Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η ακροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού υπέστη συντριπτική ήττα στις εκλογές της 22-23 Μαρτίου, διαλύοντας το πολιτικό αίσθημα της «ανίκητης» ηγεσίας που είχε καλλιεργήσει από την ανάληψη των καθηκόντων της το 2022. Καθώς ανακοινώνονταν τα αποτελέσματα, η Μελόνι ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί, όμως κανένα από τα διαθέσιμα σενάρια δεν φαίνεται ελκυστικό, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές.
Συνεχίζοντας να κυβερνά σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα, κινδυνεύει να καταλήξει ανίσχυρη πρωθυπουργός, με την αναιμική οικονομία υπό αυξανόμενη πίεση και τη στενή σχέση της με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τραμπ να θεωρείται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αυξανόμενο πολιτικό μειονέκτημα.
Εναλλακτικά, θα μπορούσε να προσπαθήσει να αναδιαμορφώσει τον εκλογικό νόμο για να αυξήσει τις πιθανότητες νίκης στις επόμενες γενικές εκλογές, -που έχουν προγραμματιστεί για το 2027-, αλλά με αυτό τον τρόπο θα παρέμενε εκτιθέμενη σε κατηγορίες ότι αλλάζει τους κανόνες για προσωπικό πολιτικό όφελος.
Ένα τρίτο σενάριο θα ήταν να ρισκάρει με πρόωρες εκλογές αυτή την άνοιξη, πριν πλήξει ολοκληρωτικά η επίδραση του πολέμου στο Ιράν την ήδη εύθραυστη ιταλική οικονομία, ελπίζοντας να αιφνιδιάσει την κατακερματισμένη κεντροαριστερή αντιπολίτευση.
Η Αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη
Παρά τη ζημιά, το δημοψήφισμα δεν συνιστά την πλήρη απόρριψη της Μελόνι, καθώς το 37% όσων ψήφισαν «Όχι» δήλωσε σε δημοσκόπηση ότι η πρωθυπουργός πρέπει να παραμείνει στην εξουσία.
Από τη μεριά της, η κεντροαριστερή αντιπολίτευση χαιρέτισε το αποτέλεσμα της Δευτέρας ως ένδειξη ότι ο πολιτικός κύκλος γέρνει υπέρ της, αλλά οι δύο κύριες συνιστώσες της, το Δημοκρατικό Κόμμα και το Κίνημα 5 Αστέρων, παραμένουν βαθιά διχασμένες σε βασικά ζητήματα, όπως η εξωτερική πολιτική.
Αυτές οι διαιρέσεις θα μπορούσαν να δελεάσουν τη Μελόνι να παραιτηθεί σύντομα και να επιβάλει πρόωρες εκλογές, σύμφωνα με τον Lupo, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση είχε πιέσει για γρήγορο δημοψήφισμα το Μάρτιο ώστε να έχει την επιλογή διεξαγωγής εκλογών πριν το καλοκαίρι.
«Η Μελόνι γνωρίζει ότι ο επόμενος προϋπολογισμός δε θα επιτρέπει γενναιόδωρες δαπάνες, οπότε ίσως πει ότι είναι καλύτερα να πάμε τώρα σε εκλογές και να μην δώσουμε χρόνο στην αντιπολίτευση να οργανωθεί», δήλωσε.
Αν και κανένας από τους συμμάχους της δεν προτείνει ανοιχτά κάτι τέτοιο, ορισμένοι -μεταξύ αυτών ο Maurizio Lupi, επικεφαλής του μικρού κόμματος «Us Moderates»- πιέζουν για αλλαγή του εκλογικού νόμου, ώστε να υιοθετηθεί ένα σύστημα πλήρους αναλογικής.
Επισημαίνεται ότι οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν τη συντηρητική συμμαχία, που περιλαμβάνει το κόμμα Fratelli d’Italia της Μελόνι, τη Λέγκα και τη Forza Italia, να προηγείται, αλλά να είναι ευάλωτη σε ήττα με βάση την τρέχουσα κατανομή εδρών. Μελέτες έχουν δείξει ότι ένα σύστημα καθαρής αναλογικής θα μπορούσε να προσφέρει στην κυβέρνηση άνετη πλειοψηφία.
Οι δημοσκοπήσεις επιβεβαίωσαν επίσης ότι η απροσδόκητα υψηλή συμμετοχή στο δημοψήφισμα οφείλεται σε ψηφοφόρους που κινητοποιήθηκαν από ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές ανησυχίες και όχι από τις τεχνικές λεπτομέρειες της σύνθετης δικαστικής μεταρρύθμισης.
Τέλος, ο χρόνος διεξαγωγής του δημοψηφίσματος αποδείχθηκε προβληματικός για τη Μελόνι, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν έθεσε στο επίκεντρο τη φιλία της με τον Τραμπ και κόστισε ψήφους, σύμφωνα με αναλυτές.
