκονται ουσιαστικά σε εξορία, έχοντας παραγκωνιστεί από την ίδια την κυβέρνηση Τραμπ. Παράλληλα, όπως σημειώνει η Washington Post, η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικών ενεργειών, όχι μόνο κατά της Βενεζουέλας αλλά και εναντίον άλλων αντιλαμβανόμενων εχθρών στην περιοχή, όπως η Κούβα και η Κολομβία.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Κούβας ανέφερε ότι 32 Κουβανοί πράκτορες ασφαλείας σκοτώθηκαν σε «άμεσες μάχες» με αμερικανικές δυνάμεις κατά τη σύλληψη του Μαδούρο. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν «διοικούν» τη χώρα με την παραδοσιακή έννοια, αλλά κατευθύνουν την πορεία της, χρησιμοποιώντας κυρίως οικονομική πίεση μέσω περιορισμών στο εμπόριο πετρελαίου.
Ο πρόεδρος Τραμπ, από την πλευρά του, μίλησε για «επιδιόρθωση» της χώρας, αναδιοργάνωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και διεξαγωγή εκλογών, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι στρατιωτικές ενέργειες σε άλλες χώρες της περιοχής θα μπορούσαν να θεωρηθούν θετικές.
Στη Βενεζουέλα, η πρώην αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες αναγνωρίστηκε από τις ένοπλες δυνάμεις ως προσωρινή πρόεδρος. Παρότι υιοθέτησε έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο προς τις ΗΠΑ, ανώτατοι στρατιωτικοί χαρακτήρισαν τη σύλληψη του Μαδούρο «δειλή απαγωγή» και κάλεσαν σε αντίσταση απέναντι στην «ιμπεριαλιστική επίθεση».
Παρά την απουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος της Βενεζουέλας, σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις παραμένουν σε ετοιμότητα στην Καραϊβική. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει μια ελεγχόμενη μετάβαση χωρίς μακροχρόνια στρατιωτική κατοχή, διατηρώντας όμως ισχυρή πίεση.
Δεν υπάρχει κοινή γραμμή ούτε μέσα στο Λευκό Οίκο
Η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται, πάντως, διχασμένη ως προς τον στόχο της. Ο Μάρκο Ρούμπιο υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ απλώς «καθοδηγούν» τη μελλοντική πορεία της Βενεζουέλας, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη διακίνηση ναρκωτικών, να απομακρύνουν την ιρανική επιρροή και να ανακόψουν τα μεταναστευτικά ρεύματα. Ο Τραμπ, αντίθετα, μιλά πιο ωμά για «διοίκηση» της χώρας, ανασυγκρότηση της οικονομίας και επανεκκίνηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Παρότι ο Μαδούρο βρίσκεται υπό κράτηση στις ΗΠΑ, το μεγαλύτερο μέρος του κρατικού μηχανισμού και του στρατού παραμένει στα χέρια προσώπων του καθεστώτος του. Η ανάδειξη της Ντέλσι Ροντρίγκες ως προσωρινής προέδρου δείχνει ότι οι ΗΠΑ επέλεξαν να αποφύγουν την πλήρη αποδόμηση του καθεστώτος, προτιμώντας μια πιο «ήπια» μετάβαση.
Η αντιπολίτευση, παρά τη λαϊκή της στήριξη και τη νίκη της στις εκλογές του προηγούμενου έτους, βρίσκεται πολιτικά αποδυναμωμένη. Οι δύο βασικοί της ηγέτες είναι εκτός χώρας και η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται απρόθυμη να τους στηρίξει ανοιχτά. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η απόρριψη της Μαρίας Κορίνα Ματσάδο από τον ίδιο τον Τραμπ, γεγονός που αποδίδεται σε προσωπικούς και συμβολικούς λόγους, όπως η αποδοχή του Νόμπελ Ειρήνης.
Σε διεθνές επίπεδο, η εμπλοκή της Κούβας —με δεκάδες νεκρούς στρατιωτικούς— αποκαλύπτει το βάθος των περιφερειακών συμμαχιών του καθεστώτος Μαδούρο και αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Παράλληλα, η παρουσία αμερικανικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στην Καραϊβική λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, αλλά και ως απειλή για νέα στρατιωτική δράση.
Κεντρικό ρόλο στο αμερικανικό σχέδιο παίζει το πετρέλαιο. Η Βενεζουέλα διαθέτει τεράστια αποθέματα, τα οποία η Ουάσιγκτον θεωρεί κίνητρο και εργαλείο επιρροής. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι χωρίς μακροπρόθεσμη σταθερότητα και θεσμικές εγγυήσεις, μεγάλες επενδύσεις είναι απίθανες, παρά τις προεδρικές διακηρύξεις.
Εν κατακλείδι, η Washington Post στην ανάλυσή της τονίζει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ένα πολιτικό και στρατηγικό ναρκοπέδιο. Η σύλληψη του Μαδούρο δεν έλυσε το πρόβλημα της Βενεζουέλας· απλώς εγκαινίασε μια νέα, εξαιρετικά αβέβαιη φάση, όπου τα όρια μεταξύ καθοδήγησης, παρέμβασης και κατοχής παραμένουν θολά.
