Το νομοθέτημα υπερψηφίστηκε με 62 ψήφους υπέρ έναντι 48 κατά, ύστερα από μια έντονα φορτισμένη συνεδρίαση, συγκεντρώνοντας τη στήριξη τόσο της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και μερίδας της αντιπολίτευσης, γεγονός που καταδεικνύει τη διακομματική διάσταση του ζητήματος.
Καθοριστικό ρόλο στην προώθηση του μέτρου διαδραμάτισε το ακροδεξιό κόμμα «Εβραϊκή Δύναμη», με επικεφαλής τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη ρύθμιση ως τη σημαντικότερη των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε επιθέσεις. Ωστόσο, η δημόσια εμφάνισή του με θηλιά στο πέτο, ως συμβολική στήριξη του νόμου, ενίσχυσε τις επικρίσεις ότι πρόκειται για κίνηση με έντονο πολιτικό και ιδεολογικό φορτίο.
Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, το νέο πλαίσιο δημιουργεί ένα σύστημα απονομής δικαιοσύνης με εμφανείς διαφοροποιήσεις. Στα στρατιωτικά δικαστήρια, τα οποία εκδικάζουν υποθέσεις Παλαιστινίων από τη Δυτική Όχθη, η θανατική ποινή καθίσταται ουσιαστικά η βασική ποινή για περιπτώσεις δολοφονιών Ισραηλινών στο πλαίσιο τρομοκρατικών ενεργειών.
Αντίθετα, στα πολιτικά δικαστήρια του Ισραήλ, όπου δικάζονται Ισραηλινοί πολίτες –συμπεριλαμβανομένων και Παλαιστινίων με ισραηλινή υπηκοότητα– η επιβολή της εσχάτης των ποινών περιορίζεται σε εξαιρετικά αυστηρά ορισμένες περιπτώσεις, όταν αποδεικνύεται πρόθεση άρνησης της ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ. Επικριτές υποστηρίζουν ότι στην πράξη αυτό σημαίνει πως η θανατική ποινή είναι εξαιρετικά απίθανο να επιβληθεί σε Εβραίους Ισραηλινούς, γεγονός που οδηγεί στη δημιουργία ενός συστήματος δικαιοσύνης «δύο ταχυτήτων».
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που επιτρέπουν την έκδοση καταδικαστικών αποφάσεων με απλή πλειοψηφία και όχι ομοφωνία των δικαστών στα στρατιωτικά δικαστήρια, ενώ προβλέπει ότι οι εκτελέσεις θα πραγματοποιούνται εντός 90 ημερών από την τελεσίδικη απόφαση. Η ισόβια κάθειρξη διατηρείται μόνο ως εξαίρεση, σε ασαφώς καθορισμένες «ειδικές περιπτώσεις».
Νομικοί κύκλοι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι ο συνδυασμός αυτών των ρυθμίσεων αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο δικαστικών σφαλμάτων, ιδίως σε υποθέσεις όπου η ποινή είναι μη αναστρέψιμη. Ήδη, οργανώσεις έχουν προαναγγείλει προσφυγές στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, καθώς ο νόμος αναμένεται να τεθεί σε ισχύ εντός 30 ημερών.
Σε διπλωματικό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίστηκαν επιφυλακτικές, δηλώνοντας μέσω του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι αναγνωρίζουν το κυρίαρχο δικαίωμα του Ισραήλ να θεσπίζει τη δική του νομοθεσία και να καθορίζει ποινές για καταδικασθέντες για τρομοκρατία.
Αντίθετα, έντονες ήταν οι αντιδράσεις από τη διεθνή κοινότητα και ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες κάλεσαν το Ισραήλ να εγκαταλείψει το νομοσχέδιο, επισημαίνοντας τον «de facto μεροληπτικό» χαρακτήρα του.
Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τονίζουν ότι η εφαρμογή του νόμου στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα με τη Σύμβαση της Γενεύης.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και ο Ταλ Στάινερ, επικεφαλής της ισραηλινής οργάνωσης HaMoked, ο οποίος χαρακτήρισε τον νόμο «ακραίο και ρατσιστικό», υποστηρίζοντας ότι εφαρμόζεται επιλεκτικά εις βάρος των Παλαιστινίων και επεκτείνεται σε κατεχόμενα εδάφη κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Το ζήτημα, όπως διαμορφώνεται, δεν περιορίζεται μόνο σε νομικό επίπεδο, αλλά αποκτά ευρύτερες πολιτικές και γεωπολιτικές διαστάσεις, εντείνοντας περαιτέρω την ήδη τεταμένη κατάσταση στην περιοχή.
