Σύμφωνα με τον Guardian, καθώς καταλαγιάζει ο απόηχος της φετινής συνόδου, ορισμένα βασικά ερωτήματα αναδύονται:
Θα «ξυπνήσει» η Ευρώπη σε έναν κόσμο που αλλάζει;
Μετά την επίθεση του Αμερικανού αντιπροέδρου στις ευρωπαϊκές αξίες το 2025, που άφησε εμβρόντητους πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, αρκετοί προσήλθαν φέτος στο Μόναχο με αίσθημα κατεπείγοντος. Λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είχε δηλώσει: «Αυτή πρέπει να είναι η στιγμή της αφύπνισης. Είναι ώρα η Ευρώπη να ξυπνήσει».
Ο Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιχείρησαν με τις ομιλίες τους να χαράξουν μια νέα, πιο αυτόνομη πορεία για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συμμαχία με την Ουάσινγκτον. Αμφότεροι ανακοίνωσαν ότι έχουν ξεκινήσει συνομιλίες για τη δημιουργία ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής.
Το Σάββατο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υποστήριξε την ανάγκη στενότερης αμυντικής συνεργασίας με την Ευρώπη, τονίζοντας ότι η χώρα του «δεν είναι η Βρετανία των χρόνων του Brexit».
Αφού χαρακτήρισε την Ευρώπη «κοιμώμενο γίγαντα», υπογράμμισε ότι μια πιο στενή αμυντική σχέση Ηνωμένου Βασιλείου–ΕΕ δεν συνεπάγεται αποδυνάμωση των δεσμών με τις ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ.
Μπορούν ΗΠΑ και Ευρώπη να παραμείνουν ενωμένες;
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υιοθέτησε πιο συμφιλιωτικό τόνο σε σχέση με τον Βανς το 2025.
«Οι ΗΠΑ είναι βαθιά δεμένες με την Ευρώπη, και τα μέλλοντά μας ήταν πάντα συνδεδεμένα και θα παραμείνουν έτσι», δήλωσε.
Περιγράφοντας τη φιλοδοξία της Ουάσινγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ να διαμορφώσει μια νέα παγκόσμια τάξη, πρόσθεσε: «Είμαστε έτοιμοι, αν χρειαστεί, να το κάνουμε μόνοι μας, αλλά προτιμούμε και ελπίζουμε να το κάνουμε μαζί σας, με τους φίλους μας εδώ στην Ευρώπη».
Η ομιλία του πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση δημοσκόπησης της YouGov, σύμφωνα με την οποία η εικόνα των ΗΠΑ στις έξι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.
«Ένα ρήγμα έχει ανοίξει μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Μερτς.
«Ο πολιτισμικός πόλεμος του κινήματος Maga δεν είναι δικός μας. Η ελευθερία του λόγου σταματά όταν θίγεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Σύνταγμα. Δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», είπε ο Γερμανός καγκελάριος, αποσπώντας χειροκροτήματα.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας καταδίκασε το «μοδάτο ευρω-χτύπημα» από αμερικανικής πλευράς, λέγοντας: «Όταν ταξιδεύω στον κόσμο, βλέπω χώρες που μας θαυμάζουν, επειδή εκπροσωπούμε αξίες που παραμένουν ιδιαίτερα σεβαστές».
Θέλει ακόμη ο Τραμπ τη Γροιλανδία;
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν είχαν 15λεπτη συνάντηση με τον Ρούμπιο στο περιθώριο της συνόδου, την οποία η Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε «εποικοδομητική».
Ωστόσο, την επόμενη ημέρα δήλωσε ότι πιστεύει πως ο Τραμπ εξακολουθεί να επιθυμεί την απόκτηση της Γροιλανδίας, παρά το γεγονός ότι έχει μετριάσει τις πρόσφατες απειλές περί χρήσης βίας.
«Όλοι μας ρωτούν αν πιστεύουμε ότι τελείωσε. Όχι, δεν πιστεύουμε ότι τελείωσε», είπε.
Συστάθηκε τριμερής ομάδα εργασίας ΗΠΑ–Δανίας–Γροιλανδίας για να εξεταστούν οι αμερικανικές ανησυχίες ασφάλειας στην Αρκτική, ωστόσο η Φρεντέρικσεν και ο Νίλσεν χαρακτήρισαν «απαράδεκτες» τις πιέσεις προς τον λαό της Γροιλανδίας.
Είναι πιο κοντά η ειρήνη στην Ουκρανία;
Ο Ρούμπιο δεν συμμετείχε σε συνάντηση Ευρωπαίων ηγετών με θέμα την Ουκρανία και αναφέρθηκε ελάχιστα στη σύγκρουση με τη Ρωσία. Ωστόσο, συναντήθηκε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο περιθώριο της συνόδου.
Οι ΗΠΑ πρόκειται να φιλοξενήσουν τριμερή συνάντηση των δύο εμπόλεμων πλευρών, ωστόσο ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία κάνει «τα πάντα» για τον τερματισμό του πολέμου, τονίζοντας ότι ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας αποτελούν τη μόνη βάση για συμφωνία.
«Οι Αμερικανοί επανέρχονται συχνά στο ζήτημα των παραχωρήσεων, και πολύ συχνά αυτές συζητούνται μόνο σε σχέση με την Ουκρανία», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι το Κίεβο χρειάζεται εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ για τουλάχιστον 20 χρόνια, προτού μπορέσει να υπογράψει μια συμφωνία ειρήνης με αξιοπρέπεια, ενώ ζήτησε και σαφή ημερομηνία ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Ποιοι πιθανοί Δημοκρατικοί διεκδικητές έδωσαν το «παρών»;
Η Διάσκεψη του Μονάχου έχει εξελιχθεί διαχρονικά σε βήμα για επίδοξους προεδρικούς υποψηφίους των ΗΠΑ, οι οποίοι επιδιώκουν να ενισχύσουν το προφίλ τους στην εξωτερική πολιτική.
Φέτος, εξέχοντα στελέχη των Δημοκρατικών βρέθηκαν στο Μόναχο με μήνυμα ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να αντισταθούν στον Τραμπ. Παρόντες ήταν ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, ο γερουσιαστής της Αριζόνα Ρούμπεν Γκαλέγκο και η κυβερνήτης του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ.
Ωστόσο, τη μεγαλύτερη προσοχή συγκέντρωσε η βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, με εικασίες ότι η παρουσία της ίσως σηματοδοτεί πιθανή υποψηφιότητα για τον Λευκό Οίκο το 2028.
Παρουσιάζοντας αυτό που χαρακτήρισε «εναλλακτικό όραμα» για μια αριστερή αμερικανική εξωτερική πολιτική, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι διαλύει τη διατλαντική συμμαχία και ότι επιδιώκει την είσοδο σε μια «εποχή αυταρχισμού».
Ερωτηθείσα αν ο επόμενος προεδρικός υποψήφιος των Δημοκρατικών θα πρέπει να επανεξετάσει τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ προς το Ισραήλ, απάντησε ότι «η ιδέα της απολύτως άνευ όρων βοήθειας, ανεξαρτήτως ενεργειών, δεν έχει νόημα».
