Όπως αναφέρει η Deutsche Welle, ξεκινώντας την ομιλία του, ο Κύπριος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η Κύπρος παραμένει «το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βρίσκεται υπό ξένη κατοχή», θέτοντας εξαρχής το ζήτημα της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας στο επίκεντρο. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας στους τομείς της Άμυνας, της Ανταγωνιστικότητας και της Μετανάστευσης, καθώς και στις κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις.

«Δεν μπορεί να καταρρέουν σύνορα στην Ευρώπη, γιατί τότε τα πάντα γίνονται διαπραγματεύσιμα, είτε στην Ουκρανία, είτε στη Γροιλανδία, είτε οπουδήποτε αλλού», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας παράλληλα την αλληλεγγύη της Κύπρου προς τον λαό της Δανίας και τους πολίτες της Γροιλανδίας. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία SAFE ως «εμβληματικό έργο» για την ευρωπαϊκή άμυνα.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία ξεκινά σε μια καθοριστική στιγμή για την ΕΕ, η οποία χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αστάθεια, γεωοικονομικό ανταγωνισμό, πόλεμο στην ήπειρό μας και πιέσεις από τη διττή ψηφιακή και περιβαλλοντική μετάβαση, καθώς και από τη μετανάστευση. Τόνισε ότι η διεθνής τάξη δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και ότι η Ευρώπη πρέπει να ανταποκριθεί με ενότητα, βαθύτερη ολοκλήρωση και αποφασιστική δράση - επιλέγοντας συνεργασία, αλληλεγγύη και πρόοδο.

Επαναλαμβάνοντας τον κεντρικό στόχο της Προεδρίας για μια αυτόνομη και ανοικτή Ένωση, επισήμανε ότι η αυτονομία αποτελεί το επόμενο στάδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, το οποίο απαιτεί εσωτερική ισχύ, ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια και σταθερή προσήλωση στις αξίες της ΕΕ. Οι πολίτες, υπογράμμισε, αναμένουν από την Ευρώπη να προστατεύσει τα σύνορά της, να υπερασπιστεί τη δημοκρατία και να διαφυλάξει τον τρόπο ζωής της, παραμένοντας παράλληλα ένας ανοικτός και αξιόπιστος παγκόσμιος εταίρος.

Όσον αφορά την ασφάλεια και την άμυνα, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας φανέρωσε την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης. Επιβεβαίωσε την αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και τόνισε ότι τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάζουν με τη βία, είτε στην Ουκρανία είτε στη Γροιλανδία είτε οπουδήποτε αλλού — για να μην καταστούν όλα «διαπραγματεύσιμα». Ζήτησε την ταχεία υλοποίηση βασικών αμυντικών πρωτοβουλιών, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανική ικανότητα, ενισχυμένη στρατιωτική κινητικότητα, ασφάλεια στη θάλασσα, στενότερη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα καλύπτει τη διαχείριση της μετανάστευσης, την κυβερνοανθεκτικότητα και τις υβριδικές απειλές.

Η παρέμβαση του Νίκου Χριστοδουλίδη προκάλεσε θετικά σχόλια στην Ολομέλεια, ακόμη και από ευρωβουλευτές των Πράσινων ή από ευρωσκεπτικιστικούς πολιτικούς χώρους, γεγονός που υπογράμμισε τον ευρύτερο φιλοευρωπαϊκό χαρακτήρα της ομιλίας του.

Ωστόσο, δεν έλειψαν και τα ερωτήματα για την πρακτική υλοποίηση ορισμένων δεσμεύσεων. Ενδεικτικά, ο Κύπριος πρόεδρος ανέφερε ότι «προτεραιότητα αποτελεί η προώθηση του σχεδίου για την προσιτή στέγαση, με πλήρη σεβασμό στην αρχή της επικουρικότητας και των εθνικών αρμοδιοτήτων». Η δήλωση αυτή γεννά ερωτήματα, καθώς η στεγαστική πολιτική αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, παρότι η δέσμευση αυτή συνάδει με τις προτεραιότητες που έχει διακηρύξει και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Ιδιαίτερα θερμή ήταν η αντίδραση του επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ. Ο Γερμανός πολιτικός χαρακτήρισε την Κύπρο «κράτος-κλειδί για την ευρωπαϊκή ιστορία», υπενθυμίζοντας ότι αποτέλεσε την αφετηρία του Απόστολου Παύλου, ο οποίος μετέφερε τον Χριστιανισμό στην Ευρώπη. Παράλληλα, επαίνεσε τη Λευκωσία για τις ισχυρές οικονομικές της επιδόσεις, επισημαίνοντας ότι η χώρα καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης που αγγίζουν το 3% ετησίως.

Συζήτηση χωρίς φον ντερ Λάιεν

Αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι, για πρώτη φορά, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν παρευρέθηκε σε συζήτηση της Ολομέλειας για τις προτεραιότητες της εκ περιτροπής Προεδρίας της ΕΕ. Την ίδια ώρα, βρισκόταν στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, σε μια —ίσως τελευταία— προσπάθεια να επηρεάσει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το χρονικό «συγχρονισμό» των δύο παρεμβάσεων, καθώς ακριβώς τη στιγμή που ολοκληρωνόταν η ομιλία Χριστοδουλίδη στο Στρασβούργο, ξεκινούσε η ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Νταβός.

Χαρακτηριστικό ήταν το σχόλιο του Ολλανδού ευρωβουλευτή των Πρασίνων, Μπας Έικχουτ, ο οποίος σημείωσε ότι η κυπριακή Προεδρία αναμένεται να «επισκιαστεί» από τον Ντόναλντ Τραμπ. Όπως ανέφερε, ο Αμερικανός πρόεδρος κινείται υπό την πίεση των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου για το Κογκρέσο, γεγονός που σημαίνει ότι οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες τους επόμενους μήνες, δηλαδή κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας.

Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσώπησε στη σχετική συζήτηση ο Έλληνας Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας.

Αντιδράσεις για Mercosur και κινητοποιήσεις αγροτών

Παράλληλα, ακούστηκαν και μεμονωμένες επικριτικές φωνές, κυρίως για τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ και τη συμφωνία Mercosur. Ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου, μιλώντας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, υποστήριξε ότι η ΕΕ «παραλαμβάνει μια Ευρώπη που εξυπηρετεί τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα», τονίζοντας ότι οι νέοι και οι αγρότες πλήττονται ιδιαίτερα από τη συμφωνία Mercosur.

Την ίδια ημέρα, εκατοντάδες αγρότες —κυρίως από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία— προχώρησαν σε κινητοποιήσεις στο κέντρο του Στρασβούργου, διαμαρτυρόμενοι για τη μείωση των εισοδημάτων τους και για την υπογραφή της συμφωνίας. Οι διαδηλωτές επιχείρησαν να προσεγγίσουν το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο από το πρωί τελούσε υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας και αστυνομικό κλοιό.

Παράλληλες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και στη Γερμανία, στη Στουτγάρδη, έξω από το υπουργείο Γεωργίας του κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης, υπογραμμίζοντας το εύρος των αντιδράσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.