Όπως αναφέρει το Politico, Μερτς και Μελόνι μοιράζονται αρκετά κοινά: είναι δεξιοί, έντονα ατλαντιστές και επιδιώκουν να χαμηλώσουν τους τόνους με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ταυτόχρονα, τους ενώνει μια αυξανόμενη δυσφορία απέναντι στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου το Βερολίνο στρεφόταν σχεδόν αυτόματα στο Παρίσι για τον σχεδιασμό κρίσιμων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, σήμερα η Γερμανία κοιτά όλο και περισσότερο προς τη Ρώμη.
Ρωγμές στον γαλλογερμανικό άξονα
Η στροφή αυτή τροφοδοτείται εν μέρει από γερμανική ενόχληση για τη στάση της Γαλλίας στο εμπόριο και την άμυνα. Το Βερολίνο θεωρεί ότι το Παρίσι υπονόμευσε τη συμφωνία Mercosur με τη Νότια Αμερική — κομβική για τις γερμανικές εξαγωγές — ενώ δεν αποκλείει ακόμη και την αποχώρηση από το κοινό γαλλογερμανικό πρόγραμμα μαχητικού αεροσκάφους, ύψους 100 δισ. ευρώ, λόγω διαφωνιών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σύμπλευση με την Ιταλία αποκτά στρατηγική λογική. Στη σύνοδο της Παρασκευής (22/1) αναμένεται να συμφωνηθεί στενότερη συνεργασία στον τομέα της άμυνας, με φόντο ήδη υπάρχουσες συμπράξεις, όπως η κοινή επιχείρηση της Rheinmetall και της Leonardo για την κατασκευή αρμάτων μάχης. Συνολικά, 21 υπουργοί των δύο χωρών αναμένεται να υπογράψουν περίπου δέκα διμερείς συμφωνίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η κοινή πρωτοβουλία Βερολίνου–Ρώμης για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ενίσχυση των εξαγωγών, μέσω ενός κοινού εγγράφου θέσεων ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου. Η αυτοπαρουσίαση Γερμανίας και Ιταλίας ως των «δύο βασικών βιομηχανικών εθνών της Ευρώπης» δεν περνά απαρατήρητη στο Παρίσι.
Στη Ρώμη, κυβερνητικά στελέχη μιλούν για «καλή χημεία» ανάμεσα στους δύο ηγέτες, σε αντίθεση με τις συχνά τεταμένες σχέσεις Μελόνι–Μακρόν. Στο Βερολίνο, αξιωματούχοι επαινούν την Ιταλία ως «αξιόπιστο» εταίρο, υπογραμμίζοντας τον πιο πραγματιστικό της ρόλο σε σύγκριση με τη Γαλλία.
Τα όρια της γερμανοϊταλικής προσέγγισης
Ωστόσο, η νέα αυτή προσέγγιση δεν είναι χωρίς όρια. Υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές, ιδίως στη δημοσιονομική πολιτική: η Ιταλία παραδοσιακά στηρίζει χαλαρότερους κανόνες, ενώ η Γερμανία υπήρξε ο αυστηρός θεματοφύλακας της πειθαρχίας. Παρά τις πρόσφατες συγκλίσεις — με τη Μελόνι να περιορίζει δαπάνες και τον Μερτς να αυξάνει τον δανεισμό για άμυνα και υποδομές — οι εντάσεις παραμένουν.
Πολλοί αναλυτές βλέπουν τη συμμαχία ως τακτική και όχι στρατηγική. Όπως σημειώνουν, Ρώμη και Βερολίνο συναντώνται σε επιμέρους ζητήματα — μετανάστευση, εμπόριο, ρύθμιση — αλλά δύσκολα θα συγκροτήσουν έναν συνεκτικό άξονα αντίστοιχο του ιστορικού γαλλογερμανικού. Παρ’ όλα αυτά, σε μια Ευρώπη μεταβαλλόμενων ισορροπιών, η προσέγγιση Μερτς–Μελόνι δείχνει ότι το κέντρο βάρους της ΕΕ δεν είναι πια δεδομένο.
