Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, με ψήφους 6-3, ότι ο πρόεδρος επικαλέστηκε εσφαλμένα τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) για να επιβάλει τους σχετικούς δασμούς. Σε απάντηση, ο Τραμπ προχώρησε στην επιβολή ενιαίου δασμού 10% βάσει του Άρθρου 122 του Νόμου Εμπορίου του 1974, τον οποίο στη συνέχεια αύξησε στο 15%.
Σύμφωνα με ανάλυση της ελβετικής οργάνωσης Global Trade Alert (GTA), την οποία αναμεταδίδει το CNBC, το Ηνωμένο Βασίλειο θα δει αύξηση 2,1 ποσοστιαίων μονάδων στον μέσο σταθμισμένο δασμό του, ενώ η ΕΕ αύξηση 0,8 μονάδων. Αντίθετα, η Βραζιλία καταγράφει μείωση 13,6 μονάδων και η Κίνα 7,1 μονάδων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε «πλήρη διαφάνεια» ως προς την εφαρμογή της απόφασης, υπενθυμίζοντας ότι η συμφωνία με τις ΗΠΑ προέβλεπε ανώτατο όριο δασμών 15% για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Ιαπωνία και Νότια Κορέα, που είχαν συμφωνήσει επίσης σε δασμό 15% πέρυσι, βλέπουν αυξήσεις 0,4 και 0,6 ποσοστιαίων μονάδων αντίστοιχα στους σταθμισμένους δασμούς τους. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η απόφαση του Δικαστηρίου ωφελεί κυρίως χώρες που είχαν πληγεί περισσότερο από δασμούς συνδεδεμένους με το IEEPA, όπως η Κίνα, το Μεξικό και ο Καναδάς, καθώς ακυρώθηκαν όχι μόνο οι «ανταποδοτικοί» δασμοί αλλά και ειδικά μέτρα που σχετίζονταν με ζητήματα όπως τα οπιοειδή και η ασφάλεια των συνόρων.
Αντίθετα, χώρες που έσπευσαν να διαπραγματευτούν συμφωνίες με τις ΗΠΑ μετά τους λεγόμενους «δασμούς της Ημέρας Απελευθέρωσης» φαίνεται να βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση. Όπως σημειώνουν αναλυτές, κράτη που αποδέχθηκαν όρους και προχώρησαν σε παραχωρήσεις – όπως επενδυτικές δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων – καταλήγουν να λαμβάνουν παρόμοια μεταχείριση με άλλους εμπορικούς εταίρους που δεν υπέγραψαν ανάλογες συμφωνίες.
Στην Ασία, οι περισσότερες χώρες τηρούν στάση αναμονής. Η Κίνα ανακοίνωσε ότι αξιολογεί συνολικά την απόφαση και κάλεσε τις ΗΠΑ να άρουν τους μονομερείς δασμούς. Η Ινδία ανέβαλε προγραμματισμένες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον για ενδιάμεση εμπορική συμφωνία, ενώ η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι οι ήδη συμφωνημένοι όροι δεν θα ανατραπούν.
Το γενικό κλίμα που επικρατεί είναι αυτό της σύγχυσης. Αν και ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμό 15%, επίσημα έγγραφα του Λευκού Οίκου εξακολουθούν να αναφέρουν ποσοστό 10% στο πλαίσιο του Άρθρου 122. Επιπλέον, δεν είναι σαφές πώς μπορούν να εφαρμοστούν εξαιρέσεις σε επίπεδο προϊόντων ή χωρών, δεδομένου ότι το νέο νομικό πλαίσιο απαιτεί μη διακριτική μεταχείριση όλων των εμπορικών εταίρων. Έτσι, το μέλλον των διμερών συμφωνιών και η τελική μορφή του αμερικανικού δασμολογικού καθεστώτος παραμένουν αβέβαια.
